гла́дкі, -ая, -ае.
1. Роўны, без упадзін і выступаў.
Г. стол.
Гладкая пляцоўка.
2. перан. Просты, лёгкі для разумення (пра мову, верш, думкі і пад.).
Г. стыль.
Лектар гаварыў гладка (прысл.).
3. Сыты, адкормлены (разм.).
Гладкія коні.
Г. пан.
|| наз. гла́дкасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гла́дкі
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
гла́дкі |
гла́дкая |
гла́дкае |
гла́дкія |
| Р. |
гла́дкага |
гла́дкай
гла́дкае |
гла́дкага |
гла́дкіх |
| Д. |
гла́дкаму |
гла́дкай |
гла́дкаму |
гла́дкім |
| В. |
гла́дкі (неадуш.)
гла́дкага (адуш.) |
гла́дкую |
гла́дкае |
гла́дкія (неадуш.)
гла́дкіх (адуш.) |
| Т. |
гла́дкім |
гла́дкай
гла́дкаю |
гла́дкім |
гла́дкімі |
| М. |
гла́дкім |
гла́дкай |
гла́дкім |
гла́дкіх |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
гла́дкі в разн. знач. гла́дкий; (о поверхности земли, почвы — ещё) ро́вный; (откормленный — ещё) упи́танный; по́лный, жи́рный, ту́чный;
г. ка́мень — гла́дкий ка́мень;
г. лоб — гла́дкий лоб;
~кая сцяна́ — гла́дкая (ро́вная) стена́;
~кая прычо́ска — гла́дкая причёска;
г. стыль — гла́дкий слог;
~кія шчо́кі — гла́дкие щёки;
г. пан — по́лный (жи́рный, ту́чный) господи́н;
г. конь — упи́танная ло́шадь;
◊ ~кай даро́гі — ска́тертью доро́га
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гла́дкі, ‑ая, ‑ае; ‑дак, ‑дка.
1. Роўны, без упадзін і выступаў. Гладкі асфальт. Гладкая пляцоўка. □ Аэрадром займаў вялізнае гладкае поле. Бядуля. Калёсы .. затарабанілі па роўнай гладкай дарозе. Скрыган. // Не шурпаты, слізкі, прыемны на дотык. Гладкае шкло. Гладкая папера. // Прамы, не завіты (пра валасы). Гладкая прычоска.
2. перан. Складны, плаўны, лёгкі для разумення (пра мову, верш, думкі і пад.). Суседкі слухалі, слёзы выціралі і дзівіліся, адкуль такі гладкі язык у заўсёды маўклівай Аўдоцця. Бядуля.
3. Разм. Сыты, адкормлены. Рыхтуючыся да суровай зімы, .. [мядзведзіца] зрабілася тлустай і гладкай. В. Вольскі. У сваёй маткі ўсе дзеткі гладкі. Прыказка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Гла́дкі ’гладкі’ (БРС, Шат., Нас., Бяльк.). Рус. гла́дкий, укр. гла́дкий, польск. gładki, чэш. hladký, серб.-харв. гла̏дак, ст.-слав. гладъкъ ’тс’. Прасл. *gladъ‑kъ, прыметнік з асновай на ‑ŭ і суфіксам ‑kъ (у якім бачаць элемент з дэмінутыўным значэннем). Роднасныя формы: літ. glodùs, ст.-в.-ням. glat (ням. glatt) ’тс’, лац. glaber ’без валос, лысы’ (*ghlədh‑ro‑). Агляд форм гл. у Слаўскага, 1, 287. Гл. яшчэ Фасмер, 1, 409; Траўтман, 90–91; Бернекер, 1, 300. Сюды і гладю́чы ’сыты, мажны’ (Сл. паўн.-зах.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
люстра́на-гла́дкі
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
люстра́на-гла́дкі |
люстра́на-гла́дкая |
люстра́на-гла́дкае |
люстра́на-гла́дкія |
| Р. |
люстра́на-гла́дкага |
люстра́на-гла́дкай
люстра́на-гла́дкае |
люстра́на-гла́дкага |
люстра́на-гла́дкіх |
| Д. |
люстра́на-гла́дкаму |
люстра́на-гла́дкай |
люстра́на-гла́дкаму |
люстра́на-гла́дкім |
| В. |
люстра́на-гла́дкі (неадуш.)
люстра́на-гла́дкага (адуш.) |
люстра́на-гла́дкую |
люстра́на-гла́дкае |
люстра́на-гла́дкія (неадуш.)
люстра́на-гла́дкіх (адуш.) |
| Т. |
люстра́на-гла́дкім |
люстра́на-гла́дкай
люстра́на-гла́дкаю |
люстра́на-гла́дкім |
люстра́на-гла́дкімі |
| М. |
люстра́на-гла́дкім |
люстра́на-гла́дкай |
люстра́на-гла́дкім |
люстра́на-гла́дкіх |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
гладка...
Першая састаўная частка складаных слоў са знач. гладкі, напр.: гладкаскуры, гладкашэрсны, гладкалісты.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
по́лаз¹, -а, мн. палазы́, палазо́ў, м.
Гладкі, коўзкі, загнуты спераду брус, пласціна.
Санныя палазы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
галы́ш, -а́, мн. -ы́, -о́ў, м.
1. Голае дзіця, голы чалавек.
2. Невялікі круглы гладкі камень.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шаўкаві́сты, -ая, -ае.
Падобны на шоўк, гладкі, мяккі.
Шаўкавістая папера.
Шаўкавістыя валасы.
|| наз. шаўкаві́стасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)