Барано́ва ’баранеса’. Запазычанне з польск. baronowa (да baron ’барон’).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
барано́ў
прыметнік, прыналежны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
барано́ў |
барано́ва |
барано́ва |
барано́вы |
| Р. |
барано́вага |
барано́вай барано́вае |
барано́вага |
барано́вых |
| Д. |
барано́ваму |
барано́вай |
барано́ваму |
барано́вым |
| В. |
барано́ў (неадуш.) барано́вага (адуш.) |
барано́ву |
барано́ва |
барано́вы (неадуш.) барано́вых (адуш.) |
| Т. |
барано́вым |
барано́вай барано́ваю |
барано́вым |
барано́вымі |
| М. |
барано́вым |
барано́вай |
барано́вым |
барано́вых |
Крыніцы:
krapivabr2012,
prym2009,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
барано́ў
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
барано́ў |
барано́ва |
барано́ва |
барано́вы |
| Р. |
барано́вага |
барано́вай барано́вае |
барано́вага |
барано́вых |
| Д. |
барано́ваму |
барано́вай |
барано́ваму |
барано́вым |
| В. |
барано́ў (неадуш.) барано́вага (адуш.) |
барано́ву |
барано́ва |
барано́вы (неадуш.) барано́вых (адуш.) |
| Т. |
барано́вым |
барано́вай барано́ваю |
барано́вым |
барано́вымі |
| М. |
барано́вым |
барано́вай |
барано́вым |
барано́вых |
Крыніцы:
krapivabr2012,
prym2009,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Бабіна лета. Рус. бабье лето, укр. бабине літо, бабське літо, польск. babie lato, чэш. babí léto, ням. Altweibersommeri г. д. Назва шырока вядома ў еўрапейскіх мовах. Здаецца, што яна асноўваецца на ўяўленні аб познім каханні старых жанчын, удоў. Гл. Леман, Altweib.; Пауль, Wörterb., 19; Клюге, 18 (там і шмат ням. дыял. форм, якія раскрываюць этымалогію); Махэк₂, 40; Галынська–Баранова, Ukr. nazwy, 61 (Качэрган, Мовознавство, 1971, 2, 87, як і Я. Галавацкі, непераканаўча лічыць, што назва адносіцца да дамашняй працы жанчын пасля жніва). З неіндаеўрапейскіх моў можна прывесці тур. gelin havasí ’цёплае, яснае надвор’е’ (дзе gelin ’нявеста, маладая’, ’нявестка’).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ве́расень. Ст.-бел. вресень, врешень ’верасень’ (з XVI ст.; Булыка, Запазыч.). Укр. ве́ресень (ст.-укр. вресень). У Насовіча форма вресень (з заўвагай: «Употребляется шляхтою»). Усх.-слав. формы з паўнагалоссем з’явіліся даволі позна. Лічыцца, што вресень (і ве́расень, ве́ресень) — запазычанне з польск. (польск. wrzesień ’верасень’ ад назвы расліны верас: польск. wrzos, прасл. *versъ; гл. ве́рас). Гл. Галыньска–Баранова, Ukr. nazwy, 58–61 (падрабязна, з лінгвагеаграфіяй). Менш пераконвае думка, што вресень — гэта ўсх.-слав. слова, але толькі «славянізаванае». Рудніцкі (1, 353) усх.-слав. (укр.) ве́ресень выводзіць прама ад назвы расліны ве́рес, не закранаючы пытанне аб магчымасці запазычання. Качарган (Мовознавство, 1971, № 2, 88) форму вресень лічыць стараславянізмам. Неверагодна Дабрадомаў (РР, 1967, № 5, 57), які звязвае слав. *versьnь з дзеясловам тыпу рус. вереща́ть.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)