вялі́кі, ‑ая, ‑ае.

1. Значны па велічыні і памерах; проціл. малы. Вялікі горад. Вялікі будынак. Вялікія вокны. // Значны па колькасці. Вялікая сям’я. Вялікія грошы. □ Яны — байцы вялікай раці, Іх хата там, дзе ёсць прастор. Чарот.

2. Значны па сваёй сіле, інтэнсіўнасці, якасцях. Вялікі бой. Вялікі энтузіязм, уплыў. Вялікія здольнасці.

3. Выдатны па свайму значэнню. Вялікія падзеі. // Геніяльны, таленавіты. Вялікі палкаводзец. Вялікі вучоны.

4. Большы, чым патрэбна; які перавышае звычайную меру. Вялікі каўнер. Вялікая нагрузка.

5. Дарослы. Быў у аднаго чалавека сын. Вялікі ўжо вырас, а ніколі бацьку бацькам не назваў. Якімовіч.

6. Састаўная частка назваў, тытулаў. Вялікая зямля. Вялікае княства Літоўскае. Вялікі князь.

7. у знач. наз. вялі́кія, ‑іх. Дарослыя. Малыя і вялікія. □ Праз паўгадзіны, пасля першай шклянкі чаю, паміж вялікімі за сталом ішла жывая і вясёлая гаворка. А дзеці завялі патэфон. Чорны. // вялі́кае, ‑ага, н. Значнае, важнае.

•••

Вялікая калорыя гл. калорыя.

Вялікая Мядзведзіца гл. мядзведзіца.

Ад (з) вялікага розуму гл. розум.

Ад малога да вялікага гл. малы.

Вялікай рукі гл. рука.

Вялікая галава гл. галава.

Вялікая дарога гл. дарога.

Вялікі клопат гл. клопат.

Вялікая песня гл. песня.

Вялікая штука гл. штука.

Вялікі свет (уст.) гл. свет.

(Зрабіць) вялікія вочы гл. вока.

З вялікай ласкі чыёй гл. ласка.

На (вялікі) жаль гл. жаль.

Не вялікая штука гл. штука.

Не вялікі хлеб гл. хлеб.

Сам вялікі — сам сабе гаспадар.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

зусі́м нареч.

1. совсе́м; соверше́нно;

з. до́бра — совсе́м хорошо́;

з. цёмна — совсе́м (соверше́нно) темно́;

з. глухі́ — соверше́нно (совсе́м) глухо́й;

з. апусці́ўся — совсе́м (соверше́нно) опусти́лся;

з. нічо́га не ве́дае — совсе́м (соверше́нно) ничего́ не зна́ет;

2. (в по́лной ме́ре) вполне́, совсе́м;

з. даро́слы чалаве́к — вполне́ (совсе́м) взро́слый челове́к;

не з. здаро́вы — не вполне́ здоро́в;

3. (окончательно, навсегда) совсе́м;

ён з. вы́ехаў з го́рада — он совсе́м уе́хал из го́рода;

4. во́все;

ён і быў не ве́льмі здаро́вы, а цяпе́р і з. злёг — он и был не о́чень здоро́в, а тепе́рь и во́все слёг

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

лічы́ць несов.

1. в разн. знач. счита́ть; (высказывать суждение — ещё) полага́ть; предполага́ть; (за кого, что — ещё) принима́ть;

л. да дзесяці́ — счита́ть до десяти́;

хло́пчык до́бра лі́чыць — ма́льчик хорошо́ счита́ет;

л. гро́шы — счита́ть де́ньги;

лічу́, што мая́ пра́ўда — счита́ю (полага́ю), что я прав;

я лічу́ яго́ сваі́м ся́брам — я счита́ю его́ сво́им дру́гом;

за каго́ ты мяне́ лі́чыш? — за кого́ ты меня́ принима́еш?;

2. в знач. вводн. сл. почита́й, счита́й;

ён, лічы́, ужо́ даро́слы — он, почита́й, уже́ взро́слый;

◊ л. за нішто́ — ни во что не ста́вить;

л. варо́н — счита́ть воро́н;

л. мух — счита́ть мух;

л. дні — счита́ть дни;

кураня́т уво́сень лі́чаць — цыпля́т по о́сени счита́ют

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

groß

1. a

1) вялі́кі, буйны́;

ein ~er Búchstabe вялі́кая лі́тара

2) вялі́кі, даро́слы

3) ве́лічны, высакаро́дны;

éinen ~en Herrn spíelen уяўля́ць ва́жнага па́на

4) зна́чны, ва́жны;

ein ~er Tag вялі́кі [урачы́сты] дзень;

◊

Groß und Klein стары́ і малы́;

~e Áugen máchen вы́трашчыць [вы́лупіць] во́чы (ад здзіўлення);

das ~e Wort führen ≅ задава́ць тон, ігра́ць пе́ршую скры́пку;

der Gróße Teich жарт. Атланты́чны акія́н;

auf ~em Fuß lében жыць на шыро́кую нагу́

2. adv:

im Gróßen und Gánzen уво́гуле і ца́лкам;

etw. ~ schréiben* піса́ць што-н. з вялі́кай лі́тары; надава́ць чаму́-н. вялі́кае значэ́нне;

im Gróßen geséhen разгляда́ючы (што-н.) у агу́льным пла́не

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)