Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
памякчэ́ць
дзеяслоў, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
- |
- |
| 2-я ас. |
- |
- |
| 3-я ас. |
памякчэ́е |
памякчэ́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
памякчэ́ў |
памякчэ́лі |
| ж. |
памякчэ́ла |
| н. |
памякчэ́ла |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
памякчэ́ўшы |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
памякчэ́ць сов., прям., перен. стать мя́гче, смягчи́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
памякчэ́ць, ‑эю, ‑эеш, ‑эе; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Зрабіцца больш мяккім, эластычным; пазбавіцца цвёрдасці. Косцю здалося, што памякчэў пад нагамі асфальт, пасвяжэла на вуліцы. Адамчык.
2. перан. Страціць суровасць, стаць больш лагодным. — Ды я не пра гэта, — адразу ж памякчэў, палагаднеў бацька, — я хацеў сказаць, каб ты не дурэў, не смяшыў людзей... Сачанка. Кастусь ведаў шмат сентыментальных рамансаў, якія даходзяць да таямніц жаночае душы, прымушаюць жанчыну расчуліцца, сэрца яе — памякчэць. Шынклер. // Стаць больш прыветлівым, сардэчным (пра твар, голас і пад.). Твар у Валянціна памякчэў, засвяціўся радасцю. Кулакоўскі. Суровы голас Яўгенні Пятроўны тут памякчэў. Грамовіч.
3. Стаць слабейшым, менш адчувальным; паменшыцца (пра з’явы прыроды). Памякчэлі Маразы, Сталі ветлымі Вятры, Паласкавелі Снягі, Раздабрыліся Дажджы. Лужанін.
4. Стаць цяплейшым (пра надвор’е, клімат). Надвор’е памякчэла. □ І ўсё ж памякчэла зіма, стала больш лагоднай. «Звязда».
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
мякчэ́ць, -э́ю, -э́еш, -э́е; незак.
1. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв.). Рабіцца мяккім (у 1 знач.), мякчэйшым.
Ад мазі скура мякчэе.
2. перан. Лагаднець, дабрэць.
Сэрца яго паступова мякчэла.
|| зак. памякчэ́ць, -э́ю, -э́еш, -э́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
памякчэ́нне, ‑я, н.
Дзеянне і стан паводле дзеясл. памякчэць (у 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адта́ць, 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв., -та́не; зак.
1. Пад дзеяннем цяпла вызваліцца ад лёду, снегу.
Зямля адтала.
2. перан. Памякчэць, падабрэць.
Сэрца адтала.
|| незак. адтава́ць, -тае́.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
змякчэ́ць, ‑эю, ‑эеш, ‑эе; зак.
Разм.
1. Тое, што і змякчыцца.
2. Памякчэць (пра надвор’е, клімат). Надвор’е змякчэла, схмурнела, і вецер ужо дзьмуў Няваду не ў твар, а ў плечы. Чорны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
смя́кнуть сов., прост.
1. (стать мягким) змя́кнуць, размя́кнуць;
2. (стать расслабленным, обмякнуть) змя́кнуць, абмя́кнуць;
3. перен. (утратить строгость) змя́кнуць, памякчэ́ць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
смягчи́ться в разн. знач. змякчы́цца, памякчэ́ць;
ко́жа смягчи́лась ску́ра змякчы́лася (памякчэ́ла);
гнев смягчи́лся гнеў змякчы́ўся (памякчэ́ў);
звук смягчи́лся лингв. гук змякчы́ўся (памякчэ́ў).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)