перанапру́жыць, -жу, -жыш, -жыць; -жаны; зак., што.

Вельмі моцна, празмерна напружыць.

П. сілы.

|| незак. перанапру́жваць, -аю, -аеш, -ае.

|| наз. перанапру́жванне, -я, н.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

напру́жваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да напружыць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

перанапру́жыць, ‑жу, ‑жыш, ‑жыць; зак., што.

Вельмі моцна, празмерна напружыць. Перанапружыць сілы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

нату́жыць, ‑жу, ‑жыш, ‑жыць; зак., што.

Напружыць; зрабіць пругкім. Натужыць мускулы. Натужыць грудзі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

нажы́ліць

‘напружыць каго-небудзь, што-небудзь’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. нажы́лю нажы́лім
2-я ас. нажы́ліш нажы́ліце
3-я ас. нажы́ліць нажы́ляць
Прошлы час
м. нажы́ліў нажы́лілі
ж. нажы́ліла
н. нажы́ліла
Загадны лад
2-я ас. нажы́ль нажы́льце
Дзеепрыслоўе
прош. час нажы́ліўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

нашашэ́рыць

‘напружыць што-небудзь (нашашэрыць вушы)’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. нашашэ́ру нашашэ́рым
2-я ас. нашашэ́рыш нашашэ́рыце
3-я ас. нашашэ́рыць нашашэ́раць
Прошлы час
м. нашашэ́рыў нашашэ́рылі
ж. нашашэ́рыла
н. нашашэ́рыла
Загадны лад
2-я ас. нашашэ́р нашашэ́рце
Дзеепрыслоўе
прош. час нашашэ́рыўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Нату́га ’напружанне’ (Нас., Яруш., Гарэц., Бяльк.), ’празмернае напружанне сіл’ (Сл. ПЗБ), натужыць ’нацягнуць, напружыць’ (Бяльк.). Гл. тугі́, ту́жыць.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

насты́рчыць

‘навастрыць, напружыць, напяць што-небудзь (позірк, цела)’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. насты́рчу насты́рчым
2-я ас. насты́рчыш насты́рчыце
3-я ас. насты́рчыць насты́рчаць
Прошлы час
м. насты́рчыў насты́рчылі
ж. насты́рчыла
н. насты́рчыла
Загадны лад
2-я ас. насты́рчы насты́рчыце
Дзеепрыслоўе
прош. час насты́рчыўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

напря́чь сов. напру́жыць, напя́ць, напну́ць, мног. панапіна́ць; (натянуть) нацягну́ць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

нату́жить сов. (напрячь) нату́жыць; напру́жыць; (натянуть) напя́ць, мног. панапіна́ць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)