пране́сціся, -ясу́ся, -ясе́шся, -ясе́цца; -ясёмся, -есяце́ся, -ясу́цца; -ёсся, -е́слася; -ясіся; зак.
1. Хутка праехаць, прабегчы і пад. куды-н. або міма каго-, чаго-н.
Міма нас пранеслася легкавая машына.
Маланкай пранеслася здагадка (перан.: імгненна ўзнікла, прамільгнула).
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.), перан. Хутка прайсці, мінуць.
Дзяцінства пранеслася.
3. (1 і 2 ас. не ўжыв.), перан. Хутка распаўсюдзіцца.
Хутка пранеслася чутка.
|| незак. прано́сіцца, -о́шуся, -о́сішся, -о́сіцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пране́сціся
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
пранясу́ся |
пранясё́мся |
| 2-я ас. |
пранясе́шся |
пранесяце́ся |
| 3-я ас. |
пранясе́цца |
пранясу́цца |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
пранё́сся |
пране́сліся |
| ж. |
пране́слася |
| н. |
пране́слася |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
пранясі́ся |
пранясі́цеся |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
пранё́сшыся |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
пране́сціся сов., в разн. знач. пронести́сь; (быстро проехать — ещё) промча́ться;
по́езд ~нёсся — по́езд пронёсся (промча́лся);
~слася чу́тка — пронёсся слух
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пране́сціся, ‑нясуся, ‑нясешся, ‑нясецца; ‑нясёмся, ‑несяцеся; пр. пранёсся, ‑неслася і ‑няслася, ‑неслася і ‑няслося; заг. пранясіся; зак.
1. Вельмі хутка праехаць, праляцець; прамчацца. Жнівеньскім вечарам па вёсцы з грукатам, узнімаючы пыл, пранеслася тачанка. П. Ткачоў. Цэлая эскадрылля цяжкіх бамбавозаў нізка пранеслася над хатай. Кулакоўскі. // Пра ўяўны рух прадметаў, міма якіх рухаецца чалавек. // Хутка прайсці, прабегчы. Пранесціся па двары. // перан. Прамільгнуць (пра думкі, успаміны і пад.). Маланкай пранеслася здагадка: яго [Чыжыка] заваліла. Лупсякоў.
2. Хутка прайсці, мінуць (пра час).
3. Разнесціся, раздацца, прагучаць (пра гукі). Ціхі ўздых пранёсся над палянай і знік, праглынуты імхамі. Лынькоў. — Паўстанцы, стройся! — пранеслася баявая каманда па лясах і балотах... Чарот. // перан. Хутка распаўсюдзіцца, разнесціся (пра чуткі, весткі і пад.). Па батарэі пранеслася чутка, што нас [курсантаў] будуць пасылаць малодшымі камандзірамі ў іншыя батарэі, дывізіёны. Шамякін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прано́сіцца гл. пранесціся.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прано́сіцца несов., возвр., страд. проноси́ться; см. пране́сціся, прано́сіць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прано́сіцца, ‑ношуся, ‑носішся, ‑носіцца.
Незак. да пранесціся.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
плы́нуць
‘цячы (гной плыне з раны); плыць (плыты плынуць); пранесціся (слава плыне)’
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
плы́ну |
плы́нем |
| 2-я ас. |
плы́неш |
плы́неце |
| 3-я ас. |
плы́не |
плы́нуць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
плы́нуў |
плы́нулі |
| ж. |
плы́нула |
| н. |
плы́нула |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
плы́нь |
плы́ньце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
плы́нучы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
урага́н, -у, мн. -ы, -аў, м.
Вецер разбуральнай сілы.
Па Палессе прайшоў у.
У. вайны (перан.). Пранесціся ўраганам (перан.: імкліва).
|| прым. урага́нны, -ая, -ае.
Вецер ураганнай сілы.
У. абстрэл (бесперапынны, моцны на працягу значнага часу).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пронести́сь
1. пране́сціся; (промчаться) прамча́цца; (пролететь) праляце́ць;
велосипеди́ст пронёсся по шоссе́ веласіпеды́ст пранёсся (прамча́ўся) па шашы́;
бы́стро пронесло́сь ле́то ху́тка праляце́ла ле́та;
2. (распространиться) пране́сціся;
пронёсся слух пране́слася чу́тка.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)