упрэ́гчыся
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
упрагу́ся |
упражо́мся |
| 2-я ас. |
упражэ́шся |
упражаце́ся |
| 3-я ас. |
упражэ́цца |
упрагу́цца |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
упро́гся |
упрэ́гліся |
| ж. |
упрэ́глася |
| н. |
упрэ́глася |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
упражы́ся |
упражы́цеся |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
упро́гшыся |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
упрэ́гчыся I сов., прям., перен. впря́чься
упрэ́гчыся II сов., см. упра́жыцца
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
упрэ́гчыся 1, упрагуся, упражэшся, упражэцца; упражомся, упражацеся, упрагуцца; пр. упрогся, упрэглася; заг. упражыся; зак.
1. Запрэгчы сябе ў павозку, воз і пад. Узлажыўшы хамут з дугою на калёсы, Сяргей упрогся і пацягнуў у гай. Нікановіч.
2. перан. Разм. Уключыцца ў работу, многа і цяжка працаваць. Па духу пісьма можна было зразумець, што.. [Кудзельскі] на новым месцы ўжо абжыўся як след і па-сапраўднаму ўпрогся ў работу. Алешка. [Андрэй] вярнуўся перад жнівом дахаты і зноў упрогся ў ярмо на бацькавай гаспадарцы. Машара.
упрэ́гчыся 2, упражэцца; пр. упрогся, упрэглася; зак.
Тое, што і упражыцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
упрэ́гчы¹, -рагу́, -ражэ́ш, -ражэ́; -ражо́м, -ражаце́, -рагу́ць; -ро́г, -рэ́гла; -ражы́; -ро́жаны; зак., каго (што) у што.
Тое, што і запрэгчы.
У. каня ў калёсы.
|| незак. упрага́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| звар. упрэ́гчыся, -рагу́ся, -ражэ́шся, -ражэ́цца; -ражо́мся, -ражаце́ся, -рагу́цца; -ро́гся, -рэ́глася; -ражы́ся; зак.
У. ў работу (перан.: уключыцца ў доўгую, цяжкую работу; разм.); незак. упрага́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
впрячься упрэ́гчыся, мног. паўпрага́цца, запрэ́гчыся, мног. пазапрага́цца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
упрага́цца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.
1. Незак. да упрэгчыся.
2. Зал. да упрагаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
упрага́цца несов., возвр., страд. впряга́ться; см. упрэ́гчыся I, упрага́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)