утры́млівацца
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
утры́мліваюся |
утры́мліваемся |
| 2-я ас. |
утры́мліваешся |
утры́мліваецеся |
| 3-я ас. |
утры́мліваецца |
утры́мліваюцца |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
утры́мліваўся |
утры́мліваліся |
| ж. |
утры́млівалася |
| н. |
утры́млівалася |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
утры́млівайся |
утры́млівайцеся |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
утры́мліваючыся |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
утры́млівацца I несов.
1. в разн. знач. уде́рживаться; см. утрыма́цца;
2. страд. уде́рживаться; вычита́ться; см. утры́мліваць I
утры́млівацца II несов., страд. содержа́ться; см. утры́мліваць II
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
утры́млівацца 1, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.
1. Незак. да утрымацца.
2. Зал. да утрымліваць 1.
утры́млівацца 2, ‑аецца; незак.
Зал. да утрымліваць 2 (у 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
утрыма́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца; зак.
1. Захаваць пэўнае становішча, не ўпасці.
У. на нагах.
У. за планку.
У. на кані.
2. Застацца на месцы; не адступіць.
Ён доўга не ўтрымаўся на пасадзе дырэктара.
У. на сваіх пазіцыях.
3. ад чаго. Стрымаць сябе ад якога-н. учынку, дзеяння, не даць праявіцца чаму-н. (разм.).
У. ад слёз.
Утрымаўся ад спакусы.
|| незак. утры́млівацца, -аюся, -аешся, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
уде́рживаться несов.
1. утры́млівацца;
2. утры́млівацца, стры́млівацца; см. удержа́ться;
3. страд. утры́млівацца; стры́млівацца; выліча́цца, вылі́чвацца; см. уде́рживать.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
утрымо́ўвацца несов., см. утры́млівацца I
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
по́мніцца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -іцца; незак.
1. Захоўвацца, утрымлівацца ў памяці, не забывацца.
Мне помняцца тыя дні.
2. у знач. пабочн. сл. по́мніцца (у 3 ас. адз.). Як у памяці.
Помніцца, вы тады прыходзілі да нас.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вычита́ться страд.
1. адніма́цца;
2. вылі́чвацца; утры́млівацца; см. вычита́тьII.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
содержа́ться
1. (на иждивении) утры́млівацца;
2. (сохраняться в определенном состоянии, положении) трыма́цца;
3. (заключаться в чём-л., входить в состав чего-л.) змяшча́цца;
4. страд. утры́млівацца; трыма́цца; змяшча́цца; см. содержа́ть.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
трыма́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца; незак.
1. за каго-што. Захоўваць якое-н. становішча, ухапіўшыся за каго-, што-н.
Т. рукамі за плот.
Т. за руку.
Хлопчык трымаўся за бацьку.
2. перан., за што. Старацца захаваць што-н. для сябе, утрымаць за сабою.
Селянін заўсёды трымаўся за зямлю.
Т. за пасаду.
3. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв.). Быць умацаваным на чым-н., утрымлівацца на якой-н. апоры пры дапамозе чаго-н.
Гузік трымаўся на адной нітцы.
4. за што. Прыклаўшы руку да чаго-н. або ўзяўшыся за што-н., захоўваць яе ў такім становішчы.
Т. за бок.
Т. за калена.
5. Захоўваць якое-н. становішча.
Ледзь т. на нагах ад стомы.
Т. на вадзе.
6. Не адступаць, не здавацца, моцна стаяць.
Т. на занятай пазіцыі.
7. перан. Паводзіць сябе пэўным чынам.
Упэўнена т.
Манера т.
8. У час руху прытрымлівацца пэўнага напрамку.
Т. правага боку дарогі.
9. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв.). Утрымлівацца, захоўвацца.
Надвор’е трымалася добрае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)