касма́ціць, ‑мачу, ‑маціш, ‑маціць; незак., што.
Разм. Рабіць касматым. Касмаціць матэрыял. Касмаціць валасы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зарудзе́цца, ‑еецца; зак.
Тое, што і зарудзець. Валасы ад сонца наперадзе зарудзеліся. Мележ.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
разлахма́ціць, ‑мачу, ‑маціш, ‑маціць; зак., каго-што.
Зрабіць лахматым. Разлахмаціць валасы. Разлахмаціць вяроўку.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
растрапа́ць, ‑траплю, ‑трэплеш, ‑трэпле; зак., што.
Раскалмаціць, раскідаць у беспарадку. Вецер растрапаў валасы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
цёмнавало́сы, ‑ая, ‑ае.
Які мае цёмныя валасы. Ваня быў сярэдняга росту, цёмнавалосы. Бураўкін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
разблы́таць, -аю, -аеш, -ае; -аны; зак., што.
1. Раздзяліць, разматаць (зблытанае).
Р. валасы.
2. перан. Зрабіць ясным, зразумелым што-н., дабрацца да сутнасці чаго-н.
Р. складанае пытанне.
|| незак. разблы́тваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ды́біцца, 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв., -біцца; незак.
1. Аб валасах, поўсці: станавіцца тарчма.
Валасы на галаве дыбіліся ад ветру.
2. Аб вопратцы — не гладка прылягаць, тапырыцца.
Пінжак на ім дыбіўся.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Начу́баць ’нацягаць за валасы, пабіць’ (ТС). Да чубаць, гл. чуб.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ку́кла, ‑ы, ж.
Род жаночай прычоскі: сабраныя ў касу і закручаныя ззаду валасы. Чорныя валасы, наспех закручаныя ў куклу, павіваліся густымі пасмамі. Мурашка. Тугая каса, закручаная ў куклу, надавала твару строгасць. Ваданосаў. // Пасма кужалю, завязаная пэўным чынам.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Віскі́ ’скроні’ (капыл., КЭС, Жд., 3), укр. висок, мн. л. виски́, рус. виски ’тс’, наўг., ярасл. ’старое адзенне’; ’валасы на галаве’, арл. ’валасы на скронях’, бранск. ’валасы на целе чалавека’, пенз. ’жаночы галаўны ўбор’, ст.-рус. високъ ’падвеска — частка конскай збруі (убору)’ (з XVII ст.). Усходнеславянскае високъ. Узыходзіць да visъ, visěti (Гл. таксама віс 3). Бел. лексема, такім чынам, спачатку абазначала ’тое, што вісіць’ — ’валасы (якія вісяць)’ — ’вісячыя валасы на скронях’, потым — ’скроні’ (Фасмер, 1, 320; Шанскі, 1, В, 106).
Ві́скі ’моцная гарэлка (Англія, ЗША)’ (БРС, КТС). Запазычана з рус. виски ’тс’ (Крукоўскі, Уплыў, 80) < англ. whisky, whiskey, якое з whisquy‑beath < гэльск. uisge‑beatha ’вада жыцця’, што з’яўляецца калькай з франц. eau de vie < с.-лац. aqua vitae ’вада жыцця’; параўн. рус. водка < вода (Шанскі, 1, В, 105).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)