бу́да, -ы, ДМ -дзе, мн. -ы, буд, ж.

1. Крытая скурай або брызентам карэта, брычка, воз і пад.

2. Верх над карэтай, брычкай.

3. Шалаш, будан.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

Бу́да

назоўнік, уласны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз.
Н. Бу́да
Р. Бу́ды
Д. Бу́дзе
В. Бу́ду
Т. Бу́дай
Бу́даю
М. Бу́дзе

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Буда́

назоўнік, уласны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз.
Н. Буда́
Р. Буды́
Д. Будзе́
В. Буду́
Т. Будо́й
Будо́ю
М. Будзе́

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бу́да

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. бу́да бу́ды
Р. бу́ды бу́д
Д. бу́дзе бу́дам
В. бу́ду бу́ды
Т. бу́дай
бу́даю
бу́дамі
М. бу́дзе бу́дах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бу́да I ж.

1. (крытая повозка) киби́тка;

2. (в повозке) верх м.

бу́да II ж., уст. (вид лесных промыслов) бу́да

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

бу́да, ‑ы, ДМ ‑дзе, ж.

1. Верх, пакрыццё воза, брычкі, карэты і пад. [Сімон] ужо хацеў загадаць, каб закладалі фаэтон і ставілі буду. Самуйлёнак.

2. Крыты дарожны воз. Балаголаўская буда адляскала коламі па лясной дарозе, выехала на палявы прастор і ўжо набліжалася да маіх родных аселіц. Сабаленка.

3. Шалаш, будан. Іншы раз стаўлялі ў лесе свае буды цыганы. С. Александровіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Бу́да ’кібітка, верх павозкі; буда, пакрыццё ад дажджу над возам; будан, панура і да т. п.; крыты вазок’ (Нас., Касп., Шат., Бесар., Бяльк., Янк. II, БРС, Яшкін). Вядомае з XVI ст. (Булыка, Запазыч.) у значэнні лясная смалакурня; будка’. З іншым націскам буда́ ’тс’ (Др.-Падб.), ’будка для сабакі’ (Сцяшк. МГ), ’будка над ямай, дзе ляжыць бульба’ (Сцяшк.), ’будан; дрэнны жылы будынак’ (слаўг., Яшкін). Вытворнае: бу́дка. Рус. бу́да, бу́дка, укр. бу́да, бу́дка. Запазычанне з польск. buda ’тс’, а гэта з с.-в.-ням. būde (buode). Аб польскім слове падрабязна Лер-Сплавінскі, JP, 22, 111 і наст. Гл. таксама Слаўскі, 1, 48; Кохман, Kontakty, 104; Фасмер, 1, 230; Бернекер, 96; Праабражэнскі, 1, 50; Шанскі, 1, Б, 211; Шалудзька, Нім., 23; Рыхардт, Poln., 37; Кюнэ, Poln., 47. Рудніцкі, 234 (услед за Р. Смаль–Стоцкім), думае пра непасрэднае запазычанне з с.-в.-ням. Вельмі няпэўнай з’яўляецца версія (Махэк₂, 61–62) пра паходжанне слав. *buda ад слав. (!) *budovati (< *oborudovati). Да с.-в.-ням. buode і яго герм. сувязей гл. Клюге, 108 (пад Bude).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

бу́да-кашалё́ўскі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. бу́да-кашалё́ўскі бу́да-кашалё́ўская бу́да-кашалё́ўскае бу́да-кашалё́ўскія
Р. бу́да-кашалё́ўскага бу́да-кашалё́ўскай
бу́да-кашалё́ўскае
бу́да-кашалё́ўскага бу́да-кашалё́ўскіх
Д. бу́да-кашалё́ўскаму бу́да-кашалё́ўскай бу́да-кашалё́ўскаму бу́да-кашалё́ўскім
В. бу́да-кашалё́ўскі
бу́да-кашалё́ўскага
бу́да-кашалё́ўскую бу́да-кашалё́ўскае бу́да-кашалё́ўскія
Т. бу́да-кашалё́ўскім бу́да-кашалё́ўскай
бу́да-кашалё́ўскаю
бу́да-кашалё́ўскім бу́да-кашалё́ўскімі
М. бу́да-кашалё́ўскім бу́да-кашалё́ўскай бу́да-кашалё́ўскім бу́да-кашалё́ўскіх

Крыніцы: krapivabr2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бу́да-кашалёўскі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. бу́да-кашалёўскі бу́да-кашалёўская бу́да-кашалёўскае бу́да-кашалёўскія
Р. бу́да-кашалёўскага бу́да-кашалёўскай
бу́да-кашалёўскае
бу́да-кашалёўскага бу́да-кашалёўскіх
Д. бу́да-кашалёўскаму бу́да-кашалёўскай бу́да-кашалёўскаму бу́да-кашалёўскім
В. бу́да-кашалёўскі (неадуш.)
бу́да-кашалёўскага (адуш.)
бу́да-кашалёўскую бу́да-кашалёўскае бу́да-кашалёўскія (неадуш.)
бу́да-кашалёўскіх (адуш.)
Т. бу́да-кашалёўскім бу́да-кашалёўскай
бу́да-кашалёўскаю
бу́да-кашалёўскім бу́да-кашалёўскімі
М. бу́да-кашалёўскім бу́да-кашалёўскай бу́да-кашалёўскім бу́да-кашалёўскіх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Бу́да-Сафі́еўка

назоўнік, уласны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз.
Н. Бу́да-Сафі́еўка
Р. Бу́да-Сафі́еўкі
Д. Бу́да-Сафі́еўцы
В. Бу́да-Сафі́еўку
Т. Бу́да-Сафі́еўкай
Бу́да-Сафі́еўкаю
М. Бу́да-Сафі́еўцы

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)