зажына́ць
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
зажына́ю |
зажына́ем |
| 2-я ас. |
зажына́еш |
зажына́еце |
| 3-я ас. |
зажына́е |
зажына́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
зажына́ў |
зажына́лі |
| ж. |
зажына́ла |
| н. |
зажына́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
зажына́й |
зажына́йце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
зажына́ючы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
зажына́ць несов., с.-х. начина́ть жать, зажина́ть; см. зажа́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зажына́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да зажаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зажина́ть несов., с.-х. зажына́ць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зажына́цца несов., страд., с.-х. зажина́ться; см. зажына́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Разбо́й ’напад з рабаўнічай мэтай’ (ТСБМ, Нас.), ’разбой, грабеж’ (ТС), ’разбойнік’ (Гарэц., Нас., Сержп., Бяльк.), ст.-бел. разбойникъ, разбой ’рабаўнік’. Сюды ж разбо́йства ’разбой (Гарэц.), ’бандыцкі напад’ (Др.-Падб.), разбо́йнік ’той, хто займаецца разбоем’ (ТСБМ, Бяльк.). Рус. дыял. разбо́й ’разбойнік’, укр. разбі́й ’напад з рабаўнічымі мэтамі’. Назоўнік, утвораны да разбі́ць (гл.) бязафіксным спосабам, як зажо́н ’зажынкі’ ад зажына́ць. Старое значэнне дзеяслова ў народнай мове: «Адзін пачаў таргаваць, а другі — купцоў разбіваць» (Сержп. Казкі, 257). У сувязі з гэтым рэканструкцыя прасл. *orzbojь (*arzbajь, БЕР, 6, 149) выглядае праблематычнай.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)