перасі́ліць
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
перасі́лю |
перасі́лім |
| 2-я ас. |
перасі́ліш |
перасі́ліце |
| 3-я ас. |
перасі́ліць |
перасі́ляць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
перасі́ліў |
перасі́лілі |
| ж. |
перасі́ліла |
| н. |
перасі́ліла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
перасі́ль |
перасі́льце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
перасі́ліўшы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
перасі́ліць, -лю, -ліш, -ліць; -лены; зак.
1. каго-што. Перамагчы, пераадолець.
П. праціўніка і паваліць.
Плыўцы перасілілі цячэнне.
2. перан., каго-што. Пераадолець якое-н. пачуццё, адчуванне, жаданне і пад.
П. страх.
П. сябе.
3. каго. Змучыць, надарваць, прымушаючы празмерна напружвацца.
П. каня.
|| незак. перасі́льваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
перасі́ліць сов.
1. переси́лить; одоле́ть, поборо́ть;
п. сапе́рніка — переси́лить (одоле́ть) сопе́рника;
2. перен. (преодолеть чувство, ощущение) переси́лить, переборо́ть, поборо́ть;
п. боль — переси́лить (переборо́ть, поборо́ть) боль;
3. надорва́ть;
п. каня́ — надорва́ть ло́шадь;
◊ п. сябе́ — поборо́ть себя́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
перасі́ліць, ‑лю, ‑ліш, ‑ліць; зак.
1. каго-што. Перамагчы сілай у барацьбе; узяць верх. Лерасіліць таварыша і паваліць. Плыўцы перасілілі цячэнне. □ Не думае класціся і ляснік. Быццам згаварыліся хлопчыкі з ім: хто каго перасіліць, хто першы засне. Паўлаў. // што. Атрымаць верх, праявіцца, адчуцца з большай сілай. Міхал ніколі не стане панскім слугой да канца, службовы абавязак не перасіліць у ім чалавека. Навуменка. // што. Заглушыць які‑н. гук, шум больш моцным гукам, шумам. Вася паставіў на дол чамаданчык, сунуў у рот два пальцы і зычна свіснуў, стараючыся перасіліць шум рухавіка. Краўчанка.
2. перан.; каго-што. Пераадолець, заглушыць якое‑н. пачуццё, адчуванне, жаданне і пад. Перасіліць боль. Перасіліць нянавісць. Перасіліць страх. □ Чалавек сам павінен перасіліць гора. Старонняя спагада часам толькі сыпле соль на раны. Сапрыка. Арсеню Андрэевічу захацелася адразу ж вярнуцца, але ён перасіліў сябе, пайшоў далей. Марціновіч.
3. каго. Змучыць, надарваць, прымушаючы празмерна напружвацца. Перасіліць каня работаю.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перемо́чь сов., разг. перасі́ліць, перамагчы́;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
превозмо́чь сов. перасі́ліць, перамагчы́, пераадо́лець.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
переси́лить сов.
1. перасі́ліць; адо́лець, аду́жаць, зду́жаць;
2. перасі́ліць; перамагчы́; пераадо́лець; см. переси́ливать.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
перасі́льваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да перасіліць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
переборо́ть сов.
1. (победить) перамагчы́, паду́жаць;
2. перен. (преодолеть) пераадо́лець, перасі́ліць, перамагчы́;
переборо́ть страх пераадо́лець (перасі́ліць, перамагчы́) страх.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
поборо́ть сов.
1. (одержать победу) пабаро́ць, перамагчы́, паду́жаць;
боре́ц легко́ поборо́л своего́ проти́вника барэ́ц лёгка пабаро́ў (перамо́г, паду́жаў) свайго́ праці́ўніка;
2. перен. (преодолеть) пераадо́лець, перасі́ліць, перамагчы́;
поборо́ть свой страх пераадо́лець (перасі́ліць, перамагчы́) свой страх;
◊
поборо́ть себя́ перасі́ліць сябе́;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)