перамага́цца несов., страд. побежда́ться; преодолева́ться; переба́рываться; см. перамага́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
переспо́ривать несов. пераспрэ́чваць; перамага́ць у спрэ́чках;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пасі́льваць
‘перамагаць каго-небудзь, што-небудзь; падсілкоўваць каго-небудзь, што-небудзь, узмацняць што-небудзь (пасільваць каравул)’
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
пасі́льваю |
пасі́льваем |
| 2-я ас. |
пасі́льваеш |
пасі́льваеце |
| 3-я ас. |
пасі́львае |
пасі́льваюць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
пасі́льваў |
пасі́львалі |
| ж. |
пасі́львала |
| н. |
пасі́львала |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
пасі́львай |
пасі́львайце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
пасі́льваючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
переба́рывать несов. перамага́ць, пераадо́льваць, перасі́льваць; см. переборо́ть.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
са́мба, нескл., н.
Спартыўная барацьба, якая дапускае прымяненне болевых прыёмаў і дазваляе перамагаць больш моцнага або ўзброенага праціўніка; самаабарона без зброі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
змага́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак., каго-што.
Разм. Перамагаць (звычайна ў барацьбе). Родная зямелька Ворагаў змагала... Цяпер волі зорка Над ёй [заззяла]. Чарот.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
боро́ть несов., уст., прост. баро́ць; (побеждать) перамага́ць; (одолевать) адо́льваць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Перамага́нне (пірімыга́ньня) ’перамога’ (Бяльк.), польск. przemaganie, чэш. přemáhání, славен. premáganje. Да перамага́ць < пера- і магчы́ (гл.). Магчыма, яшчэ праслав. *per‑magati (як *po‑magati), параўн. укр. перемага́ти(ся), рус. перемога́ть(ся), польск. przemagać (się), чэш. přemáhati (se), славац. premáhať (sa), славен. premágati, серб.-харв. према́гаты ’перамагаць’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Абмага́ць ’перамагаць’, абмагчы ’падужаць, змагчы’ (Сцяц.). На магчымасць калькі з літ. apgalė́ti ’тс’ (да galė́ti ’магчы’) звяртае ўвагу Непакупны Baltistica, VII (1), 1971, 15. Ён бачыць у літ. apgalė́ti і pérgalėti (абсалютныя сінонімы, адпаведныя бел. абмагаць і перамагаць) рэпрэзентантаў дзвюх моўных зон, прычым формы з ap‑ (аб‑) цягнуцца да заходняй (прускай), параўн. ст.-прус. epwarisnan (він. скл.) перамога’ і лат. varet ’магчы’ (там жа, 14).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ду́жаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак., каго-што.
Разм. Асільваць, перамагаць. Астап, які дужаў мядзведзяў у маладыя гады, лёгка адпіхнуў яго. Лынькоў. У васемнаццаць гадоў не сустракаў [Адам] па сіле роўнага, усіх дужаў — і аднагодкаў, і старэйшых. Чарнышэвіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)