са́ндвіч, -а, мн. -ы, -аў, м.
Дзве складзеныя разам скібачкі хлеба з маслам, сырам, каўбасой і пад. паміж імі.
С. з сырам.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адлама́ць сов. отлома́ть; отломи́ть;
а. но́жку крэ́сла — отлома́ть но́жку сту́ла;
а. кава́лак хле́ба — отломи́ть кусо́к хле́ба
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
панапяка́ць сов. (во множестве)
1. напе́чь;
п. хле́ба — напе́чь хле́ба;
2. нажа́рить;
п. сква́рак — нажа́рить шква́рок
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пакрышы́ць, -рышу́, -ры́шыш, -ры́шыць; -ры́шаны; зак., што і чаго.
1. Трохі раскрышыць.
П. птушкам хлеба.
2. Нарэзаць дробнымі кавалачкамі.
П. на скрылікі бульбу.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
квас, -у, мн. -ы́, -о́ў, м.
Кіславаты напітак, прыгатаваны на вадзе з хлеба з соладам, а таксама з фруктаў, ягад.
К. з каліны.
◊
Перабівацца з хлеба на квас — жыць бедна, галадаючы.
|| памянш. квасо́к, -ску́, м.
|| прым. ква́сны, -ая, -ае.
◊
Квасны патрыятызм (уст., неадабр.) — няправільнае, агульнае ўсхваленне ўсяго свайго, нават адсталых форм жыцця і побыту, і ганьбаванне ўсяго чужога.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
умянці́ць сов., прост. уписа́ть, наверну́ть;
у. бу́лку хле́ба — уписа́ть бу́лку хле́ба;
у. мі́су бу́льбы — наверну́ть ми́су карто́шки
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адкавялі́ць, -вялю́, -ве́ліш, -ве́ліць; -ве́лены; зак., што і чаго (разм.).
Адрэзаць вялікі кавалак чаго-н.; адкроіць.
А. лусту хлеба.
|| незак. адкаве́льваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
уда́чны, -ая, -ае.
1. Які паспяхова завяршыўся, удаўся.
Удачная паездка.
2. Добры, удалы.
Удачная выпечка хлеба.
Удачна (прысл.) падабраць колеры.
|| наз. уда́чнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
акра́ец, ‑райца, м.
Кавалак хлеба, пірага, булкі, адрэзаны ад непачатага краю. Акраец хлеба. Адрэзаць (адкроіць) акраец. □ На адным канцы століка ляжаў загорнуты ў далікатны абрус акраец хлеба. Колас. // Кавалак хлеба. Хоць ёсць у запасе ў нас леташні хлеб, Ды з новага ўраджаю Спяклі мы, і вось на вячэрнім стале Ляжыць перад намі акраец. Танк. // Паэт. Што‑н. падобнае на акраец хлеба. Акраец пачырванелага сонца ўжо ледзь віднеўся з-за эглайнаўскай вежы. Броўка.
•••
Свой акраец хлеба — хлеб, кавалак хлеба; хлеб як сродак існавання. Мець свой акраец хлеба.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адкро́іць, -ро́ю, -ро́іш, -ро́іць; -ро́ены; зак., што і чаго.
Адрэзаць ад цэлага ці кавалка (часцей пра хлеб).
А. лусту хлеба.
|| незак. адкро́йваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)