аблаву́хі, -ая, -ае.
1. З абвіслымі вушамі.
А. сабака.
2. перан. Нехлямяжы, няспрытны, някемлівы (пра чалавека; разм.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
аблаву́хі
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
аблаву́хі |
аблаву́хая |
аблаву́хае |
аблаву́хія |
| Р. |
аблаву́хага |
аблаву́хай
аблаву́хае |
аблаву́хага |
аблаву́хіх |
| Д. |
аблаву́хаму |
аблаву́хай |
аблаву́хаму |
аблаву́хім |
| В. |
аблаву́хі (неадуш.)
аблаву́хага (адуш.) |
аблаву́хую |
аблаву́хае |
аблаву́хія (неадуш.)
аблаву́хіх (адуш.) |
| Т. |
аблаву́хім |
аблаву́хай
аблаву́хаю |
аблаву́хім |
аблаву́хімі |
| М. |
аблаву́хім |
аблаву́хай |
аблаву́хім |
аблаву́хіх |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
аблаву́хі вислоу́хий, лопоу́хий
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
аблаву́хі, ‑ая, ‑ае.
1. З абвіслымі вушамі. [Люба] не паспела адысці ад акна, як на ім мігам апынуўся прыгожы, у рудыя яблыкі, аблавухі сабака. Гартны.
2. перан. Разм. Някемлівы, няспрытны (пра чалавека).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Аблаву́хі, аблаухі ’з вялікімі вушамі’ (БРС, Нас., Шат., Янк., Бір. дыс., Бяльк., Мат. Гродз.), рус. облоухий да obьlъ (рус. облый ’вялікі, круглы’ і інш.) і ухо ’вуха’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
аблаву́ха
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
аблаву́ха |
аблаву́хі |
| Р. |
аблаву́хі |
аблаву́х |
| Д. |
аблаву́се |
аблаву́хам |
| В. |
аблаву́ху |
аблаву́хі |
| Т. |
аблаву́хай
аблаву́хаю |
аблаву́хамі |
| М. |
аблаву́се |
аблаву́хах |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
лопоу́хий аблаву́хі, лапаву́хі.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
аблаву́х
назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
аблаву́х |
аблаву́хі |
| Р. |
аблаву́ха |
аблаву́хаў |
| Д. |
аблаву́ху |
аблаву́хам |
| В. |
аблаву́ха |
аблаву́хаў |
| Т. |
аблаву́хам |
аблаву́хамі |
| М. |
аблаву́ху |
аблаву́хах |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Лапаву́хі, лыпаву́хі ’аблавухі’ (Шат., ТСБМ, Яўс.; паўн.-усх., КЭС) ’някемлівы, непаспешлівы’ (ТСБМ), рус. наўг., валаг. лопоу́хий ’кіжлай, цяльпук, цюхцяй’, ’разява’, ’ёлуп’, а ў літаратурнай мове і ’аблавухі’. Бел.-рус. ізалекса старажытнай пары. Балтызм, параўн. літ. lapaaũsis ’лапавухі’, ’разява’. Ёсць і інш. балт.-усх.-слав. ізалекса: літ. aplėpaũsis, nulėpaũsis, лат. ļutausis, lutàusis — бел. віславухі, рус. вислоухий ’аблавухі; павольны, някемлівы, няўклюдны’. Першая частка звязана са значэннем ’вісець, абвісаць’. Такі ж сэнс і ў літ. luzgaũsis (дзе luzgė — ’галіна павіслай бярозы’). У ідэнтычных (паводле семантыкі) лексемах польскай, украінскай і паўднёва-славянскай моў першая частка звязана з klepati: польск. klapouchy, укр. клапоухий, капло(в)ухий, славен. klapoúch, серб.-харв. кле̏мпав, балг. клепоу́х ’аблавухі’, макед. клапушест ’нязграбны, няспрытны’. Сюды ж лыпаву́шка, лыпаву́шына ’аблавушка’ (Яўс.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)