басано́ж, прысл.

Босымі нагамі, без абутку.

Бегаць б.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

басано́ж

прыслоўе

станоўч. выш. найвыш.
басано́ж - -

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

басано́ж нареч.

1. босико́м;

бе́гаць б. — бе́гать босико́м;

2. разг. на бо́су но́гу, на го́лую но́гу;

абу́ць чараві́кі б. — наде́ть боти́нки на босу́ (бо́су) но́гу

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

басано́ж, прысл.

Босымі нагамі, без абутку. Люблю тыя сцежкі на родным Палессі, Дзе бегала ты па расе басанож. Кірэенка. А як хацелася прайсціся басанож за плугам! Здаецца, акрыяў бы душой, падужэў бы целам. Сачанка. // Разм. Надзеўшы абутак на босыя ногі. — Маўчы ты, назола, — злосна буркнуў Анісім і ўсхапіўся з палацяў, басанож ускочыў у боты, накінуў апашкі кажух і рынуўся з хаты. Сабаленка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

босико́м нареч., разг. басано́ж;

бе́гать босико́м бе́гаць басано́ж (бо́сым, бо́сымі нага́мі).

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

уссу́нуць, -ну, -неш, -не; -су́нь; -нуты; зак., што на што.

1. Сунучы, падняць наверх.

У. бэльку на зруб.

2. Абуць, надзець (звычайна наспех, часова; разм.).

У. боты на басанож.

|| незак. уссо́ўваць, -аю, -аеш, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

дацы́баць

‘дайсці басанож’

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. дацы́баю дацы́баем
2-я ас. дацы́баеш дацы́баеце
3-я ас. дацы́бае дацы́баюць
Прошлы час
м. дацы́баў дацы́балі
ж. дацы́бала
н. дацы́бала
Загадны лад
2-я ас. дацы́бай дацы́байце
Дзеепрыслоўе
прош. час дацы́баўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

цы́баць

‘хадзіць басанож’

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. цы́баю цы́баем
2-я ас. цы́баеш цы́баеце
3-я ас. цы́бае цы́баюць
Прошлы час
м. цы́баў цы́балі
ж. цы́бала
н. цы́бала
Загадны лад
2-я ас. цы́бай цы́байце
Дзеепрыслоўе
цяп. час цы́баючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

дуро́нік, ‑а, м.

Разм. Свавольнік, гарэза. Па вадзе шлёпаюць басанож малыя дуронікі, закасаўшы нагавіцы, задраўшы кашулі. Гарэцкі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

падбо́й, ‑ю, м.

Натруджанае, падбітае месца на назе. [Чалавек] ступаў леваю нагою адно на пальцы — ад вялікай хады басанож на пяце рваў падбой. Чорны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)