вы́шарсціць
‘знайсці, раздабыць што-небудзь; прывесці да ладу што-небудзь’
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
вы́шаршчу |
вы́шарсцім |
| 2-я ас. |
вы́шарсціш |
вы́шарсціце |
| 3-я ас. |
вы́шарсціць |
вы́шарсцяць |
| Прошлы час |
| м. |
вы́шарсціў |
вы́шарсцілі |
| ж. |
вы́шарсціла |
| н. |
вы́шарсціла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
вы́шарсці |
вы́шарсціце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
вы́шарсціўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
неўладкава́ны, -ая, -ае.
1. Не прыведзены да ладу; неўпарадкаваны.
Н. архіў.
2. Не забяспечаны чым-н. неабходным.
Н. быт.
|| наз. неўладкава́насць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
рэспубліка́нец, -нца, мн. -нцы, -нцаў, м.
1. Прыхільнік рэспубліканскага ладу.
2. Член рэспубліканскай партыі.
|| ж. рэспубліка́нка, -і, ДМ -нцы, мн. -і, -нак.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
наклоне́ниеII ср., грам. лад, род. ла́ду м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гламазда́ць
‘гаварыць багата і не да ладу; абдурваць каго-небудзь’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
гламазда́ю |
гламазда́ем |
| 2-я ас. |
гламазда́еш |
гламазда́еце |
| 3-я ас. |
гламазда́е |
гламазда́юць |
| Прошлы час |
| м. |
гламазда́ў |
гламазда́лі |
| ж. |
гламазда́ла |
| н. |
гламазда́ла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
гламазда́й |
гламазда́йце |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
гламазда́ючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
федэралі́зм, -у, м.
1. Дзяржаўны лад, заснаваны на прынцыпах федэрацыі (у 1 знач.).
2. Палітычны рух за ўстанаўленне такога ладу.
|| прым. федэралі́сцкі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
матрыярха́т, -у, М -ха́це, м.
Перыяд у развіцці першабытнаабшчыннага ладу, на працягу якога жанчына адыгрывала кіруючую ролю ў гаспадарчым і грамадскім жыцці.
|| прым. матрыярха́льны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
нагламаздзі́ць
‘нагаварыць багата і не да ладу чаго-небудзь і без прамога дапаўнення; набіць галаву, забіць бакі; наваліць адно на другое’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
нагламазджу́ |
нагламаздзі́м |
| 2-я ас. |
нагламаздзі́ш |
нагламаздзіце́ |
| 3-я ас. |
нагламаздзі́ць |
нагламаздзя́ць |
| Прошлы час |
| м. |
нагламаздзі́ў |
нагламаздзі́лі |
| ж. |
нагламаздзі́ла |
| н. |
нагламаздзі́ла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
нагламаздзі́ |
нагламаздзі́це |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
нагламаздзі́ўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
патрыярха́т, -у, М -ха́це, м.
К перыяду распаду першабытнаабшчыннага ладу: эпоха, што змяніла сабой матрыярхат, для якой характэрна пануючае становішча мужчыны ў гаспадарчым і грамадскім жыцці.
|| прым. патрыярха́льны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дэмакраты́зм, -у, м.
1. Дэмакратычная форма кіравання, дэмакратычная будова грамадства, наяўнасць дэмакратычных свабод для шырокіх мас.
2. Прастата ладу жыцця, даступнасць у зносінах з людзьмі.
Д. поглядаў.
Д. ва ўкладзе жыцця.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)