прыгле́дзецца, -джуся, -дзішся, -дзіцца; зак.
1. да каго-чаго і без дап. Уважліва паглядзець, каб разгледзець каго-, што-н.
П. і ўбачыць, што мясцовасць тут няроўная.
2. да каго-чаго і без дап. Уважліва разглядаючы, вывучаючы, асвойтацца з кім-, чым-н.
П. да тутэйшых парадкаў.
Да гэтага чалавека трэба добра п.
3. Прывыкнуць глядзець у якіх-н. умовах.
Вочы прыгледзеліся ў поцемках.
|| незак. прыгляда́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца і прыгля́двацца, -аюся, -аешся, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыгле́дзецца
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прыгле́джуся |
прыгле́дзімся |
| 2-я ас. |
прыгле́дзішся |
прыгле́дзіцеся |
| 3-я ас. |
прыгле́дзіцца |
прыгле́дзяцца |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
прыгле́дзеўся |
прыгле́дзеліся |
| ж. |
прыгле́дзелася |
| н. |
прыгле́дзелася |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
прыгле́дзься |
прыгле́дзьцеся |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
прыгле́дзеўшыся |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
прыгле́дзецца сов., разг.
1. присмотре́ться, пригляде́ться; всмотре́ться, вгляде́ться;
2. (привыкнуть) присмотре́ться, пригляде́ться;
3. (надоесть) пригляде́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыгле́дзецца, ‑джуся, ‑дзішся, ‑дзіцца і прыглядзе́цца, ‑гляджуся, ‑глядзішся, ‑глядзіцца; зак.
1. Уважліва паглядзець, каб добра ўбачыць, разгледзець. Нарэшце, салдат прыгледзеўся, заўважыў далёка ўжо ад сябе рухавае святло.. ліхтарыкаў. Чорны. [Дзімін:] — Во сіла, думаю, выпірае з зямлі. Такі пласт падняла і прабівае яго. Што гэта можа быць? Прыгледзеўся, ажно адуванчык. Карпаў. — Працёр вочы, каб, значыць, лепей прыелядзецца і тут табе ўсё. Праехалі. Ракітны. // Уважліва вывучыць, даследаваць што‑н., паназіраць за чым‑н. На разведку выйшлі загадзя, мяркуючы яшчэ завідна падысці да вёскі, спыніцца непадалёку ад яе, добра прыгледзецца, раней чым прабірацца ў гарнізон. Шахавец. — Дарафей Іванавіч, праект скласці не так проста. Прыгледжуся, прыкіну, тады скажу. Дуброўскі. І калі прыглядзецца, прыслухацца да гэтай нарады збоку, нават не падумаеш, што тут штаб вялікай шматгаліннай гаспадаркі. Карпюк.
2. да каго-чаго і без дап. Асвойтацца з кім‑, чым‑н., прывыкнуць да каго‑, чаго‑н. [Ярохін] вельмі хутка, прыгледзеўшыся да людзей і абставін, паставіў перад сабой мэту і ўпарта.. дамагаўся яе ажыццяўлення. Шамякін. // каму і без дап. Надакучыць, абрыдзець, перастаць цікавіць. — Абрыдла, брат, мне тут. Ўсё прыгледзелася і прыелася. Колас.
3. Прывыкнуць глядзець у якіх‑н. умовах (звычайна ў цемры). Вочы прыгледзеліся ў пацёмках.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пригляде́ться прыгле́дзецца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
присмотре́ться
1. (всмотреться) угле́дзецца, прыгле́дзецца;
хороше́нько присмотре́ться до́бра ўгле́дзецца (прыгле́дзецца);
2. (освоиться, привыкнуть) прыгле́дзецца;
присмотре́ться в темноте́ прыгле́дзецца ў цемнаце́ (це́мры);
3. (наблюдая, понять) прыгле́дзецца;
присмотре́ться к рабо́те прыгле́дзецца да рабо́ты.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыглядзе́цца,
гл. прыгледзецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыгляда́цца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.
1. Незак. да прыгледзецца.
2. Зал. да прыглядаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыгля́двацца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.
1. Незак. да прыгледзецца.
2. Зал. да прыглядваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
разгле́дзецца, -джуся, -дзішся, -дзіцца; зак.
1. Паглядзець вакол сябе, прыгледзецца.
Зайшоў чалавек у хату, разгледзеўся.
2. перан. Азнаёміцца з абстаноўкай.
Не даць р., апомніцца ворагу.
|| незак. разгляда́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца і разгля́двацца, -аюся, -аешся, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)