спина́ ж. спі́на, -ны ж.; пле́чы, род. плячэ́й и плеч;
взвали́ть но́шу на́ спину узвалі́ць но́шу на пле́чы;
распрями́ть спи́ну вы́прастаць спі́ну (пле́чы);
◊
на со́бственной спине́ (испыта́ть, узна́ть что́-л.) на ўла́снай спі́не (зазна́ць што-не́будзь);
выезжа́ть на чье́й-л. спине́ выязджа́ць на чыёй-не́будзь спі́не;
гнуть спи́ну гнуць спі́ну;
за спино́й (у кого-л.) де́лать (что-л.) за пляча́мі (у каго-небудзь) рабі́ць (што-небудзь);
поверну́ться спино́й (к кому-л.) павярну́цца пляча́мі (да каго-небудзь);
показа́ть спи́ну паказа́ць спі́ну;
нож в спи́ну нож у спі́ну.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
страхI страх, род. стра́ху м.;
чу́вство стра́ха пачуццё стра́ху;
под стра́хом чего́-л. пад стра́хам чаго́-не́будзь;
◊
на свой страх на свой страх;
у стра́ха глаза́ велики́ погов. у стра́ха во́чы вялі́кія;
стра́ха ра́ди з-за стра́ху;
ры́царь без стра́ха и упрёка ры́цар без стра́ху і зага́ны;
не за страх, а за со́весть добрасумле́нна, не з-за стра́ху, а па сумле́нні;
де́йствовать на свой страх и риск дзе́йнічаць на свой страх і ры́зыку (на сваю́ адка́знасць);
нагоня́ть страх на (кого-л.) наганя́ць страх на (каго-небудзь).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
утвержда́ть несов.
1. уст. (устанавливать) устана́ўліваць, усталёўваць; (укреплять) умацо́ўваць, угрунто́ўваць; (закреплять) замацо́ўваць;
утвержда́ть при́нципы чего́-л. устана́ўліваць (усталёўваць) пры́нцыпы чаго́-не́будзь;
2. (признавать окончательным) зацвярджа́ць; (скреплять) сцвярджа́ць;
утвержда́ть пове́стку дня зацвярджа́ць пара́дак дня;
утвержда́ть в до́лжности зацвярджа́ць на паса́ду;
утвержда́ть догово́р по́дписью сцвярджа́ць (зацвярджа́ць) дамо́ву (дагаво́р) по́дпісам;
3. (заставлять убедиться) умацо́ўваць, перако́нваць;
утвержда́ть кого́-л. в како́м-л. мне́нии умацо́ўваць чыю́-не́будзь ду́мку;
4. (настойчиво доказывать) сцвярджа́ць; (говорить) каза́ць, гавары́ць; (уверять) упэ́ўніваць, перако́нваць;
вы утвержда́ете, что ви́дели его́ вы сцвярджа́еце (ка́жаце, гаво́рыце, упэ́ўніваеце), што ба́чылі яго́;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
асо́ба ж.
1. ли́чность;
выда́тная а. — выдаю́щаяся ли́чность;
пасве́дчыць ~бу — удостове́рить ли́чность;
2. (человек вообще) лицо́ ср.;
афіцыя́льная а. — официа́льное лицо́;
3. осо́ба, персо́на;
ва́жная а. — ва́жная осо́ба (персо́на);
невядо́мая а. — неизве́стная осо́ба;
абе́д на 12 асо́б — обе́д на 12 персо́н;
4. грам. лицо́ ср.;
пе́ршая а. мно́жнага лі́ку — пе́рвое лицо́ мно́жественного числа́;
○ юрыды́чная а. — юриди́ческое лицо́;
дзе́ючая а. — де́йствующее лицо́;
◊ нягле́дзячы на ~бы — невзира́я на ли́ца;
у ~бе — (каго) в лице́ (кого);
ула́снай ~бай — со́бственной персо́ной;
све́тлая а. — све́тлая ли́чность;
падстаўна́я а. — подставно́е лицо́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кале́на ср.
