абы-які́
займеннік, няпэўны, безасабовы
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
абы-які́ |
абы-яка́я |
абы-яко́е |
абы-які́я |
| Р. |
абы-яко́га |
абы-яко́й
абы-яко́е |
абы-яко́га |
абы-які́х |
| Д. |
абы-яко́му |
абы-яко́й |
абы-яко́му |
абы-які́м |
| В. |
абы-яко́га (адуш.)
абы-які́ (неадуш.) |
абы-яку́ю |
абы-яко́е |
абы-які́х
абы-які́я |
| Т. |
абы-які́м |
абы-яко́й
абы-яко́ю |
абы-які́м |
абы-які́мі |
| М. |
абы-які́м |
абы-яко́й |
абы-які́м |
абы-які́х |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
абы-які́, -а́я, -о́е, займ. няпэўны.
1. Які-небудзь, які папала.
Абы-якая замінка яго хвалявала.
2. Звычайны, усякі (разм.).
Хадзіць у абы-якіх ботах саромеўся, а на лепшыя грошай не было.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
абы-які́ мест. неопр.
1. (всё равно какой) како́й-нибудь; како́й уго́дно; како́й ни на е́сть; лишь бы како́й;
2. пренебр. (плохой) дрянно́й;
◊ не абы-які́ — изря́дный; не лишь бы како́й
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
абы-які́, ‑ая, ‑ое, займ. няпэўны.
1. Які-небудзь, які-папала. Абы-якая замінка ці маленькая няўпраўка,.. [Уладзімір Аляксеевіч] ужо там [на полі]. Пальчэўскі.
2. Разм. Звычайны, усякі. [Тамаш:] — Раней, дык я мог і ў абы-якіх ботах зімаваць. Чорны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
незауря́дный незвыча́йны; (выдающийся) выда́тны; не абы-які́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
неаха́йны, -ая, -ае.
1. Які не захоўвае чысціні, парадку; які ўтрымліваецца ў беспарадку.
Неахайная гаспадыня.
Н. пакой.
2. Зроблены абы-як, без стараннасці.
Неахайная работа.
|| наз. неаха́йнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
фразёр, ‑а, м.
Чалавек, які любіць гаварыць напышлівыя фразы (у 2 знач.). Кідала — гэта фразёр, няшчыры чалавек, яму абы паказаць сябе, абы высунуцца наперад. Кучар.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыга́на, ‑ы, ж.
Абл. Які‑н. недахоп; загана. Абы прыгана — усё на Сцяпана. Прымаўка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
валацу́га, -і, ДМ -у, Т -ам, м.; ДМ -цу́зе, Т -ай (-аю), ж., мн. -і, -цу́г (разм.).
1. Бяздомны чалавек, які не мае пэўнага прыстанішча і заняткаў.
2. Той, хто цягаецца абы-дзе, не працуе.
3. Той, хто празмерна заляцаецца да жанчын.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Ля́ды ’дрэнны’ (маст., Сцяшк. Сл.), зах.-укр. ле́дий ’тс’, польск. жэшаўск. lady ’абы-які’. Відавочна, з польск. мовы, дзе лексема з’яўляецца другасным прыметнікам ад lada ’абы які’, якое ўспрымалася як прыметнік ж. р. (Слаўскі, 4, 22).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)