недалёкі, -ая, -ае.
1. Які знаходзіцца або адбываецца на нязначнай адлегласці; блізкі.
Н. лес.
Недалёка (прысл.) ад горада было возера.
2. Такі, які адбываўся нядаўна або адбудзецца, надыдзе неўзабаве.
У недалёкім мінулым.
3. перан. Разумова абмежаваны; някемлівы.
Н. чалавек.
|| наз. недалёкасць, -і, ж. (да 3 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
размата́ць¹, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны; зак., што.
Развіць, раскруціць што-н. зматанае; зняць з таго, на што было наматана.
Р. вуду.
◊
Разматаць клубок — высветліць, разблытаць якую-н. складаную, заблытаную справу.
|| незак. размо́тваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. размо́тванне, -я, н. і размо́тка, -і, ДМ -тцы, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
нядрэ́нна нареч., в знач. сказ. непло́хо, неду́рно;
партрэ́т н. зро́блены — портре́т непло́хо (неду́рно) сде́лан;
ну што ж, гэта н. — ну что же, это непло́хо (неду́рно);
н. было́ б перакусі́ць — непло́хо (неду́рно) бы́ло бы перекуси́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
трыва́ць несов.
1. терпе́ть; выде́рживать;
было́ балю́ча, але ён ~ва́ў — бы́ло бо́льно, но он терпе́л (выде́рживал);
2. (сохраняться, держаться) продолжа́ться, дли́ться;
спако́й ~ва́ў нядо́ўга — споко́йствие продолжа́лось (дли́лось) недо́лго;
3. (сохранять пригодность) выде́рживать, держа́ться, служи́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
бишь частица разг., уст. (при припоминании забытого) бо; гэ́та; чака́й, мн. чака́йце (ставится в начале фразы);
как бишь его́ зову́т? як бо яго́ заву́ць?;
кто бишь мне про э́то ска́зывал? чака́й (чака́йце), хто мне пра гэ́та сказа́ў;
как бишь э́то бы́ло? як бо гэ́та было́?
◊
то бишь (употребляется как знак поправки) то бок;
то бишь э́то бы́ло не в пя́тницу, а в суббо́ту то бок гэ́та было́ не ў пя́тніцу, а ў субо́ту.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
там
1. нареч. там;
т. і сям — там и сям;
т. і тут — там и тут;
вось т. — вот там;
2. нареч. там, пото́м;
т. віда́ць бу́дзе — там (пото́м) ви́дно бу́дет;
3. частица (в уступительных оборотах) там;
што б т. ні было́ — что бы там ни́ было; во что бы то ни ста́ло;
як бы т. ні было́ — как бы там ни́ было;
◊ адна́ нага́ тут, друга́я т. — одна́ нога́ здесь, друга́я там
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ка́чка ж. у́тка;
◊ каб цябе́ (яго́, яе́) ка́чкі стапта́лі — погов. чтоб тебе́ (ему́, ей) пу́сто бы́ло
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зарва́ць, -рву́, -рве́ш, -рве́; -рвём, -рвяце́, -рву́ць; -рві́; -рва́ны; зак., што (разм.).
1. Тое, што і уварваць (у 1 знач.).
З. чужое.
2. Абарваць так, каб нельга было знайсці канца (пра нітку).
З. нітку ў матку.
◊
Каб табе зарвала (разм.) — каб ты анямеў.
|| незак. зарыва́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
да́же
1. усилительная част. на́ват;
да́же предста́вить тру́дно на́ват уяві́ць ця́жка;
2. в знач. присоединительного союза на́ват; аж;
пришли́ все, да́же де́ти прыйшлі́ ўсе, на́ват дзе́ці;
бы́ло о́чень тепло́, да́же жа́рко было́ ве́льмі цёпла, аж го́рача.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ту́т-то нареч., разг. вось тут, якра́з тут;
◊
не ту́т-то бы́ло дзе там, але́ не то́е.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)