выпрамля́ць
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
выпрамля́ю |
выпрамля́ем |
| 2-я ас. |
выпрамля́еш |
выпрамля́еце |
| 3-я ас. |
выпрамля́е |
выпрамля́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
выпрамля́ў |
выпрамля́лі |
| ж. |
выпрамля́ла |
| н. |
выпрамля́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
выпрамля́й |
выпрамля́йце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
выпрамля́ючы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
выпрамля́ць несов., эл. выпрямля́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
выпрамля́ць, ‑яю, ‑яеш, ‑яе.
Незак. да выпраміць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́праміць, -млю, -міш, -міць; -млены; зак., каго-што.
Зрабіць прамым.
В. дрот.
В. дарогу.
|| незак. выпрамля́ць, -я́ю, -яе́ш, -я́е.
|| прым. выпрамля́льны, -ая, -ае (спец.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
выпрамля́цца, ‑яецца; незак.
Зал. да выпрамляць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
выпрямля́ть несов. выпро́стваць; выраўно́ўваць; (ток) выпрамля́ць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
выпрамле́нне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. выпрамляць — выпраміць і стан паводле знач. дзеясл. выпрамляцца — выпраміцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
праста́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак., што.
Разм. Выпрамляць, выраўноўваць. [Грасыльда:] — Помню, сядзіць мой Валодзя на ўслончыку ля грубкі з малатком — цвікі прастае. Пташнікаў. Хлопцы засяроджана і размерана прасталі бляху. Мурашка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Ліхтава́ць ’чысціцца да бляску’ (Нас., Гарэц., Др.-Падб.), ст.-бел. лихтовати ’чысціць, выпрамляць’ (XVI ст.), запазычаны са ст.-польск. lichtować (Булыка, Запазыч., 191), якое з ням. lichten ’ачышчаць, праясняцца’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вы́прастаць (БРС, Нас., Бяльк., Касп., Шат., Гарэц., Др.-Падб., Мядзв.). Рус. вы́простать, укр. ви́простати. Ад просты (Праабражэнскі, 2, 134; Фасмер, 3, 146). Шанскі (1, В, 229) утварае ад рус. проста́ть ’апаражняць, апрастаць’, але семантыка дзеяслова (выпрамляць, распрамляць, вызваляць рукі, крылы) хутчэй сведчыць аб сувязі з адным з першасных значэнняў прыметніка просты ’прамы, адкрыты, вольны’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)