цок, выкл.
Ужываецца гукапераймальна для абазначэння гуку, які атрымліваецца пры ўдары чым‑н. цвёрдым аб камень, метал і пад.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
угна́цца, уганюся, угонішся, угоніцца; пр. угнаўся, угналася; зак., за кім-чым.
1. Пабегчы так, каб дагнаць. Гаспадыня з крыкам выбягала на двор, каб угнацца за хлапчукамі. Лобан. — Угналася [суседава карова] за пашай Лыскай, а яна, ратуючыся, скочыла цераз плот і ўшчаміла нагу. Сабаленка.
2. (звычайна з адмоўем). Не адстаючы, ісці, бегчы за кім‑, чым‑н. або побач з кім‑, чым‑н. — За вамі не ўгнацца, — раптам прамовіў Уладзік, і толькі цяпер Андрыян Цітавіч заўважыў, што сапраўды ён ідзе вельмі шпарка. Марціновіч. Ні адзін конь не мог угнацца за рысаком. Сіняўскі. — Не ляці так. Мне за табою не ўгнацца. — Жонка гаварыла гэта ўжо недзе ззаду. Ваданосаў. // перан. Паспець за кім‑, чым‑н., зраўняцца з кім‑, чым‑н. — Гм! Глядзі, Саўка, ужо [хлопцы] носяць. За імі нідзе не ўгонішся, — заўважыў Шайдоб. Федасеенка. [Максім:] — Чорт яго ведае, як ляціць жыццё. Проста не ўгонішся... Шамякін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кампраметава́ць, -ту́ю, -ту́еш, -ту́е; -ту́й; -тава́ны; незак., каго-што.
Ставіць у няёмкае становішча, няславіць каго-н. чым-н.
|| зак. скампраметава́ць, -ту́ю, -ту́еш, -ту́е; -ту́й; -тава́ны.
|| наз. кампрамета́цыя, -і, ж. і кампраметава́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
капітуля́цыя, -і, мн. -і, -цый, ж.
1. Спыненне ваенных дзеянняў і здача пераможцу на прадыктаваных ім умовах.
Безагаворачная к.
2. перан. Адступленне ад прынцыповай абароны сваіх поглядаў, прызнанне свайго бяссілля ў чым-н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́мазаць, -мажу, -мажаш, -мажа; -маж; -мазаны; зак., што.
1. Намазаць, нацерці чым-н., што фарбуе.
В. печ глінай.
2. у што. Запэцкаць, замазаць (разм.).
В. адзенне ў дзёгаць.
|| незак. выма́зваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
заспа́ць, -плю́, -пі́ш, -пі́ць; -пі́м, -піце́, -пя́ць; -пі́; -па́ны; зак.
1. Прачнуцца пазней, чым трэба, праспаць.
Сёння трохі заспаў.
2. што. Доўга сплючы, пазбавіць свежасці (разм.).
З. твар.
|| незак. засыпа́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
захапі́цца, -хаплю́ся, -хо́пішся, -хо́піцца; зак.
1. кім-чым. Цалкам аддацца якой-н. справе, занятку.
З. зборам значкоў.
З. любімай работай.
2. кім. Закахацца ў каго-н.
З. дзяўчынай.
|| незак. захапля́цца, -я́юся, -я́ешся, -я́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зашмальцава́ць, -цу́ю, -цу́еш, -цу́е; -цу́й; -цава́ны; зак., што.
Запэцкаць чым-н. тлустым да бляску.
З. камбінезон.
|| незак. зашмальцо́ўваць, -аю, -аеш, -ае.
|| звар. зашмальцава́цца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -цу́ецца; незак. зашмальцо́ўвацца, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
напы́рскаць, -аю, -аеш, -ае; -аны; зак.
1. што і чаго. Пакрыць пырскамі паверхню чаго-н.
Н. вады на падлогу.
2. каго-што. Надушыць чым-н. пахучым.
Н. духамі.
|| незак. напы́рскваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
напярэ́дадні, прысл. і прыназ.
1. прысл. Непасрэдна перад якім-н. днём, перад якой-н. падзеяй.
Н. выпаў першы снег.
2. чаго, прыназ. з Р. Перад чым-н.
Сустрэцца н.
Новага года.
Н. выбараў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)