штурхану́цца
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
штурхану́ся |
штурханё́мся |
| 2-я ас. |
штурхане́шся |
штурханяце́ся |
| 3-я ас. |
штурхане́цца |
штурхану́цца |
| Прошлы час |
| м. |
штурхану́ўся |
штурхану́ліся |
| ж. |
штурхану́лася |
| н. |
штурхану́лася |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
штурхану́ўшыся |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
штурхну́цца
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
штурхну́ся |
штурхнё́мся |
| 2-я ас. |
штурхне́шся |
штурхняце́ся |
| 3-я ас. |
штурхне́цца |
штурхну́цца |
| Прошлы час |
| м. |
штурхну́ўся |
штурхну́ліся |
| ж. |
штурхну́лася |
| н. |
штурхну́лася |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
штурхну́ўшыся |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
шу́нуць
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
- |
- |
| 2-я ас. |
- |
- |
| 3-я ас. |
шу́не |
шу́нуць |
| Прошлы час |
| м. |
шу́нуў |
шу́нулі |
| ж. |
шу́нула |
| н. |
шу́нула |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
шу́нуўшы |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
шы́рхнуць
‘раптоўна ўзляцець, вылецець’
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
- |
- |
| 2-я ас. |
- |
- |
| 3-я ас. |
шы́рхне |
шы́рхнуць |
| Прошлы час |
| м. |
шы́рхнуў |
шы́рхнулі |
| ж. |
шы́рхнула |
| н. |
шы́рхнула |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
шы́рхнуўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
тры́зніць, ‑ню, ‑ніш, ‑ніць; незак.
1. Гаварыць без памяці, будучы цяжка хворым або ў сне. Пасля навальнічнай ночы Косцік захварэў. Ён увесь гарэў, нібы ў агні, ноччу трызніў, усхопліваўся з пасцелі, клікаў да сябе старэйшых. С. Александровіч. Узнялася тэмпература, і малая трызніла, страшна водзячы вачыма. Брыль. Маці спалохалася яшчэ больш, калі пасярод дня — першага дня новага года — Славік раптам пачаў трызніць і кідацца на ложку. Шамякін.
2. Гаварыць з упэўненасцю аб тым, чаго няма, не існуе; галюцыніраваць. Бяссмерцем трызню? Хай мяне яно, як чужака, міне. Рудкоўскі.
3. У моцным захапленні думаць і гаварыць усё пра адно. Трызніць [Качан] аб ёй і дзень і ноч, а сказаць што-небудзь дзяўчыне не можа. Васілёнак. Мы [хлопцы], як і ўсе ў нашай школе, трызнілі аб космасе. Шыцік. Горада .. [Ціхамір] так і не пабачыў. Але забываць не забываў пра яго. І вось у гэтае лета рашыў наведацца — раптам падумаў, навошта вечна трызніць. Чыгрынаў. // Марыць аб тым, што не можа здзейсніцца, што даўно прайшло і больш не вернецца. Не дрэмлючы,.. [Васіль] трызніў гумном, цэпам з выслізганым цапільнам, бачыў пусты ток. Мележ. Я і цяпер, бывае, трызню інтэрнатам, Дзе мы сям’ёй шматмоўнаю жылі. І. Калеснік.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зла́піць
дзеяслоў, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
зла́плю |
зла́пім |
| 2-я ас. |
зла́піш |
зла́піце |
| 3-я ас. |
зла́піць |
зла́пяць |
| Прошлы час |
| м. |
зла́піў |
зла́пілі |
| ж. |
зла́піла |
| н. |
зла́піла |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
зла́піўшы |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
змё́рзнуць
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
змё́рзну |
змё́рзнем |
| 2-я ас. |
змё́рзнеш |
змё́рзнеце |
| 3-я ас. |
змё́рзне |
змё́рзнуць |
| Прошлы час |
| м. |
змё́рз |
змё́рзлі |
| ж. |
змё́рзла |
| н. |
змё́рзла |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
змё́рзшы змё́рзнуўшы |
Крыніцы:
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
зме́рці
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
- |
самро́м |
| 2-я ас. |
- |
самраце́ |
| 3-я ас. |
самрэ́ |
самру́ць |
| Прошлы час |
| м. |
змё́р |
зме́рлі |
| ж. |
зме́рла |
| н. |
зме́рла |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
змё́ршы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
змятушы́ць
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
змятушу́ |
змяту́шым |
| 2-я ас. |
змяту́шыш |
змяту́шыце |
| 3-я ас. |
змяту́шыць |
змяту́шаць |
| Прошлы час |
| м. |
змятушы́ў |
змятушы́лі |
| ж. |
змятушы́ла |
| н. |
змятушы́ла |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
змятушы́ўшы |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
зрабаці́ніць
‘пакрыць што-небудзь рабаціннем, рабізной’
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
- |
- |
| 2-я ас. |
- |
- |
| 3-я ас. |
зрабаці́ніць |
зрабаці́няць |
| Прошлы час |
| м. |
зрабаці́ніў |
зрабаці́нілі |
| ж. |
зрабаці́ніла |
| н. |
зрабаці́ніла |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
зрабаці́ніўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)