памкну́цца сов.

1. устреми́ться;

2. вознаме́риться, собра́ться;

яна́у́лася бе́гчы — она́ собрала́сь бежа́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

збе́гчыся сов.

1. (собраться) сбежа́ться;

2. (о тканях) сесть, ссе́сться;

3. (о молоке) сверну́ться

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

набрести́ сов., разг.

1. набрысці́; натра́піць; (натолкнуться) наткну́цца, найсці́;

2. (собраться в одном месте) набрысці́; найсці́, мног. панахо́дзіць; сабра́цца, мног. пазбіра́цца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

прымеркава́цца сов. собра́ться, пригото́виться;

то́лькі я ~ва́ўся ско́чыць, як мяне́ схапі́лі за руку́ — то́лько я собра́лся (пригото́вился) пры́гнуть, как меня́ схвати́ли за́ руку

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

сабра́цца сов., в разн. знач. собра́ться; (в одном месте — ещё) сосредото́читься; скопи́ться; (организоваться — ещё) сколоти́ться; (подготовиться в дорогу — ещё) снаряди́ться;

ву́чні ~ра́ліся на заня́ткі — уча́щиеся собрали́сь на заня́тия;

а́лася до́брая кале́кцыя — собрала́сь хоро́шая колле́кция;

вада́а́лася ў нізі́не — вода́ скопи́лась в лощи́не;

суке́нка ~ра́лася ў скла́дкі — пла́тье собра́лось в скла́дки;

а́ўся паступі́ць у ВНУ — собра́лся поступи́ть в вуз;

а́лася мно́га наро́ду — собра́лось (скопи́лось) мно́го наро́ду;

с. з ду́мкамісобра́ться с мы́слями;

с. з сі́ламісобра́ться с си́лами

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

схлу́піцца сов., обл. спере́ться; (собраться в одном месте — ещё) столпи́ться;

плыты́ ~піліся на заваро́це ракі́ — плоты́ спёрлись на поворо́те реки́;

с. на даро́зе — спере́ться (столпи́ться) на доро́ге

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

найти́II сов.

1. (натолкнуться на кого-л., что-л.) найсці́, натра́піць; наткну́цца;

2. (надвигаясь, закрыть) найсці́, насу́нуцца;

ту́ча нашла́ на со́лнце хма́ра найшла́ на со́нца;

3. (напасть) разг. найсці́; (охватить) апанава́ць, агарну́ць (каго, што);

блажь (дурь) нашла́ (на кого) дур найшо́ў (на каго);

нашла́ тоска́ найшла́ (апанава́ла, агарну́ла) туга́;

4. (собраться в каком-л. количестве) разг. найсці́, мног. панахо́дзіць;

нашло́ мно́го госте́й найшло́ (панахо́дзіла) шмат гасце́й; см. находи́тьII;

нашла́ коса́ на ка́мень погов. найшла́ каса́ на ка́мень.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

набра́цца (каго, чаго; без доп.) сов.

1. (собраться, скопиться, достичь какого-л. количества) набра́ться;

ахво́тнікаў ~ра́лася чалаве́к з дзе́сяць — охо́тников набрало́сь челове́к де́сять;

2. (напастись) набра́ться; взять;

дзе яму́ н. гро́шай — где ему́ набра́ться (взять) де́нег;

3. (стать полным) напо́лниться (чем);

а́лася по́ўная ха́та ды́му — изба́ напо́лнилась ды́мом;

4. (на приманку) нацепи́ться; (прилипнуть в большом количестве) нали́пнуть;

на шнур ~ра́лася мно́га ры́бы — на шнур нацепи́лось мно́го ры́бы;

5. (намокнуть) напита́ться (чем), пропита́ться (чем);

мача́лка ~ра́лася ві́льгаці — моча́лка напита́лась вла́гой;

6. (усвоить что-л., приобрести какие-л. качества);

н. во́пыту — набра́ться о́пыта;

7. перен. (испытать) набра́ться; натерпе́ться, хлебну́ть, хвати́ть;

н. го́ра — натерпе́ться (хлебну́ть, хвати́ть) го́ря;

н. стра́ху — набра́ться стра́ху;

8. (найти в себе какие-л. внутренние силы) набра́ться;

н. адва́гі — набра́ться сме́лости;

9. набра́ться; зарази́ться (чем);

н. ты́фу — набра́ться ти́фу;

н. ко́клюшу — зарази́ться ко́клюшем;

10. (насекомых) набра́ться;

н. блох — набра́ться блох;

11. прост. (напиться пьяным) набра́ться, накача́ться, наклю́каться, нахлеста́ться;

н. ду́ху — набра́ться ду́ху; собра́ться с ду́хом;

н. ро́зуму — набра́ться ума́а́зума);

н. сіл — набра́ться сил;

з кім павядзе́шся, ад таго́ і набярэ́шсяпосл. с кем поведёшься, от того́ и наберёшься

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

мысль ж. ду́мка, -кі ж.; (мышление — ещё) мысль, род. мы́слі ж., мн. мы́слі, -ляў, мы́сленне, -ння ср.;

име́ть в мыслях мець у ду́мках (у мы́слях);

о́браз мыслей склад ду́мак;

си́ла челове́ческой мысли сі́ла чалаве́чага мы́слення;

за́дняя мысль за́дняя ду́мка;

предвзя́тая мысль прадузя́тая ду́мка;

мелькну́ла, пришла́ в го́лову мысль мільгану́ла, прыйшла́ ў галаву́ ду́мка;

пода́ть мысль пада́ць ду́мку;

э́то навело́ на мысль гэ́та навяло́ на ду́мку;

собра́ться с мыслями сабра́цца з ду́мкамі (з мы́слямі);

держа́ться той мысли, что… трыма́цца той ду́мкі, што…;

не допуска́ть мысли (о чём) не дапуска́ць ду́мкі (аб чым);

прийти́ к мысли прыйсці́ да ду́мкі;

в мыслях не́ было у ду́мках (у мы́слях) не было́.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

дух (род. ду́ху, миф., рел. ду́ха) м., в разн. знач. дух; (атмосфера — ещё) во́здух;

абсалю́тны д.филос. абсолю́тный дух;

падня́ць д. — подня́ть дух;

д. ча́су — дух вре́мени;

ця́жкі д. — тяжёлый дух (во́здух);

вы́матаць духі́ — вы́мотать ду́шу;

чуць д. — чу́ять дух;

ду́ху бая́цца — трепета́ть;

па́даць ду́хам — па́дать ду́хом;

нячы́сты д. — нечи́стый дух;

не хапа́е ду́ху — не хвата́ет ду́ху;

адны́м ду́хам — еди́ным (одни́м) ду́хом;

д. (духі́) заняло́безл. дух за́няло (захвати́ло);

д. вон — дух вон;

набра́цца ду́хусобра́ться с ду́хом;

пераве́сці д. — перевести́ дух;

святы́м ~хам — святы́м ду́хом;

што (ко́лькі) ёсць ду́ху — во весь дух;

вы́біць д. — вы́шибить дух (ду́шу);

д. займа́е — дух захва́тывает;

каб і ду́ху (чыйго) не было́ — что́бы и ду́ху (чьего) не́ было;

злы д. — злой дух;

у здаро́вым це́ле здаро́вы д. — в здоро́вом те́ле здоро́вый дух;

лёстачкамі д. выма́епогов. ле́стью ду́шу вынима́ет

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)