икра́​I зоол., кул. ікра́, -ры́ ж.;

мета́ть икру́ нерастава́ць, кла́сці ікру́;

зерни́стая икра́ зярні́стая ікра́;

па́юсная икра́ па́юсная ікра́;

ке́товая икра́ ке́тавая ікра́;

баклажа́нная икра́ баклажа́навая ікра́.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

*Мята́ць 1, мята́цца ’мільгаць блізка, перад вачыма’ (Юрч.), укр. мета́ти, рус. мета́ть (мечу́), польск. miotać ’кідаць’, палаб. micĕ ’шпурляе’, н.-луж. mjetaś, в.-луж. mjetać, чэш. metati, славац. metať, славен. méȧti, metáti, серб.-харв. мѐтати, ’кідаць’, ’падаваць’, макед. метка се ’кідацца, мільгаць, матляцца’, мета, балг. метка ’кіну’, ст.-слав. метати ’кідаць’. Прасл. metati. І.‑е. адпаведнікі: літ. mèsti ’кідаць’, лат. mest ’тс’, mets ’куча збожжа’ (Бернекер, 2, 41; Траўтман, 183; Фасмер, 2, 614). Дапускаецца роднаснасць з ме́сці (гл.). Іншая ступень вакалізму — motati > матаць (гл.). Сюды ж мята́льнік ’фокуснік’, мята́льніца ’жанчына, якая бегае без толку’, ’непаседа’, ’якая ўмешваецца не ў свае справы’ (Нас.), мяту́цца ’кінуцца ў якім-небудзь напрамку’ (ТСБМ, Растарг.).

Мята́ць 2, міта́ць ’месці’ (мін., КЭС). Да ме́сці (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

прыво́дзіць несов.

1. в разн. знач. приводи́ть; (данные, доказательства — ещё) представля́ть;

2. разг. (рождать — о животных) приноси́ть; (о нек-рых животных) мета́ть;

3. (у што) приводи́ть (во что), поверга́ть (во что);

1-3 см. прыве́сці

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

На́ме́тка 1, намё́тка, на́мітка ’доўгі, вузкі кусок палатна, звычайна з каймой ці вышыўкай’, ’накрыццё галавы ў замужніх жанчын у выглядзе рушніка з аздобамі, пакрывала нявесты’ (Шн. 3, Чач., Др., Маш., ТС, Сл. ПЗБ, Жд. 1, Кольб., Грыг., Чуд., Сцяшк., Бяльк., Мат. Гом.), ст.-бел. наметка ’даўняе народнае жаночае накрыццё галавы з доўгага і вузкага палатна, якім перавязвалі галаву. І паколькі палатно было заўсёды белае, то і жанчын звычайна называлі белагаловымі’ (Гарб.), укр. намі́тка, рус. намётка. Паводле Фасмера (3, 41), з на і мета́ть ’кідаць’, літаральна ’накідка’, параўн. на́мятка ’цёплая хустка’ (маст., Сцяшк. Сл.), што, відаць, адлюстроўвае незалежнае больш позняе ўтварэнне. Гл. намёт 1.

