носи́ться
1. насі́цца; (бегать) бе́гаць, го́йсаць; (летать) лята́ць, лётаць; (гоняться) ганя́цца; (кружиться) кружы́цца; (ходить) хадзі́ць;
де́ти но́сятся по двору́ дзе́ці но́сяцца (бе́гаюць) па двары́;
над о́зером но́сятся ла́сточки над во́зерам лята́юць (лётаюць) ла́стаўкі;
в во́здухе но́сятся снежи́нки у паве́тры лята́юць (лётаюць, кру́жацца) сняжы́нкі;
це́лый день носи́лся по го́роду цэ́лы дзень бе́гаў (го́йсаў) па го́радзе;
2. страд. насі́цца;
◊
но́сится как ку́рица с яйцо́м погов. но́сіцца як ду́рань з пі́санай то́рбай (як кот з селядцо́м);
носи́ться с мы́слью насі́цца з ду́мкай;
но́сятся слу́хи хо́дзяць чу́ткі (пагало́скі, по́галаскі).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ану́, выкл. (разм.).
1. Ужыв. для выражэння закліку або прымушэння да дзеяння.
Ану, за косы ды на лугі!
2. (з Р у спалучэнні з займ. 2 і 3 ас.). Адпавядае словам «адвяжыся», «адстань» і пад.
Ану цябе, Максім!
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ма́нна, -ы, ж.
1. Ежа, якая, паводле біблейскага падання, падала з неба іўдзеям у час іх вандравання па пустыні.
2. Крупы, зробленыя з дробна размолатай пшаніцы.
◊
Манна нябесная —
1) што-н. вельмі патрэбнае, доўгачаканае;
2) багацце падазронага паходжання.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кле́іцца, 1 і 2 ас. не ўжыв., кле́іцца; незак.
1. Рабіцца ліпкім, клейкім.
Ад смалы пальцы клеяцца.
2. Паддавацца склейванню.
Папера добра клеіцца.
3. перан. (звычайна з адмоўем). Паспяхова развівацца, атрымлівацца (разм.).
З музыкай у яго не клеіцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кру́пы, круп.
1. Прадукт харчавання з цэлых або сечаных зярнят розных культур.
Грэчневыя Грэчкавыя к.
Зварыць кашу з манных круп.
2. перан. Снег у выглядзе невялікіх шарападобных зярнят.
|| памянш. кру́пкі, -пак.
|| прым. крупяны́, -а́я, -о́е (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
заказа́ць², -кажу́, -ка́жаш, -ка́жа; -кажы́; -ка́заны; зак., што, каму-чаму і з інф. (уст.).
Забараніць, зрабіць недаступным.
Усе дарогі яму заказаны.
Сэрцу не закажаш.
Дзясятаму з. (зарачыся ніколі больш не рабіць чаго-н.).
|| незак. зака́зваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
запая́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е; -я́ны; зак., што.
Залатаць, паправіць паяннем.
З. дзірку.
З. кацёл.
|| незак. запа́йваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. запа́йванне, -я, н. і запа́йка, -і, ДМ -йцы, ж.
|| прым. запа́йны, -ая, -ае і запа́ечны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зары́цца, -ы́юся, -ы́ешся, -ы́ецца; зак. (разм.).
1. Закапа́цца, схавацца ў вырытым паглыбленні або ў чым-н. сыпкім, рыхлым.
З. ў сена.
2. Схаваць (твар, галаву) у што-н. мяккае.
З. тварам у падушку.
|| незак. зарыва́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
іпаста́сь, -і, ж.
1. Сутнасць, субстанцыя (спец.).
2. У выразе: у іпастасі каго, у знач. прыназ. з Р (іран.) — у якасці, у ролі.
Настаўнік у іпастасі раённага начальніка.
3. У хрысціянстве: адзін з лікаў трыадзінага бажаства Тройцы (кніжн.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
каласні́к, -а́, мн. -і́, -о́ў, м.
1. Чыгунная рашотка ў печах для праходу паветра пад паліва і выпадзення попелу з топкі.
2. мн. Рашотка з брусоў у верхняй частцы тэатральнай сцэны для мацавання дэкарацый.
|| прым. каласніко́вы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)