пры́стаў, -тава, мн. -тавы, -таваў, м. (гіст.).
1. Паліцэйская пасада невялікага адміністрацыйнага раёна.
Участковы п.
Станавы п.
2. У Расійскай дзяржаве да 1917 г.: службовая асоба, прыстаўленая да каго-, чаго-н. для нагляду.
○
Судовы прыстаў — судовы выканаўца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыстро́іць¹, -о́ю, -о́іш, -о́іць; -о́ены; зак., каго-што.
1. Паставіць у строй (у 1 знач.), у дадатак да ўжо пастроеных.
П. другую роту да першай.
2. Уладкаваць на работу, інш. месца (разм.).
|| незак. прыстро́йваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прытаўчы́, -таўку́, -таўчэ́ш, -таўчэ́; -таўчо́м, -таўчаце́, -таўку́ць; -то́ўк, -таўкла́, -ло́; -таўчы́; -то́ўчаны; зак.
1. што і чым. Прыправіць затаўкай.
П. боршч салам.
2. каго. Збіць, пабіць; дабіць (разм.).
Прытаўклі небараку да паўсмерці.
|| незак. прыто́ўкваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пу́дзіць, -джу, -дзіш, -дзіць; незак., каго (што).
Страшыць, пужаць (жывёлу); пужаючы, разганяць, адганяць адкуль-н.
Машыны пудзілі жывёлу.
П. варон.
|| зак. спу́дзіць, -джу, -дзіш, -дзіць; -джаны, напу́дзіць, -джу, -дзіш, -дзіць; -джаны і успу́дзіць, -джу, -дзіш, -дзіць; -джаны.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пазамята́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны; зак.
1. што. Змесці, сабраць у адно месца ўсё, многае.
П. смецце ў кут.
2. каго-што. Занесці, засыпаць (снегам, пяском і пад.) усё, многае ці ўсіх, многіх.
Снег пазамятаў усе сцежкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
менаві́та, часц.
1. Ужыв. для падкрэслівання, узмацнення якога-н. члена сказа ў знач. якраз так.
Ён сказаў м. так.
2. у складзе злуч. Ужыв. перад пералічэннем каго-, чаго-н.
З’явіліся ўсе, а м.: Алесь, Рыгор і Хведар.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
разлучы́ць, -лучу́, -лу́чыш, -лу́чыць; -лу́чаны; зак., каго-што.
1. Прымусіць расстацца (блізкіх, сяброў); разысціся.
Вайна разлучыла родных.
2. Раздзяліць, аддзяліць што-н. ад чаго-н.
Р. канцы правадоў.
|| незак. разлуча́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. разлучэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
тра́хнуць, -ну, -неш, -не; -ні; зак. (разм.).
1. Моцна, з сілай стукнуць каго-, што-н. або чым-н.
Т. кулаком па спіне.
2. Выстраліць; забіць, застрэліць.
Т. з вінтоўкі.
Трахнулі двух ваўкоў.
|| незак. тра́хаць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
труна́, -ы́, мн. тру́ны і (з ліч. 2, 3, 4) труны́, трун, ж.
Спецыяльная скрынка, у якой хаваюць памерлых.
◊
Загнаць у труну (у магілу) каго (разм., неадабр.) — давесці да смерці, зжыць са свету.
|| прым. тру́нны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
уве́нчваць, -аю, -аеш, -ае; незак.
1. каго-што. Ушаноўваць вянком, лаўрамі.
У. чэмпіёна лаўровым вянком.
2. што. Тое, што і вянчаць (у 2 знач.).
|| зак. увянча́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны (да 1 знач.).
|| наз. уве́нчванне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)