эскі́з, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Папярэдні накід да карціны, малюнка ці іх асобных частак.
Продаж эскізаў.
Накідаць э. сукенкі.
2. План, накід літаратурнага ці музычнага твора і інш.
|| прым. эскі́зны, -ая, -ае.
Э. праект будынка.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
эскі́з
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
эскі́з |
эскі́зы |
| Р. |
эскі́за |
эскі́заў |
| Д. |
эскі́зу |
эскі́зам |
| В. |
эскі́з |
эскі́зы |
| Т. |
эскі́зам |
эскі́замі |
| М. |
эскі́зе |
эскі́зах |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
эскі́з м., в разн. знач. эски́з;
~зы мастака́ — эски́зы худо́жника;
э. апавяда́ння — эски́з расска́за
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
эскі́з, ‑а, м.
1. Першы, папярэдні накід малюнка, карціны ці асобнай яе часткі. — Таксама не, — весела адказаў Коля і пачаў расказваць пра сённяшні ўрок малявання. Потым паказаў ёй [маці] свой эскіз казачнага дуба. Шыловіч. Каля дзесятка менш значных эцюдаў і эскізаў былі выстаўлены ў мастацкім магазіне, што таксама гарантавала пэўныя шансы. Васілевіч. // Першапачатковае афармленне скульптурнага твора, звычайна ў зменшаных памерах. Можна сказаць: ну, прыехаў паглядзець, пакідаць эскізы, а што датычыць скульптур — як удасца. Гроднеў. Сям-там, па кутках і прагалках, ціснуліся і другія незакончаныя або кінутыя работы ці толькі эскізы да іх — тулава, ногі, галава. Скрыган. // Накід, план літаратурнага ці музычнага твора. Некаторыя апавяданні Хвядоса Шынклера яшчэ носяць характар эскіза, замалёўкі. Арабей.
2. Малюнак, па якому ствараецца што‑н. (дэкарацыя, тэатральны касцюм і пад.). На маю просьбу памагчы нам аформіць спектакль, зрабіць эскізы касцюмаў Маша засмяялася. Шамякін. // Тэхнічны малюнак, выкананы ад рукі, з захаваннем асноўных правіл чарчэння, які змяшчае ўсе даныя для вырабу паказаных прадметаў. У архівах вялікага мастака выяўлены эскіз пральнай машыны. Матрунёнак.
[Фр. esquisse.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
эскі́з-ідэ́я
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
эскі́з-ідэ́я |
эскі́з-ідэ́і |
| Р. |
эскі́з-ідэ́і |
эскі́з-ідэ́й |
| Д. |
эскі́з-ідэ́і |
эскі́з-ідэ́ям |
| В. |
эскі́з-ідэ́ю |
эскі́з-ідэ́і |
| Т. |
эскі́з-ідэ́яй
эскі́з-ідэ́яю |
эскі́з-ідэ́ямі |
| М. |
эскі́з-ідэ́і |
эскі́з-ідэ́ях |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
эскі́зны, -ая, -ае.
1. гл. эскіз.
2. перан. Папярэдні, неканчатковы, зроблены ў агульных рысах.
Паказаць падзеі эскізна (прысл.).
|| наз. эскі́знасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
эски́з в разн. знач. эскі́з, -за м.;
эски́зы Ре́пина эскі́зы Рэ́піна;
эски́з к прое́кту эскі́з да прае́кта;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
набро́сок на́кід, -да м.; (эскиз) эскі́з, -за м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кракі́, нескл., н.
1. Накід рысунка, чарцяжа; эскіз.
2. План мясцовасці, выкананы на вока, без папярэдняга вымярэння.
[Фр. croquis — накід.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
скіцы́раваць, ‑рую, ‑руеш, ‑руе; зак. і незак., што і без дап.
Спец. Зрабіць (рабіць) эцюд, эскіз, накід.
[Ням. skizzieren ад грэч. schedios — наскора зроблены.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)