штэ́мпельны, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да штэмпеля; зроблены штэмпелем. Штэмпельны адбітак. // Які прызначаны, служыць для штэмпелявання. Штэмпельная падушка. Штэмпельны прэс.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спалуча́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца; незак.
1. гл. спалучыцца.
2. Дастасоўвацца адно да другога, гарманіраваць.
У карціне ўдала спалучаюцца святло і цені.
3. Уступаць у сувязь, уваходзіць у спалучэнне.
Прыметнікі спалучаюцца з назоўнікамі.
4. Служыць працягам адно другога; злучацца.
Два пакоі спалучаюцца са спальняй.
|| наз. спалучэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ру́пар, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Труба канічнай формы, якая служыць для ўзмацнення гуку.
Гаварыць у р.
2. Рэпрадуктар у выглядзе такой трубы.
З рупара даносілася музыка.
3. перан., чаго. Распаўсюджвальнік чыіх-н. ідэй, поглядаў (кніжн.).
Р. чужых ідэй.
|| прым. ру́парны, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
да́дзены, -ая, -ае.
1. Гэты, менавіта гэты.
У д. момант.
2. у знач. наз. да́дзеныя, -ых. Тое, што і даныя.
Эксперыментальныя д.
Афіцыйныя д.
Дакладныя д.
Ён мае ўсе д. для навуковай работы.
○
Дадзеная велічыня — у матэматыцы: велічыня, якая загадзя вядомая і служыць для вызначэння іншых.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
уво́дны, ‑ая, ‑ае.
1. Які служыць увядзеннем у што‑н.; уступны. Уводная частка ўрока. Уводная экспазіцыя выстаўкі.
2. Змешчаны ўнутры чаго‑н.; устаўны. Уводныя эпізоды ў рамане. Уводныя ролі ў п’есе.
3. Які служыць для ўводу (у 2 знач.). Уводная адтуліна.
•••
Уводны ліст — акт, які складаецца судовымі органамі пры ўводзе каго‑н. у карыстанне ўладаннем.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ду́дкі, выкл.
Разм. Служыць для адмаўлення чаго‑н., адказу ад чаго‑н. [Гарлахвацкі:] Дудкі, грамадзянін Зёлкін! Нідзе ты ад нас не схаваешся! Крапіва.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
загараджа́льны, ‑ая, ‑ае.
Які служыць загародай ад чаго‑н., перашкодай чаму‑н. Загараджальны агонь. Загараджальны атрад. □ Над горадам віселі загараджальныя аэрастаты. Сяргейчык.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
гуміла́к, ‑у, м.
Смалістае чырванаватае рэчыва, якое ўтвараецца на галлі некаторых трапічных раслін і служыць для вырабу ізаляцыйных лакаў, сургучу і пад.
[Лац. gummi.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
маскіро́вачны, ‑ая, ‑ае.
Які служыць для маскіроўкі. Маскіровачны халат. □ Праз акно відаць былі перон і станцыйны будынак, .. рабы ад маскіровачнай фарбы. Асіпенка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
напа́льны, ‑ая, ‑ае.
Які служыць для напальвання. Напальная печ. □ Паклаўшы паяльнік на печ, .. [Захарэвіч] далучаў да прыёмніка правады анодных і напальных батарэй. Паслядовіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)