1. (мн. кале́ні) анат. коле́но;
уда́рыць к. — ушиби́ть коле́но;
сядзе́ць у каго́-не́будзь на ~нях — сиде́ть у кого́-л. на коле́нях;
2. (мн. кале́ны) в разн. знач. коле́но;
к. трубы́ — коле́но трубы́;
салаве́й заспява́ў на сем кале́н — солове́й запе́л на семь коле́н;
кале́ны бамбу́ку — коле́нья бамбу́ка;
◊ мо́ра па к. — мо́ре по коле́но (по коле́на);
паста́віць на ~ні — поста́вить на коле́ни;
вераб’ю па к. — воробью́ по коле́но;
станаві́цца на ~ні — преклоня́ться (перед кем);
вы́ламаць з к. — добы́ть невозмо́жное;
по́ўзаць на ~нях — (перад кім) пресмыка́ться (перед кем)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ка́ша ж., в разн. знач. ка́ша;
прасяна́я к. — пшённая ка́ша;
у яго́ ў галаве́ к. — у него́ в голове́ ка́ша;
◊ к. ў ро́це — (у каго) ка́ша во рту (у кого);
даць бяро́завай ка́шы — дать берёзовой ка́ши;
завары́лася к. — завари́лась ка́ша;
ка́шы не зва́рыш — (з кім) ка́ши не сва́ришь (с кем);
бо́ты ка́шы про́сяць — сапоги́ ка́ши про́сят;
ма́ла ка́шы еў — ма́ло ка́ши ел;
расхлёбваць ка́шу — расхлёбывать ка́шу;
ма́слам ка́шу не сапсуе́ш — посл. ка́шу ма́слом не испо́ртишь;
аржана́я к. сама́ сябе́ хва́ліць — посл. ржана́я ка́ша сама́ себя́ хва́лит
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
го́лос в разн. знач. го́лас, -су м.;
вдали́ послы́шался го́лос удалечыні́ пачу́ўся го́лас;
высо́кий го́лос высо́кі го́лас;
рома́нс для двух голосо́в рама́нс для двух галасо́ў;
го́лос кри́тики го́лас кры́тыкі;
пра́во го́лоса пра́ва го́ласу;
реша́ющий го́лос раша́ючы го́лас;
◊
подня́ть го́лос в защи́ту узня́ць го́лас у абаро́ну;
го́лос в го́лос го́лас у го́лас;
пода́ть го́лос пада́ць го́лас;
во весь го́лос на ўвесь го́лас;
в оди́н го́лос у адзін го́лас;
повыша́ть го́лос (на кого) павыша́ць го́лас (на каго);
не свои́м го́лосом (крича́ть) не сваі́м го́ласам (крыча́ць);
с чужо́го го́лоса з чужо́га го́ласу.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
находи́тьI несов.
1. (кого, что) знахо́дзіць; (отыскивать) адшу́кваць;
находи́ть удово́льствие в чём-л. знахо́дзіць здавальне́нне ў чым-не́будзь;
находи́ть причи́ну знахо́дзіць прычы́ну;
находи́ть утеше́ние знахо́дзіць уце́ху;
находи́ть подде́ржку знахо́дзіць падтры́мку;
2. (заставать) застава́ць, знахо́дзіць;
3. (замечать) ба́чыць, знахо́дзіць;
я не находи́л в его́ слова́х ни те́ни притво́рства я не знахо́дзіў (не ба́чыў) у яго́ сло́вах ні це́ню прытво́рства;
4. (считать) знахо́дзіць, лічы́ць; (признавать) прызнава́ць;
находи́ть возмо́жным знахо́дзіць (лічы́ць) магчы́мым;
до́ктор нахо́дит его́ положе́ние безнадёжным до́ктар лі́чыць яго́ стано́вішча безнадзе́йным;
его́ нахо́дят у́мным яго́ лі́чаць разу́мным;
находи́ть вино́вным прызнава́ць вінава́тым; см. найти́I.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ка́мень м., в разн. знач. ка́мень, -ня м.; мн. камяні́, -нёў; собир. каме́нне, -ння ср.;
большо́й ка́мень вялі́кі ка́мень;
драгоце́нный ка́мень кашто́ўны ка́мень;
моги́льный ка́мень магі́льны ка́мень;
дресвя́ный ка́мень жарсцвя́ны ка́мень;
ка́мни в пе́чени мед. камяні́ ў пе́чані;
◊
ка́мень преткнове́ния ка́мень спатыкне́ння; (помеха) перашко́да;
броса́ть ка́мнем (в кого-л.) кі́даць ка́менем (у каго-небудзь);
держа́ть ка́мень за па́зухой трыма́ць ка́мень за па́зухай;
ка́мня на ка́мне не оста́вить ка́меня на ка́мені не пакі́нуць;
ка́мнем упа́сть ка́менем упа́сці;
под лежа́чий ка́мень вода́ не течёт пад ляжа́чы ка́мень вада́ не цячэ́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
плеска́ть несов.
1. (о волнах, море и т. п.) плёскаць, (с силой) біць;
пле́щут холо́дные во́лны плёскаюць хало́дныя хва́лі;
плеска́ть вёслами плёскаць вёсламі;
ры́ба пле́щет хвосто́м ры́ба плёскае хвасто́м;
2. (резко, отрывисто ударяя) пля́скаць, плёскаць;
плеска́ть в ладо́ши пляска́ць (плёскаць) дало́нямі;
3. (на кого, что) плю́хаць; (брызгать) пы́рскаць;
мальчи́шки, купа́ясь, пле́щут друг на дру́га хлапчукі́, купа́ючыся, плю́хаюць (пы́рскаюць) адзі́н на аднаго́;
4. (проливать) плю́хаць;
плеска́ть на пол плю́хаць на падло́гу;
5. (колеблясь в воздухе — о парусах и т. п.) перен. паласка́цца;
в во́здухе пле́щут фла́ги у паве́тры пало́шчуцца сцягі́;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)