які́сьці, якаясьці, якоесьці; займ. неазначальны.

1. Ужываецца ў выпадках, калі цяжка вызначыць якасць, уласцівасць каго‑, чаго‑н.; азначае: невядома, няясна які. А ў садку гудуць чмялі і пчолы, І струны дзіўныя якіясьці звіняць. Глебка. Знайшоўся якісьці добры чалавек, нарабіў бабінай хатцы падпорак і абклаў яе прызбаю. Якімовіч.

2. Ужываецца пры характарыстыкі якіх‑н. адмоўных з’яў ці якасцей. Гэты ў мяне якімсьці сліняком гадуецца. У-у, ты, бесхрыбетны! — і Марцін грэў Станіслава па плячах кулаком. Карпюк.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ме́цца I несов.

1. име́ться;

у мяне́ ма́юцца но́выя зве́сткі — у меня́ име́ются но́вые све́дения;

у атра́дзе ме́ліся запа́сы праду́ктаў — в отря́де име́лись запа́сы проду́ктов;

м. ў ная́ўнасці — име́ться в нали́чии;

2. чу́вствовать себя́, пожива́ть;

як вы ма́ецеся? — как вы себя́ чу́вствуете (как вы пожива́ете)?;

3. до́лжен (должна́, должно́ и т.д.) быть; (иметь намерение) предполага́ть; (реже) намерева́ться;

ху́тка ме́лася пача́цца жніво́ — ско́ро должна́ была́ нача́ться жа́тва;

ён ме́ўся вярну́цца ўчо́ра — он до́лжен был (предполага́л) верну́ться вчера́;

да мяне́ ме́ліся прыйсці́ сябры́ — ко мне должны́ бы́ли (намерева́лись) прийти́ друзья́;

◊ м. на ўва́зе — безл. име́ться в виду́

ме́цца II сущ., нескл., ср., муз., разг. ме́ццо

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адвяза́цца сов.

1. отвяза́ться; (отделиться — ещё) открепи́ться;

саба́ка ~за́ўся — соба́ка отвяза́лась;

вяро́ўка ~за́лася — верёвка отвяза́лась (открепи́лась);

2. перен. (оставить в покое) отвяза́ться, отста́ть;

адвяжы́ся ты ад мяне́! — отвяжи́сь (отста́нь) ты от меня́!;

3. перен. (избавиться) отвяза́ться, отде́латься;

ле́дзьве я ад яго́ ~за́ўся — наси́лу я от него́ отвяза́лся (отде́лался)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

задаво́ліць сов.

1. удовлетвори́ть; обеспе́чить;

з. прадпрые́мствы па́лівам — удовлетвори́ть предприя́тия то́пливом;

з. пакры́ўджанага — удовлетвори́ть оби́женного;

з. про́сьбу — удовлетвори́ть про́сьбу;

2. (што) удовлетвори́ть (чему);

з. патрабава́нні — удовлетвори́ть тре́бованиям;

3. (оказаться приемлемым) устро́ить, удовлетвори́ть;

гэ́та рабо́та мяне́ не мо́жа з. — э́та рабо́та меня́ не мо́жет устро́ить (удовлетвори́ть);

4. (жажду, голод) утоли́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

патрэ́сці сов.

1. в разн. знач. потрясти́; (от холода — ещё) позноби́ть;

п. я́блыню — потрясти́ я́блоню;

у даро́зе вас крыху́ ~сла — в доро́ге вас немно́го потрясло́;

п. галаво́ю — потрясти́ голово́й;

ве́чарам мяне́ крыху́ ~сла — ве́чером меня́ немно́го потрясло́ (позноби́ло);

2. (каго, што) разг. произвести́ о́быск (у кого, в чём)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

расположе́ние​II ср.

1. (симпатия) прыхі́льнасць, -ці ж.;

2. (настроение) жада́нне, -ння ср., настро́й, -ро́ю м., ахво́та, -ты ж.;

у меня́ нет расположе́ния е́хать за́втра у мяне́ няма́ жада́ння (настро́ю, ахво́ты) е́хаць за́ўтра;

3. (наклонность, восприимчивость) схі́льнасць, -ці ж.;

расположе́ние к боле́зням схі́льнасць да хваро́б;

◊

расположе́ние ду́ха настро́й; гумо́р.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

тип

1. в разн. знач. тып, род. ты́пу м.;

автомоби́ли но́вого ти́па аўтамабі́лі но́вага ты́пу;

тип ру́сской же́нщины лит. тып ру́скай жанчы́ны;

тип членистоно́гих тып членістано́гіх;

ти́пы предложе́ний ты́пы ска́заў;

2. (о человеке) разг. тып, род. ты́па м.;

ко мне подошёл како́й-то тип да мяне́ падышо́ў не́йкі тып;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адпрасі́цца, ‑прашуся, ‑просішся, ‑просіцца; зак.

Просячы, дамагчыся дазволу пайсці, паехаць куды‑н.; адмовіцца ад чаго‑н., не ўдзельнічаць у чым‑н. У нядзелю, калі цывільныя рабочыя не працавалі.. [Эдварду Лявэру] ўдалося адпрасіцца раней на некалькі гадзін пакінуць работу. Чорны. Ячны хацеў падкаціць мяне да самага парога, але я адпрасіўся, пайшоў пехатой. Брыль. // Просячы, выбавіцца з цяжкага становішча. Ледзь адпрасіўся [ад чарцей] бедны Янук. І ўжо да самай смерці не браў у рот гарэлкі. Сачанка. Ад смерці не адкупішся і не адпросішся. Прыказка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

аблы́таць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.

1. Апавіць, абвязаць, абматаць што‑н. вяроўкай, дротам і пад. [Ніне] здавалася, што калючы дрот аблытаў, апутаў, як павуцінне, увесь горад. Мележ.

2. перан. Пазбавіць каго‑н. свабоды дзеянняў; падпарадкаваць сабе. Лазун хацеў бы валодаць усёй вёскай, трымаць яе ў сваіх руках, аблытаць павуцінай даўгоў, зрабіць залежнай ад сябе. Хромчанка.

3. перан. Збіць з толку, увесці ў зман. [Мелех:] Аблыталі мяне ліхія людзі, і я вялік грэх мог на душу ўзяць. Глебка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

закалыха́ць ​1, ‑лышу, ‑лышаш, ‑лыша; зак., каго.

1. Калышучы, прымусіць заснуць. Каця закалыхала сваю дачку, сядзела і глядзела на вуліцу, на маладзенькі залаты клён. Гаўрылкін. // перан. Супакоіць ласкавымі словамі, лагодным тонам. Тон [рэдактара], яго чалавечая лагоднасць неяк закалыхалі, супакоілі мяне, і я мо нават на момант паверыў яму. Сабаленка.

2. звычайна безас. Калыханнем выклікаць недамаганне, моташнасць. — Зусім закалыхала, — рашае шафёр, памагаючы ўрачу падняцца па прыступках ганка і ўвайсці ў дом. Гарбук.

закалыха́ць ​2, ‑лышу, ‑лышаш, ‑лыша; зак.

Пачаць калыхаць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)