натыка́цца

‘да ткаць’

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. - -
2-я ас. - -
3-я ас. натыка́ецца натыка́юцца
Прошлы час
м. натыка́ўся натыка́ліся
ж. натыка́лася
н. натыка́лася

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

натыка́цца

‘да наткнуцца’

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. натыка́юся натыка́емся
2-я ас. натыка́ешся натыка́ецеся
3-я ас. натыка́ецца натыка́юцца
Прошлы час
м. натыка́ўся натыка́ліся
ж. натыка́лася
н. натыка́лася
Загадны лад
2-я ас. натыка́йся натыка́йцеся
Дзеепрыслоўе
цяп. час натыка́ючыся

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

натыка́цца I несов.

1. в разн. знач. натыка́ться; (приходить в соприкосновение, встречаться — ещё) ната́лкиваться, набреда́ть; см. наткну́цца;

2. страд. натыка́ться; наса́живаться; см. натыка́ць I

натыка́цца II несов., страд. нагота́вливаться тканьём; см. натыка́ць II

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

натыка́цца ​1, ‑аецца; незак.

Зал. да натыкаць ​1.

натыка́цца ​2, ‑аецца; незак.

Зал. да натыкаць ​2.

натыка́цца ​3, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца.

Незак. да наткнуцца.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

наткну́цца, -ну́ся, -не́шся, -не́цца; -нёмся, -няце́ся, -ну́цца; -ні́ся; зак.

1. на што. Наскочыць на што-н. вострае.

Н. на сук.

2. на каго-што. Рухаючыся, нечакана сутыкнуцца з кім-, чым-н.

Н. на засаду.

3. перан., на што. Нечакана, выпадкова выявіць, знайсці што-н.

Н. на цікавую кніжку.

Н. на след.

|| незак. натыка́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ната́лкиваться несов.

1. (на что) натыка́цца;

2. перен. натыка́цца, натрапля́ць, трапля́ць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

натыка́ться несов.

1. (наскакивать на что-л.) натыка́цца;

2. перен., разг. натыка́цца, натрапля́ць, трапля́ць;

3. страд. натыка́цца, нато́рквацца; нако́лвацца; см. натыка́ть​II.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

напира́ться несов., прост. (наталкиваться на что-л.) натыка́цца; натрапля́ць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

наска́кивать несов.

1. наска́кваць; натыка́цца;

2. перен. наска́кваць; напада́ць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Нашы́кацца экспр. ’напіцца (гарэлкі)’ (ТС). Паводле каментарыяў складальнікаў слоўніка, выключна «жаночае» слова, адпавядае «мужчынскаму» наклюкацца ’тс’ (там жа), што дае падставы бачыць у ім экспрэсіўнае ўтварэнне на базе гукапераймальнага шыкаць ’цвыркаць, шаптаць, выдаваць гук ш-ш-ш і г. д.’, параўн. натыкацца ’нашаптацца’, хутчэй за ўсё вобразны эўфемізм.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)