прасе́джваць
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прасе́джваю |
прасе́джваем |
| 2-я ас. |
прасе́джваеш |
прасе́джваеце |
| 3-я ас. |
прасе́джвае |
прасе́джваюць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
прасе́джваў |
прасе́джвалі |
| ж. |
прасе́джвала |
| н. |
прасе́джвала |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
прасе́джвай |
прасе́джвайце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
прасе́джваючы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
прасе́джваць несов.
1. (нек-рое время) проси́живать;
2. разг. (портить продолжительным сидением) проси́живать;
3. разг. (в заключении) проси́живать, отси́живать
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прасе́джваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да праседзець, прасядзець.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прасе́дзець, -джу, -дзіш, -дзіць; -дзь; -джаны і прасядзе́ць, -яджу́, -ядзіш, -ядзіць; -ядзім, -едзіце́, -ядзя́ць; -ядзі; -е́джаны; зак.
1. Правесці які-н. час седзячы або прабыць дзе-н. (дзе можна сядзець).
П. у гасцях да поўначы.
2. што. Працерці або праціснуць доўгім сядзеннем (разм.).
П. штаны. П. крэсла.
|| незак. прасе́джваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. прасе́джванне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
проси́живать несов., в разн. знач. прасе́джваць;
проси́живать часа́ми прасе́джваць гадзі́намі;
проси́живать кре́сла разг. прасе́джваць крэ́слы;
проси́живать брю́ки разг. прасе́джваць штаны́;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прасе́джвацца, ‑аецца; незак.
Зал. да праседжваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
гадзі́намі, прысл.
Доўгі час, на працягу некалькіх гадзін запар. Гадзінамі праседжваць над кнігай.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прасе́джвацца несов., страд., разг. проси́живаться; см. прасе́джваць 2
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гадзі́намі нареч. часа́ми;
г. прасе́джваць над кні́гай — часа́ми проси́живать над кни́гой
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
уе́длівы, ‑ая, ‑ае.
1. Здольны глыбока пранікаць, упівацца ў што‑н.; едкі. Уедлівы пах. □ Дробны ўедлівы пыл залазіць у горла і нос, і няма ад яго збавення. Асіпенка. Полымя пачало скакаць ад куста к кусту, хапаць .. сухія, зляжалыя галінкі, буралом, і неўзабаве ўсё навокал завалакло горкім, уедлівым дымам. Сачанка. Спазнаць мне хочацца І важкасць цэглы І як шурпаціць пальцы ўедлівы раствор. Арочка. // Пільны, напружаны, пранізлівы (пра позірк, вочы). Фактычна спрачаліся двое: Халіма і яшчэ адзін заўсёды дагэтуль ціхі, нявідны хлопец .. з поглядам глыбокім, уедлівым, якім ён нібы стараўся працяць усё, што трапляла на вочы. Зарэцкі. // Пранізлівы, рэзкі (пра гукі, голас і пад.). Хутка, імкліва расце ўедлівы свіст. Мележ. І ў духмянай начной цішыні, відаць, далёка чуліся ўсхлёсты пугі і ўедлівае хрыплівае выгукванне. Пестрак. // перан. Які запамінаецца надоўга. Вельмі ўедлівымі і даўкімі былі ўражанні апошніх дзён, каб іх можна было лёгка забыць. Мележ.
2. Які ўзнікае, умешваецца ва ўсе дробязі, прыдзірлівы. Уедлівы характар. □ З Тамарай стаў праседжваць вечары над кнігамі і бацька,.. учэпісты, уедлівы. Ермаловіч.
3. Разм. З’едлівы. Уедлівы жарт. □ Гаварыў [Мікульскі] ціха, павольна, але злосна, падбіраючы самыя пякучыя, уедлівыя словы. Марціновіч. — А што я нарабіў? — Быццам і не ведаеш? — з уедлівай іроніяй спытаў Мятлюг. Сабаленка.
4. Які вельмі надакучыў; надаедны. На дварэ вісела кіслая пахмурнасць, дзьмуў вецер — сеяў уедлівы дождж. Кудравец.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)