пророни́ть сов.
1. (произнести, сказать) вы́мавіць, сказа́ць, прамо́віць;
не пророни́л ни сло́ва не вы́мавіў (не сказа́ў, не прамо́віў) ні сло́ва;
2. (пропустить, не обратить внимания на что-л. сказанное) прапусці́ць;
◊
не пророни́ть слезы́; не пророни́ть (ни) слези́нки не пусці́ць слязы́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
слух м.
1. (чувство) слых, род. слы́ху м.;
2. (молва) чу́тка, -кі ж., пагало́ска, -кі ж., по́галаска, -кі ж.;
◊
ни слу́ху ни ду́ху ні слы́ху ні ды́ху, няма́ і по́чуту;
обрати́ться в слух ператвары́цца ў слых;
ра́довать (ласка́ть) слух ра́даваць слых;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
рожо́н уст. ражо́н, -жна́ м.;
◊
лезть на рожо́н ле́зці на ражо́н;
ни рожна́ ні ражна́;
како́го рожна́ яко́га ражна́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прычэ́пка ж.
1. (действие) прице́пка, прице́п м.;
2. перен. (необоснованный упрёк или претензия) приди́рка;
3. перен., разг. заце́пка, по́вод м.;
4. бот. (нарост на плодах) прице́пка;
◊ і за шчэ́пку зно́йдзе ~ку — посл. ни за что́ ни про что́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
алты́н м., ист. алты́н;
◊ не было́ ні гро́ша, ды ра́птам а. — не́ было ни гроша́ и вдруг алты́н
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Няўло́мак ’здаровы чалавек, здаравяк’ (Сл. ЦРБ, Сцяшк. Сл., Юрч. НВС), ’здаровы чалавек, які прыкідваецца слабым’ (Сцяшк.), ’чалавек, які можа што-небудзь зрабіць, але не хоча’ (Нар. сл.), польск. nieułomek ’чалавек без фізічных недахопаў, моцны, вялікі, вялізны’. Магчыма, ад прыметніка няўломкій ’няздольны прывучыцца да працы’, што ў сваю чаргу ад улама́ць ’прывучаць’, параўн.: Скоціна неуломкая, ни якъ уломаць не можно въ сосе (Нас.); другасна збліжаная да уло́мак (уломокъ) ’абломак’ (Нас.), што звязана з уло́маный ’зламаны’, уло́мный ’здольны прывучыцца да працы; які мае фізічны недахоп’; параўн. укр. уломок ’абломак, кавалак; слабы, хваравіты чалавек’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
мале́йший превосх. ст. найме́ншы; са́мы малы́, са́мы нязна́чны; (при отрицании) нія́кі, анія́кі;
ни мале́йшего жела́ния, сомне́ния нія́кага (анія́кага) жада́ння, сумне́ння.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
полу́шка ж., уст. паўгро́ша м.; шэ́лег, -га м.;
◊
не име́ть ни полу́шки не мець ні гро́ша (ні шэ́лега, ні капе́йкі).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зва́нне ср., в разн. знач. зва́ние;
з. заслу́жанага дзе́яча наву́кі — зва́ние заслу́женного де́ятеля нау́ки;
вае́ннае з. — вое́нное зва́ние;
духо́ўнае з. — духо́вное зва́ние;
◊ ні ~ння — ниско́лько, ни ка́пельки, ни кро́шки;
і ~ння не пакі́нуць — и ка́пли не оста́вить; и следа́ не оста́вить
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
хо́ладна
1. нареч., в разн. знач. хо́лодно;
у не́бе х. паблі́сквалі зо́ркі — в не́бе хо́лодно поблёскивали звёзды;
х. адказа́ць — хо́лодно отве́тить;
2. в знач. сказ. хо́лодно;
сяго́ння ве́льмі х. — сего́дня о́чень хо́лодно;
◊ ні го́рача ні х. — ни жа́рко ни хо́лодно
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)