Бата́лія. Рус. бата́лия, укр. бата́лія. Запазычанне з раманскіх моў (франц. bataille, італ. battaglia), магчыма, праз польскую мову (польск. batalja). Гл. Фасмер, 1, 133; Шанскі, 1, Б, 55. Сюды ж дыял. бата́ля (Шат.) ’звалка, бойка, крык у вялікай спрэчцы’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

engagement [ɪnˈgeɪdʒmənt] n.

1. спатка́нне, сустрэ́ча; дамо́ўленасць (аб сустрэчы);

a sporting engagement спарты́ўная сустрэ́ча

2. абавяза́цельства

3. зару́чыны;

an engagement ring заруча́льны пярсцёнак

4. mil. бо́йка, суты́чка

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

КІСЯЛЁЎ (Віктар Нічыпаравіч) (н. 1.1.1938, с. Даброміна Глінкаўскага р-на Смаленскай вобл., Расія),

бел. географ і эколаг. Д-р геагр. н. (1985), праф. (1991). Чл.-кар. Пятроўскай акадэміі навук і мастацтваў (1996). Скончыў БДУ (1960), дзе працуе з 1985. Навук. працы па рацыянальным выкарыстанні прыродных рэсурсаў і ахове навакольнага асяроддзя.

Тв.:

Комплексные экспериментальные исследования ландшафтов Белоруссии. Мн., 1973 (у сааўт.);

Белорусское Полесье: Экол. пробл. мелиоративного освоения. Мн., 1987;

Природная среда в зонах влияния промышленных центров. Мн., 1989 (разам з А.​В.​Бойка, К.​Дз.​Чубанавым);

Биогеография с основами экологии. Мн., 1995.

П.​М.​Бараноўскі.

т. 8, с. 294

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Klinholz n -es трэ́скі;

das gibt hier weder ~ разм. тут зноў бу́дзе бо́йка

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

тузані́на, ‑ы, ж.

Разм.

1. Бойка. [Віктар:] — Тузаніна ў кустах сведчыла, што і вораг яго [зайца] не надта моцны, калі яны так доўга тузаюцца. Маўр.

2. Намаганні ажыццявіць што‑н., важданне з чым‑н. А жыццё наўкола з яго штодзённым клопатам і тузанінай тым часам ідзе як і заўсёды, як вечна. Васілевіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

tussle1 [ˈtʌsl] n.

1. (for/over) бо́йка, сва́рка, тузані́на;

They had a tussle every week. Яны сварыліся кожны дзень.

2. барацьба́;

a tussle with insomnia барацьба з бе́ссанню

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

бі́тва, ‑ы, ж.

Бой, барацьба паміж варожымі сіламі. Бітва пад Масквой. Бітва на рэйках. Поле бітвы. // за што. Змаганне, барацьба. Бітва за ўраджай. □ [Ладынін:] — Трэба зразумець, таварышы, добра сабе ўсвядоміць, што мы пачалі вялікую бітву за поўны дастатак. Шамякін. // Разм. Бойка, сутычка. Бабы смяюцца, жартуюць і гавораць аб учарашняй бітве Драздоў і Дзятлоў. Бядуля.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

rumble1 [ˈrʌmbl] n.

1. (of) гру́кат, груката́нне; гул;

the rumble of thunder гру́кат гро́му;

the rumble of an earthquake гул землетрасе́ння

2. AmE, infml бо́йка на ву́ліцы памі́ж ба́ндамі

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

АСТА́ДЭ (van Ostade),

галандскія жывапісцы. Браты. Адрыян ван Астадэ (хрышчаны 10.12.1610, г. Харлем, Нідэрланды — 2.5.1685), майстар быт. жанру. Вучыўся, відаць, у Ф.Халса. Спачатку ствараў грубавата-гратэскавыя сцэны гулянак і боек у духу А.​Браўэра («Бойка», 1637). Пазней пад уплывам Рэмбранта пісаў у мяккай, карычнявата-залацістай танальнасці, выкарыстоўваючы эфекты святлаценяў. Творы гэтага перыяду са сцэнамі сял. жыцця («Школьны настаўнік», 1662; «У вясковай карчме», 1660) адметныя дабрадушным гумарам і рысамі сузіральнасці. Ісаак ван Астадэ (хрышчаны 2.7.1621, г. Харлем — 16.10.1649). Вучань свайго брата. Пісаў вясковыя пейзажы, вытрыманыя ў сярэбраным каларыце, які тонка перадае асаблівасці асвятлення, уключаў жанравыя сцэны («Зіма», 1640; «Замерзлае возера», 1642).

Я.​Ф.​Шунейка.

Адрыян ван Астадэ. У вясковай карчме. 1660.

т. 2, с. 42

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

калатня́ ж. разм.

1. (сварка) Zank m -(e)s; Streit m -(e)s, -e;

2. (бойка) Prügeli f -, -en, Schlägeri f -, -en

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)