Наме́тка 2 ’пазнавальны знак (напрыклад, на вуху ў авечкі, на лапцы ў гусі)’ (Янк. 1), ’памета’ (рагач., Мат. Гом.). Да наме́ціць, ме́ціць ’памячаць’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Мянта́шка, мянта́жка, мянта́чка, мынта́чка, мянты́шка, мэнтэ́шка, мэнтэ́нька, мэнты́шка, мэнту́шка, менту́шка, мянту́шка, мыньтю́шка, мянцю́шка ’наждачная або намазаная глінай ці пяском лапатка, якой востраць косы’, ’трапло, балбатун’ (ТСБМ, Некр., Яруш., Бір. Дзярж., Янк. 1, Шат., Сл. ПЗБ, Бяльк., Мат. Маг., Смул.; КЭС, лаг.; Сцяшк., Тарн., Выг., ТС; ДАБМ, к. 264), мянта́шыць ’мянціць касу’, ’хутка есці’, ’трапацца, гаварыць бязглуздзіцу’ (ТСБМ, Янк. 1, Шат., Мат. Гом., Сцяшк. Сл.). Балтызм. Параўн. літ. meñtė, mentė́ ’лапатка’, mentẽlė ’тачыла’ (Вяржбоўскі, дыс., 516–520; Смулкова, LP, 14, 56–57; Грынавяцкене, Liet. term., 183; Лаўчутэ, Балтизмы, 37–38). Непераканаўча Смулкова (Słownictwo, 94–95), якая дапускае крыніцай для мянта́шка і інш. прасл. met‑/mʼot‑ (> польск. miotać, рус. метать) з другасным інфіксам ‑н‑. Гл. яшчэ Свобада (Studies in Slavic Ling. and Poetics. N.-Y. — London, 1968, 246).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

шыць несов.

1. шить; (крупными стежками — ещё) мета́ть; (с ватой — ещё) стега́ть; (сквозной строчкой — ещё) тача́ть;

ш. суке́нку — шить пла́тье;

ш. бо́ты — шить (тача́ть) сапоги́;

2. шить; вышива́ть;

ш. шо́ўкам — шить шёлком;

◊ ш. нападро́ст — шить на вы́рост

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

рвать​I несов.

1. в разн. знач. ірва́ць, (после гласных) рваць;

2. (ткань, бумагу и т. п.) драць, дзе́рці;

◊

рвать на ча́сти рваць на кускі́;

рвать на себе́ во́лосы рваць на сабе́ валасы́;

рвать и мета́ть вар’ява́цца;

рвать го́рло (гло́тку) драць го́рла.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

абкі́даць сов.

1. заброса́ть, обкида́ть; (прикрыть с разных сторон — ещё) обложи́ть;

2. (о сыпи) см. асы́паць 2;

3. порт. обмета́ть, вы́метать, промета́ть

абкіда́ць несов.

1. забра́сывать, обки́дывать; (прикрывать с разных сторон — ещё) обкла́дывать;

2. (о сыпи) см. асыпа́ць 2;

3. порт. обмётывать, вымётывать, промётывать; (петли) мета́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

кі́даць несов.

1. (камень, палку и т.п.) броса́ть, кида́ть; (с силой — ещё) мета́ть; швыря́ть; запуска́ть, пуска́ть;

2. (направлять подкрепление, средства) броса́ть;

3. перен. (свет, тень и т. п) броса́ть, отбра́сывать;

4. (оставлять, переставать заниматься) кида́ть, броса́ть;

5. (покидать, оставлять) кида́ть, броса́ть;

6. (прекращать) броса́ть, оставля́ть;

7. безл. броса́ть;

8. (приводить в тяжёлое состояние) поверга́ть;

9. перен. (произносить) броса́ть (сло́во);

1-9 см. кі́нуць 1-9;

10. (в бёрдо) кида́ть;

11. (стог) мета́ть;

◊ к. гро́шы на ве́цер — броса́ть де́ньги на ве́тер;

к. каме́ньчыкі ў агаро́д — (чый) броса́ть ка́мешки в огоро́д (чей);

к. сло́вы на ве́цер — броса́ть слова́ на ве́тер

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

мета́ться несов.

1. (бросаться) кі́дацца; (суетиться) мітусі́цца; (суетливо бегать) бе́гаць, го́йсаць, гайса́ць;

больно́й всю ночь мета́лся хво́ры ўсю ноч кі́даўся;

мы́сли у меня́ ме́чутся ду́мкі ў мяне́ мітуся́цца;

ме́чется, как угоре́лый бе́гае (го́йсае), як шалёны;

2. страд. кі́дацца; прыво́дзіцца; кла́сціся, адклада́цца; см. мета́ть​I 1, 2.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)