Вы́капаны ’вельмі падобны’ (Юрч., Клім., Шатал.). Запазычана з польск. wykapany ’тс’, якое да капаць (гл.). Параўн. выліты, а таксама фразеалагізмы капачкі, брызачкі, кропелькі падабраць ’быць вельмі падобным’ (Янк. БФ, 180). Месца націску змянілася, відаць, пад уплывам іншых утварэнняў з прыст. вы‑.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вярхо́чак (ласк.) ’верх’ (мядз., Нар. сл.) — дэмінутыў да верх (гл.), утвораны пры дапамозе суф. ‑очак. Карэннае ‑х‑ (а не ‑ш‑, як у вяршок, вяршочак) дае падставу меркаваць, што гэта магло быць вельмі старое ўтварэнне пры дапамозе суф. ‑ък‑ + ‑ьkъ > ‑ъčьkъ.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Сумнява́цца ’адчуваць няўпэўненасць, быць няпэўным, вагацца’ (ТСБМ, Некр. і Байк., БРС, Касп.), сумнева́цца ’тс’ (Цых.). Укр. сумніва́тися, рус. сомнева́ться, дыял. сумнева́ться, серб.-харв. су́мњати ’сумнявацца, падазраваць’, балг. съмня́вам се ’сумнявацца’. Ітэратыў да прасл. *sǫmьněti (гл. сум, сумненне) з суф. ‑eva‑.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ёсць ’форма дзеяслова быць’ (ТСБМ). Спарадычна ё, ёсь. Ёсць адзіная форма ў 3‑й ас., дзе перад асабовым канчаткам адбыўся пераход (нерэгулярны) е > о з папярэдняй мяккасцю (Карскі, 2, 260). Спробу тлумачэння гэтай формы гл. у Копечнага (Slavia, 31, 2, 262).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Падпі́нак ’церассядзёлак’ (Шат., Сл. ПЗБ, Нар. лекс., мядз.), падпі́нак, падпі́нка ’падсядзёлак’ (Сцяшк. Сл.). Суфіксальны дэрыват ад падпінаць ’прымацоўваць’ (Сл. ПЗБ), якое, відаць, з польск. podpinać ’тс’ (гл. пнуць, пяць). Не выключана, што гэта можа быць і запазычаннем польск. podpinka ’падбрушнік’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
адпавядаць, супадаць, падыходзіць, вязацца, стасавацца, пасаваць, ісці □ ісці да твару, быць да твару (разм.); гарманіраваць (кніжн.)
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)
нужда́ться несов.
1. (быть в бедности) жыць (быць) у няста́чы (бе́днасці, гале́чы); см. нужда́ 2; цярпе́ць няста́чы; (бедствовать) гарава́ць;
он си́льно нужда́ется ён жыве́ ве́льмі бе́дна (у вялі́кай няста́чы);
2. (в ком, чём) мець (адчува́ць) патрэ́бу (у кім, чым), патрабава́ць (каго, чаго); быць жа́дным (каму, чаму);
он нужда́ется в по́мощи ён ма́е (адчува́е) патрэ́бу ў дапамо́зе;
он нужда́ется в куске́ хле́ба ён жадзён куску́ хле́ба;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыме́та ж.
1. приме́та, знак м.; при́знак м.;
2. приме́та, предзнаменова́ние ср.;
дрэ́нная п. — дурна́я приме́та, дурно́е предзнаменова́ние;
◊ мець на ~ме́це — име́ть на приме́те; име́ть в виду́;
быць на ~ме́це — быть на приме́те;
не падава́ць ~ме́т жыцця́ — не подава́ть при́знаков жи́зни
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
све́дка м. и ж.
1. (о мужчине) свиде́тель, очеви́дец; (о женщине) свиде́тельница, очеви́дица;
яны́ развіта́ліся без ~дак — они́ прости́лись без свиде́телей;
быць за ~ку — быть свиде́телем (очеви́дцем), свиде́тельницей (очеви́дицей);
2. юр. (о мужчине) свиде́тель; (о женщине) свиде́тельница;
паказа́нні ~дак — показа́ния свиде́телей
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ужы́так, -тку м. употребле́ние ср., обихо́д; потребле́ние ср.;
у шыро́кім ~тку — в широ́ком употребле́нии;
быць ва ўжы́тку — быть в употребле́нии (обихо́де);
вы́йсці з ~тку — вы́йти из употребле́ния (обихо́да);
прадме́ты ха́тняга ўжы́тку — предме́ты дома́шнего обихо́да;
прадме́ты шыро́кага ўжы́тку — предме́ты широ́кого потребле́ния
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)