Verbum

анлайнавы слоўнік

бяро́завы

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	бяро́завы	бяро́завая	бяро́завае	бяро́завыя
Р.	бяро́завага	бяро́завай бяро́завае	бяро́завага	бяро́завых
Д.	бяро́заваму	бяро́завай	бяро́заваму	бяро́завым
В.	бяро́завы (неадуш.) бяро́завага (адуш.)	бяро́завую	бяро́завае	бяро́завыя (неадуш.) бяро́завых (адуш.)
Т.	бяро́завым	бяро́завай бяро́заваю	бяро́завым	бяро́завымі
М.	бяро́завым	бяро́завай	бяро́завым	бяро́завых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

тапары́шча, -а, мн. -ы, -ры́шч і -аў, н.

Дзяржанне тапара.

Бярозавае т.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

асі́нава-бяро́завы

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	асі́нава-бяро́завы	асі́нава-бяро́завая	асі́нава-бяро́завае	асі́нава-бяро́завыя
Р.	асі́нава-бяро́завага	асі́нава-бяро́завай асі́нава-бяро́завае	асі́нава-бяро́завага	асі́нава-бяро́завых
Д.	асі́нава-бяро́заваму	асі́нава-бяро́завай	асі́нава-бяро́заваму	асі́нава-бяро́завым
В.	асі́нава-бяро́завы (неадуш.) асі́нава-бяро́завага (адуш.)	асі́нава-бяро́завую	асі́нава-бяро́завае	асі́нава-бяро́завыя (неадуш.) асі́нава-бяро́завых (адуш.)
Т.	асі́нава-бяро́завым	асі́нава-бяро́завай асі́нава-бяро́заваю	асі́нава-бяро́завым	асі́нава-бяро́завымі
М.	асі́нава-бяро́завым	асі́нава-бяро́завай	асі́нава-бяро́завым	асі́нава-бяро́завых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

хваёва-бяро́завы

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	хваёва-бяро́завы	хваёва-бяро́завая	хваёва-бяро́завае	хваёва-бяро́завыя
Р.	хваёва-бяро́завага	хваёва-бяро́завай хваёва-бяро́завае	хваёва-бяро́завага	хваёва-бяро́завых
Д.	хваёва-бяро́заваму	хваёва-бяро́завай	хваёва-бяро́заваму	хваёва-бяро́завым
В.	хваёва-бяро́завы (неадуш.) хваёва-бяро́завага (адуш.)	хваёва-бяро́завую	хваёва-бяро́завае	хваёва-бяро́завыя (неадуш.) хваёва-бяро́завых (адуш.)
Т.	хваёва-бяро́завым	хваёва-бяро́завай хваёва-бяро́заваю	хваёва-бяро́завым	хваёва-бяро́завымі
М.	хваёва-бяро́завым	хваёва-бяро́завай	хваёва-бяро́завым	хваёва-бяро́завых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

абшмо́ргаць, -аю, -аеш, -ае, -аны; зак., што (разм.).

Шморгаючы, сарваць лісце і пад.

А. бярозавае лісце.

|| незак. абшмо́ргваць, -аю, -аеш, -ае.

|| аднакр. абшмаргну́ць, -ну́, -не́ш, -не́; -нём, -няце́, -ну́ць; -ні́; -ну́ты.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

драбнале́ссе, ‑я, н.

Дробны, невысокі лес. Ельнік спачатку радзеў, потым яго трохі змяніла бярозавае драбналессе. Брыль. На некалькі дзесяткаў вёрст вакол не было ніводнай вёскі — скрозь адны толькі балоты, парослыя драбналессем. Аляхновіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

спле́цены, ‑ая, ‑ае.

1. Дзеепрым. зал. пр. ад сплесці.

2. у знач. прым. Які сплёўся, зблытаўся (пра галіны, расліны і пад.). Варушылася сплеценае бярозавае галлё. Мележ. [Зося, Іна, Анатоль] спыніліся каля сплеценых кустоў вінаградніку, які ўтварыў нешта накшталт жывога будана. Ваданосаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

скавы́ш, ‑у, м.

