сту́каць несов.
1. (производить звук ударом) сту́кать, ударя́ть, хло́пать;
2. (наносить удар) сту́кать, ударя́ть;
3. (заставлять удариться) ста́лкивать;
1-3 см. сту́кнуць 1-3;
4. (производить стук) стуча́ть;
у ку́зні ~каў мо́лат — в ку́знице стуча́л мо́лот;
~кае ў скро́нях — безл. стучи́т в виска́х;
5. стуча́ть, стуча́ться;
с. у акно́ — стуча́ть (стуча́ться) в окно́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
загляну́ць сов.
1. прям., перен. загляну́ть;
з. у во́чы — загляну́ть в глаза́;
з. у кні́гу — загляну́ть в кни́гу;
со́нца ~ну́ла ў акно́ — со́лнце загляну́ло в окно́;
2. (куда-л.) загляну́ть, заверну́ть;
я да вас ~ну́ за́ўтра — я к вам загляну́ за́втра;
◊ з. напе́рад (у за́ўтрашні дзень) — загляну́ть вперёд (в за́втрашний день);
з. у душу́ — загляну́ть в ду́шу
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ува́рвацца несов., возвр., страд. ува́риваться; вва́риваться; см. увары́цца, ува́рваць
уварва́цца сов.
1. ворва́ться; вломи́ться; вто́ргнуться;
у. ў чужы́ дом — ворва́ться (вломи́ться) в чужо́й дом;
во́раг ~ва́ўся ў краі́ну з за́хаду — враг ворва́лся (вто́ргся) в страну́ с за́пада;
2. перен. (внезапно, быстро проникнуть) ворва́ться;
у акно́ ўварва́ўся ве́цер — в окно́ ворва́лся ве́тер;
3. перен. вмеша́ться, вто́ргнуться;
у. ў чужо́е жыццё — вто́ргнуться в чужу́ю жизнь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ла́зіць несов., в разн. знач. ла́зить, ла́зать; (ползать — ещё) прост. ело́зить;
л. па дрэ́вах — ла́зить (ла́зать) по дере́вьям;
л. у акно́ — ла́зить в окно́;
л. у кішэ́нь — ла́зить в карма́н;
л. у чужу́ю кватэ́ру — ла́зить в чужу́ю кварти́ру;
дзіця́ ла́зіла па падло́зе — ребёнок ла́зил (ело́зил) по́ полу;
◊ па сло́ва ў кішэ́нь не ла́зіць — за сло́вом в карма́н не ле́зет;
л. па чужы́х кішэ́нях — ла́зить по чужи́м карма́нам
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
свяці́ць I несов.
1. свети́ть;
ме́сяц свяці́ў у акно́ — луна́ свети́ла в окно́;
ён мне ~ці́ў запа́лкамі — он мне свети́л спи́чками;
2. (виднеться) свети́ться;
у во́кнах све́цяць агні́ — в о́кнах све́тятся огни́;
3. (воспринимать зрением) ви́деть;
паку́ль во́чы све́цяць — пока́ глаза́ ви́дят;
◊ с. го́лым це́лам — ходи́ть в лохмо́тьях;
с. вача́мі — горе́ть от (со) сты́да, хло́пать глаза́ми
свяці́ць II несов., церк. святи́ть;
с. ваду́ — святи́ть во́ду
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
уляце́ць сов.
1. влете́ть; (о птицах, бабочках — ещё) впорхну́ть;
ла́стаўка ўляце́ла ў акно́ — ла́сточка влете́ла (впорхну́ла) в окно́;
2. разг. (быстро войти, въехать, вбежать) влете́ть;
хло́пчык ~це́ў у ха́ту — ма́льчик влете́л в избу́;
3. безл., разг. влете́ть, попа́сть;
яму́ ўляце́ла ад бацько́ў — ему́ влете́ло (попа́ло) от роди́телей;
4. разг. (свалиться во что-л. глубокое) упа́сть;
у. у я́му — упа́сть в я́му;
◊ у. у капе́ечку — влете́ть в копе́ечку
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
открыва́ть несов.
1. (дверь, окно, шкатулку) адчыня́ць, адкрыва́ць; (штору, занавес) адкрыва́ць;
2. (начинать) пачына́ць, распачына́ць; (собрание, заседание и т. п.) адкрыва́ць;
3. (класть начало существованию) адкрыва́ць;
4. (пускать, вводить в действие) пуска́ць, дава́ць, адкрыва́ць;
5. (предоставлять) адкрыва́ць, дава́ць;
6. (обнажать) адкрыва́ць;
7. (раскрывать) разго́ртваць; (глаза) расплю́шчваць, адкрыва́ць; (рот) разяўля́ць, адкрыва́ць;
8. перен. (разоблачать) выкрыва́ць, выяўля́ць;
9. перен. (откровенно сообщать) адкрыва́ць, выка́зваць;
10. (о научных открытиях) адкрыва́ць; см. откры́ть;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пратрыма́ць сов.
1. в разн. знач. продержа́ть;
п. на рука́х хло́пчыка — продержа́ть на рука́х ма́льчика;
п. акно́ адчы́неным уве́сь дзень — продержа́ть окно́ откры́тым весь день;
п. ко́ней на маро́зе — продержа́ть лошаде́й на моро́зе;
п. у турме́ — продержа́ть в тюрьме́;
п. узя́тую кні́гу — продержа́ть взя́тую кни́гу;
п. на рабо́це — продержа́ть на рабо́те;
п. у пасце́лі — продержа́ть в посте́ли;
2. продержа́ться, продо́лжиться, продли́ться;
маро́з ~ма́ў два ты́дні — моро́з продержа́лся (продли́лся) две неде́ли
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
угоди́ть сов.
1. (услужить) дагадзі́ць (каму, чаму), угадзі́ць (каму, чаму); унараві́ць (каму, чаму);
на всех тру́дно угоди́ть усім ця́жка дагадзі́ць (угадзі́ць, унараві́ць);
2. (попасть куда-л.) разг. тра́піць; папа́сці;
лиса́ угоди́ла в капка́н ліса́ тра́піла ў па́стку;
3. (удариться) разг. уда́рыцца, вы́цяцца, сту́кнуцца;
он угоди́л лбом в дверь ён уда́рыўся (вы́цяўся) ілбо́м у дзве́ры (аб дзве́ры);
4. (бросая, попасть) папа́сці, тра́піць, пацэ́ліць, уцэ́ліць;
угоди́ть ка́мнем в окно́ папа́сці (пацэ́ліць, тра́піць) ка́менем у акно́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сярэ́дні
1. в разн. знач. сре́дний;
с. па́лец — сре́дний па́лец;
с. сын — сре́дний сын;
~няя велічыня́ — сре́дняя величина́;
~няе арыфметы́чнае — мат. сре́днее арифмети́ческое;
~няе ву́ха — анат. сре́днее у́хо;
2. (не ниже среднего уровня) уме́ренный;
~нія патрабава́нні — уме́ренные тре́бования;
3. (не очень значительный) сре́дний, посре́дственный;
~нія здо́льнасці — сре́дние (посре́дственные) спосо́бности;
4. (находящийся в средине — о предмете) середи́нный, среди́нный; сре́дний;
~няе акно́ — середи́нное (сре́днее) окно́;
○ ~няя шко́ла — сре́дняя шко́ла;
~нія вякі́ — ист. сре́дние века́;
◊ у ~нім — в сре́днем;
вышэ́й (ніжэ́й) ~няга — вы́ше (ни́же) сре́днего;
не́шта ~няе — не́что сре́днее
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)