Бата́лія. Рус.бата́лия, укр.бата́лія. Запазычанне з раманскіх моў (франц.bataille, італ.battaglia), магчыма, праз польскую мову (польск.batalja). Гл. Фасмер, 1, 133; Шанскі, 1, Б, 55. Сюды ж дыял.бата́ля (Шат.) ’звалка, бойка, крык у вялікай спрэчцы’.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
КІСЯЛЁЎ (Віктар Нічыпаравіч) (н. 1.1.1938, с. Даброміна Глінкаўскага р-на Смаленскай вобл., Расія),
бел. географ і эколаг. Д-ргеагр.н. (1985), праф. (1991). Чл.-кар. Пятроўскай акадэміі навук і мастацтваў (1996). Скончыў БДУ (1960), дзе працуе з 1985. Навук. працы па рацыянальным выкарыстанні прыродных рэсурсаў і ахове навакольнага асяроддзя.
Тв.:
Комплексные экспериментальные исследования ландшафтов Белоруссии. Мн., 1973 (у сааўт.);
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Kléinholzn -es трэ́скі;
◊
das gibt hier wíeder ~разм. тут зноў бу́дзе бо́йка
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
тузані́на, ‑ы, ж.
Разм.
1.Бойка. [Віктар:] — Тузаніна ў кустах сведчыла, што і вораг яго [зайца] не надта моцны, калі яны так доўга тузаюцца.Маўр.
2. Намаганні ажыццявіць што‑н., важданне з чым‑н. А жыццё наўкола з яго штодзённым клопатам і тузанінай тым часам ідзе як і заўсёды, як вечна.Васілевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
tussle1[ˈtʌsl]n.
1. (for/over)бо́йка, сва́рка, тузані́на;
They had a tussle every week. Яны сварыліся кожны дзень.
2. барацьба́;
a tussle with insomnia барацьба з бе́ссанню
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
бі́тва, ‑ы, ж.
Бой, барацьба паміж варожымі сіламі. Бітва пад Масквой. Бітва на рэйках. Поле бітвы.//зашто. Змаганне, барацьба. Бітва за ўраджай. □ [Ладынін:] — Трэба зразумець, таварышы, добра сабе ўсвядоміць, што мы пачалі вялікую бітву за поўны дастатак.Шамякін.//Разм.Бойка, сутычка. Бабы смяюцца, жартуюць і гавораць аб учарашняй бітве Драздоў і Дзятлоў.Бядуля.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
rumble1[ˈrʌmbl]n.
1. (of) гру́кат, груката́нне; гул;
the rumble of thunder гру́кат гро́му;
the rumble of an earthquake гул землетрасе́ння
2.AmE, infmlбо́йка на ву́ліцы памі́ж ба́ндамі
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
АСТА́ДЭ (van Ostade),
галандскія жывапісцы. Браты. Адрыян ван Астадэ (хрышчаны 10.12.1610, г. Харлем, Нідэрланды — 2.5.1685), майстар быт. жанру. Вучыўся, відаць, у Ф.Халса. Спачатку ствараў грубавата-гратэскавыя сцэны гулянак і боек у духу А.Браўэра («Бойка», 1637). Пазней пад уплывам Рэмбранта пісаў у мяккай, карычнявата-залацістай танальнасці, выкарыстоўваючы эфекты святлаценяў. Творы гэтага перыяду са сцэнамі сял. жыцця («Школьны настаўнік», 1662; «У вясковай карчме», 1660) адметныя дабрадушным гумарам і рысамі сузіральнасці. Ісаак ван Астадэ (хрышчаны 2.7.1621, г. Харлем — 16.10.1649). Вучань свайго брата. Пісаў вясковыя пейзажы, вытрыманыя ў сярэбраным каларыце, які тонка перадае асаблівасці асвятлення, уключаў жанравыя сцэны («Зіма», 1640; «Замерзлае возера», 1642).