удзе́льны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. удзе́льны удзе́льная удзе́льнае удзе́льныя
Р. удзе́льнага удзе́льнай
удзе́льнае		 удзе́льнага удзе́льных
Д. удзе́льнаму удзе́льнай удзе́льнаму удзе́льным
В. удзе́льны (неадуш.)
удзе́льнага (адуш.)		 удзе́льную удзе́льнае удзе́льныя (неадуш.)
удзе́льных (адуш.)
Т. удзе́льным удзе́льнай
удзе́льнаю		 удзе́льным удзе́льнымі
М. удзе́льным удзе́льнай удзе́льным удзе́льных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

удзе́льны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. удзе́льны удзе́льная удзе́льнае удзе́льныя
Р. удзе́льнага удзе́льнай
удзе́льнае		 удзе́льнага удзе́льных
Д. удзе́льнаму удзе́льнай удзе́льнаму удзе́льным
В. удзе́льны (неадуш.)
удзе́льнага (адуш.)		 удзе́льную удзе́льнае удзе́льныя (неадуш.)
удзе́льных (адуш.)
Т. удзе́льным удзе́льнай
удзе́льнаю		 удзе́льным удзе́льнымі
М. удзе́льным удзе́льнай удзе́льным удзе́льных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

удзе́л², -а, мн. -ы, -аў, м.

У старажытнай і сярэдневяковай Русі: вобласць, якой кіраваў князь.

|| прым. удзе́льны, -ая, -ае.

У. князь.

Удзельнае княства.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

удзе́льны ​1, ‑ая, ‑ае.

Які мае непасрэдныя адносіны, дачыненне да чаго‑н.

удзе́льны ​2, ‑ая, ‑ае.

Гіст. Які мае адносіны да феадальнага уладання — удзела ​2. Удзельнае княства.

удзе́льны ​3, ‑ая, ‑ае.

Спец. Які мае адносіны да вымярэння вагі, аб’ёму, уласцівасцей рэчыва, якой‑н. з’явы ў адносінах да чаго‑н., а таксама да адзінкі іх вымярэння. Удзельная цеплаёмістасць.

•••

Удзельная вага гл. вага.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

удзе́л ​1, ‑у, м.

Сумесная дзейнасць пры выкананні чаго‑н., супрацоўніцтва. Прыняць удзел у выбарах. □ Маршрут паходу быў вызначан Букрэем і дзедам Талашом пры жывым удзеле паўстанцаў-партызан. Колас. Міколкавы прыгоды надалей доўга абыходзіліся без удзелу дзеда Астапа. Лынькоў. // Непасрэдныя адносіны, дачыненне да чаго‑н. Давесці ўдзел у злачынстве. // Наяўнасць, прысутнасць чаго‑н. у чым‑н. На ўдзелу голасу і шуму зычныя падзяляюцца на санорныя і шумныя. Юргелевіч.

удзе́л ​2, ‑а, м.

Гіст. На Русі 12–16 стст. састаўная частка буйных вялікіх княстваў, якая кіравалася членам велікакняжацкай сям’і; удзельнае княства. Зямля Полацкая была багатая і адчувала сілу, каб не лічыць сябе дробным удзелам, пазбаўленым пэўнай аўтаноміі. Хадкевіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)