Разм. Моцны пранізлівы вецер з завываннем. Сухі скавыш ламаў на гасцінцы бярозавае голле, змятаў з поля апошні снег і скавытаў у коміне Кукавіцкай карчмы. Чорны. [Адась:] — Хадзем у хату: чаго дубець на гэтым скавышы, — зазваў Лысакоўчыка. Калюга. Там за ім [акном] пяе завеяй Свежы ранішні скавыш. Чарнушэвіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Май ₁ ’пяты месяц каляндарнага года’ (ТС, Бес., Гарэц., Ян., Шат., Касп., Бяльк., драг. КЭС). Укр. май, польск. maj, ст.-рус., ст.-слав. маи ’тс’. Запазычана з лац. māius праз с.-грэч. (μάϊος) і ст.-слав. Магло ўспрымацца непасрэдна праз навучанне ў школах, пашыраючыся сярод простага люду (Фасмер, 2, 559; Бернекер, 2, 8; Брукнер, 317; Махэк₂, 348, БЕР, 3, 615). Сюды ж майскі (ТСБМ), майскі жук (Бяльк.).

Май ₂ ’першая зелень ліставых дрэў, якой прыбіраюць хаты на сёмуху’ (Нас., ТСБМ, Сержп. Прымхі, Фалют., Янк. 3.. Ян., Шн., Рам. 8, Мядзв., Жд. 1, Шат., Бяльк., Мат. Гом., Растарг.; пух., Бел. дыял.; в.-дзв., Шатал., ТС), ’адзначэнне дзядоў на сёмуху’ (Кліх), ’зялёны аір, які раскідваюць па падлозе і дарожках у дзень Сашэсця Св. Духа’ (Нас.), ’бярозавае галлё, якое падсцілаюць пад стог’ (круп., Нар. сл.), віц. маінка ’галінка, якую ўтыкалі на капусную градку пасля таго, як «развівалі» бярозу на сёмуху’ (Сакалова, Обряды, 190). Укр. зах. май ’зелень’, ’маладое дрэва, прыбранае стужкамі, ці галіны, якімі прыбіраюць хату, падвор’е’, польск. maj ’зялёныя галіны, зелень’, majowy ’зялёны’, majówka (фалькл.) ’май, дрэўца на сёмуху’; н.-луж. maja, в.-луж. meja, mejka ’ўрачыста азлобленае маладое дрэва’, чэш. máje, máj, мар. mája ’высокае стройнае дрэва, якое ставіцца на 1 Мая або ў іншыя святы’, ’перыяд росквіту, свежасці ў прыродзе’, славац. máj ’вясна’, ’сімвал вясны — высокая азлобленая яліна, якую хлопец ставіць перад 1 Мая ля вакна сваёй каханай’, славен. máj, mláj ’аздобленая яліна, пастаўленая з выпадку якой-небудзь урачыстасці’. Хаця вяснова-летні абрад, звязаны з культам зялёнага дрэва, вядомы ўсім славянам, аднак лексема май і вытворныя пашыраны толькі на захадзе слав. тэрыторыі, на Беларусі і Украіне. Можна меркаваць, што лексема запазычана з ням. Mei (тое ж Махэк₂, 348). У бел. і ўкр. гаворкі — з польск. мовы. На Беларусі май ₂ злілося з май ₁.

Май ₃ у выразе буў — і як май змаеў ’раптоўна прапаў’ (саліг., Нар. словатв.; ТС), укр. май‑май‑май ’аб хуткіх рухах, калі махаюць, або што-небудзь уецца’, маяти ’махаць, рухацца туды-сюды’, майдати ’віляць хвастом’, рус. ма́ять ’махаць’ (і інш.: мая́к, мая́чить, маятник); польск. majaczyć ’быць ледзь бачным’, ’кружыцца’, н.-луж. mawaś ’махаць’, в.-луж. majkać ’гладзіць, песціць’, чэш. mávati ’махаць’, славац. mávať ’тс’, славен. májati ’рухацца туды-сюды’, прасл. корань ma‑. Мае балт. адпаведнікі: літ. móti, лат. māt ’махаць’ (Махэк₂, 355; Фасмер, 2, 587). Гл. таксама махаць.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)