укры́цце, -я, мн. -і, -яў, н.
Месца, збудаванне, якое ўкрывае, абараняе ад каго-, чаго-н.
Страляць з укрыцця.
У. ад зенітнага агню.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пагэ́туль, прысл.
Да гэтага месца, дасюль.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
нерасці́лішча, ‑а, н.
Месца нерасту рыб.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пне́вішча, ‑а, н.
Месца, пакрытае пнямі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
грыбны́ грибно́й;
г. год — грибно́й год;
~но́е ме́сца — грибно́е ме́сто;
г. суп — грибно́й суп;
◊ г. дождж — грибно́й дождь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дзе, прысл.
1. пыт. У якім месцы.
Дзе вы працуеце?
2. месца. У якім месцы.
Няма дзе адпачыць.
3. неазнач. Тое, што і дзе-небудзь.
Пашукай лепш, можа дзе згубіў.
Ці няма дзе вольнага месца?
4. адноснае. Ужыв. як злучальнае слова, падпарадкоўвае даданыя сказы месца, азначальныя, дапаўняльныя, дзейнікавыя, уступальныя сказы.
Горад, дзе я жыў.
5. у знач. часц. Ужыв. для выражэння поўнай немагчымасці чаго-н., сумнення ў чым-н.
Адпачыў? — Дзе адпачыў!
Столькі работы.
◊
Дзе наша не прападала (разм.) — выказванне рашучасці ісці на рызыку.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гастралёр, ‑а, м.
1. Артыст, які прыехаў на гастролі. Гастралёры выступалі на летняй эстрадзе.
2. перан. Разм. Пра чалавека, які часта мяняе месца работы; лятун. Кажуць, зноўку Ян без месца: За каршэнь яго ўзялі, У месца мяккае каленцам Гастралёру паддалі! Валасевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
турма́, -ы́, мн. ту́рмы і (з ліч. 2, 3, 4) турмы́, ту́рмаў, ж.
1. Месца зняволення, будынак, дзе ўтрымліваюцца асобы, пазбаўленыя волі.
Сядзець у турме.
2. Пакаранне зняволеннем.
Прайсці праз турму.
3. перан. Месца, дзе прыгнятаюць, дзе цяжка жывецца.
◊
Турма плача па кім (разм., неадабр.) — пра таго, хто заслугоўвае пакарання.
|| прым. турэ́мны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
завуго́лле, -я, н.
Месца за вуглом, за будынкам або сярод будынкаў.
Шуміць вецер у завуголлі.
◊
Па завуголлі бегаць — адвільваць, ухіляцца ад чаго-н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
закаву́лак, -лка, мн. -лкі, -лкаў, м.
1. Невялікі глухі завулак.
2. Аддалены, глухі куток дзе-н., месца ў памяшканні; закутак.
Абшукаць усе закавулкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)