праштурхо́ўваць
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
праштурхо́ўваю |
праштурхо́ўваем |
| 2-я ас. |
праштурхо́ўваеш |
праштурхо́ўваеце |
| 3-я ас. |
праштурхо́ўвае |
праштурхо́ўваюць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
праштурхо́ўваў |
праштурхо́ўвалі |
| ж. |
праштурхо́ўвала |
| н. |
праштурхо́ўвала |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
праштурхо́ўвай |
праштурхо́ўвайце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
праштурхо́ўваючы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
праштурхо́ўваць несов., см. прашту́рхваць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
праштурхо́ўваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да праштурхнуць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
праштурхну́ць, -ну́, -не́ш, -не́; -нём, -няце́, -ну́ць; -ні; -ту́рхнуты; зак., каго-што.
Прасунуць штуршком.
П. корак у бутэльку.
П. справу (перан.: прасунуць, паскорыць).
|| незак. прашту́рхваць, -аю, -аеш, -ае і праштурхо́ўваць, -аю, -аеш, -ае;
|| наз. прашту́рхванне, -я, н. і праштурхо́ўванне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
праштурхо́ўванне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. праштурхоўваць — праштурхнуць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
праштурхо́ўвацца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.
1. Незак. да праштурхацца.
2. Зал. да праштурхоўваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прота́лкивать несов.
1. (продвигать) праштурхо́ўваць, прапіха́ць, прапі́хваць;
2. перен. (ускорять) падштурхо́ўваць; см. протолкну́ть;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
глыта́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; незак., каго-што і без дап.
1. Пры дапамозе мышцаў горла праштурхоўваць што-н. у стрававод.
Г. ежу.
2. перан. Паглынаць, убіраць у сябе.
Г. кнігі.
Г. слёзы.
Г. паветра.
Г. словы.
|| аднакр. глыну́ць, -ну́, -не́ш, -не́; -нём, -няце́, -ну́ць; -ні́.
|| наз. глыта́нне, -я, н.
|| прым. глыта́льны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
глыта́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак., каго-што і без дап.
1. Пры дапамозе мышцаў горла праштурхоўваць што‑н. у стрававод і страўнік. Глытаць ежу. Глытаць пілюлі. // Уцягваць у сябе паветра, дым, пыл і інш. Глытаць паветра. □ Усё роўна, дзе грудзьмі глытаць Марскі ахрыплы вецер. Танк. // перан. Паглынаць, усмоктваць (пра багну і пад.). Краіна мая, Ты фашыстаў сустрэла Агнём і сякерай, Гранатай і стрэлам, Калола іх хвояй, Глытала дрыгвою. Панчанка.
2. Разм. Есці, піць з прагнасцю, вялікімі глыткамі. Удовін сын з сябрамі шклянкамі п’юць, а Вадапой — цэлымі бочкамі глытае. Якімовіч. // перан. З прагнасцю чытаць; прагна слухаць. Глытаць кнігі. □ Я глытаю кожнае дзедава слова. Бядуля.
•••
Глытаць слёзы — старацца стрымаць слёзы.
Глытаць сліну (слінку) — з зайздрасцю, з прагнасцю глядзець на што‑н. смачнае, прывабнае, але недаступнае.
Глытаць словы — гаварыць неразборліва, невыразна; не дагаворваць слоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)