кантрапу́нкт, -а, М -кце, м. (спец.).
У музыцы: мастацтва спалучэння некалькіх самастойных мелодый, галасоў, якія гучаць адначасова, у адно гарманічнае цэлае (шматгалоссе), а таксама раздзел тэорыі музыкі, прысвечаны вывучэнню такіх спалучэнняў.
|| прым. кантрапу́нктны, -ая, -ае і кантрапу́нктавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
фразеало́гія, -і, ж.
1. Раздзел мовазнаўства, які вывучае фразеалагізмы.
2. Сукупнасць фразеалагізмаў пэўнай мовы, асобнага твора, пісьменніка і пад.
Ф. твораў Я.
Коласа.
3. Прыгожыя, напышлівыя выразы, фразы.
|| прым. фразеалагі́чны, -ая, -ае (да 1 і 2 знач.).
Ф. слоўнік.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дыда́ктыка, ‑і, ДМ ‑тыцы, ж.
1. Раздзел педагогікі, у якім абгрунтоўваюцца змест, метады і формы навучання.
2. Кніжн. Тое, што і дыдактызм.
[Ад грэч. didaktikos — павучальны.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
а́лгебра, ‑ы, ж.
Вялікі раздзел матэматыкі, які вывучае агульныя законы дзеянняў над велічынямі незалежна ад іх лікавых значэнняў. Падручнік па алгебры. Элементарная алгебра.
[Араб. al-găbr.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
антрапані́міка, ‑і, ДМ ‑міцы, ж.
Спец. Раздзел анамастыкі, які вывучае антрапонімы, заканамернасці іх узнікнення і развіцця, структуру, сацыяльнае функцыяніраванне і геаграфічнае распаўсюджанне.
[Ад грэч. ánthrōpos — чалавек і ónyma — імя.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
тахеаме́трыя, ‑і, ж.
Спец.
1. Дальнамерная тапаграфічная здымка для складання плана з рэльефам мясцовасці.
2. Раздзел геадэзіі, які займаецца вывучэннем метадаў гэтай здымкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
О́птыка — ’раздзел фізікі, які вывучае святло, яго законы, уласцівасці’ (ТСБМ). Запазычана з рус. оптика, якое праз ням. Optik (XVII ст.) з лац. optica (Фасмер, 3, 147). Іншае тлумачэнне гл. КЭСРЯ, 311. Рус. оптика запазычана з франц. optique (XVIII ст.), але ў гэтым выпадку мы б чакалі націск на перадапошнім складзе (*опти́ка) і, магчыма, іншую марфалогію.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
радыёастрано́мія, ‑і, ж.
Раздзел астраноміі, які вывучае розныя касмічныя аб’екты шляхам аналізу выпрамененых ці адбітых імі радыёхваль і даследавання паглынання гэтых хваль міжзорным асяроддзем.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дыплама́тыка, ‑і, ДМ ‑тыцы, ж.
Раздзел крыніцазнаўства, які вывучае паходжанне, структуру і змест гістарычных дакументаў з мэтай выяўлення іх аўтэнтычнасці, часу напісання і пад.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
геатэкто́ніка, ‑і, ДМ ‑ніцы, ж.
Раздзел геалогіі, які вывучае структуру, рухі, дэфармацыі і развіццё верхніх цвёрдых слаёў Зямлі ў сувязі з развіццём Зямлі наогул.
[Ад грэч. gē — зямля і tektónika — будаўніцтва.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)