засвідрава́ць, ‑рую, ‑руеш, ‑руе; зак.
1. Пачаць свідраваць.
2. перан. Пачаць дзьмуць (аб пранізлівым ветры).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
гнайні́к, ‑а, м.
1. Гнойны нарыў; абсцэс.
2. перан. Ачаг якой‑н. шкоднай грамадскай з’явы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
машна́, ‑ы, ж.
1. Уст. Мяшочак для грошай, скураны капшук.
2. перан. Разм. Грошы, багацце.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
мехава́ты, ‑ая, ‑ае.
1. Вельмі шырокі, падобны на мяшок. Мехаватае паліто.
2. перан. Нязграбны, непаваротлівы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́лізацца, ‑ліжацца; зак.
1. Абмыць, прыгладзіць, ачысціць сябе лізаннем (пра жывёл).
2. перан. Выфранціцца, прылізацца.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
гастралёрства, ‑а, н.
1. Знаходжанне на гастролях.
2. перан. Разм. Паводзіны гастралёра (у 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пабаразні́ць, ‑разню, ‑розніш, ‑розніць; зак., што.
1. Баразніць некаторы час.
2. перан. Утварыць складкі, маршчыны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перагры́зціся, ‑зуся, ‑зешся, ‑зецца; ‑зёмся, ‑зяцеся; зак.
1. Перакусацца (пра жывёл).
2. перан. Разм. Перасварыцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Вільго́та 1 ’адліга’ (Яруш., Нас., КТС). Запазычана з польск. wilgota ’макрата, вільгаць, вільготнасць’.
Вільго́та 2 ’ільгота, аблягчэнне’ (Нас.); ’выгада’ (карм., Мат. Гом.), перан. ’прыволле, раздолле’ (Юрч.). Укр. вільгота ’ільгота, аблягчэнне’, палес. вильгота ’тс’, рус. вольгота ’вольнае жыццё, воля, вольнасць, аблягчэнне’; ’прастор’; ’вызваленне ад дзяржаўнай павіннасці’. Беларуская лексема ўзнікла з ільгота з прыстаўным в‑. Рускія дыялектныя формы, магчыма, з’яўляюцца вынікам кантамінацыі з лексемай воля. Параўн., аднак (Шанскі, 1, В, 154–155). Украінская лексема, відаць, запазычана з бел. мовы.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Наста́лак (пасталоў ’сякера для кляпання кос’ (драг., Жыв. сл., Клім.). Ад настиліць ’наварыць сталлю’ (Бяльк.), настилюваты ’пакрываць сталлю’ (драг., Жыв. сл.), настальваць ’наводзіць што-небудзь жалезнае сталлю’ (Нас.), да сталь (гл.); настиліць ’набіць’ (Бяльк.) узнікла на базе папярэдняга значэння, параўн. настиліць зубы ’ўдарыць па зубах’ (Грыг.), настиліваць ’перан. рабіць ударамі сіне-барвовыя знакі’: пакалываць, насталиць кому носъ, вочы (Нас.), з далейшым развіццём семантыкі параўн. насталіць нос ’паставіць у няёмкае становішча’, насталіць (каго-небудзь) ’падгаварыць, сагітаваць’ (Растарг.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)