бала́да, -ы, ДМ -дзе, мн. -ы, бала́д, ж.
1. Невялікі вершаваны твор асобай формы пераважна на легендарную ці гістарычную тэму.
2. Музычны твор эпічнага характару для голасу або інструмента.
|| прым. бала́дны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
град, -у, М -дзе, м.
1. Атмасферныя ападкі ў выглядзе невялікіх ледзяных крупінак.
2. перан., чаго. Мноства чаго-н.
Г. папрокаў.
Градам (прысл.) льецца пот.
|| прым. градавы́, -а́я, -о́е (да 1 знач.).
Градавая хмара.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ку́зня, -і, мн. -і, -яў, ж.
1. Майстэрня з горнам для ручной коўкі металу.
2. перан., чаго. Месца, дзе ствараецца што-н. вельмі важнае, істотнае (высок.).
Універсітэт — к. маладых спецыялістаў.
|| прым. ку́зневы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
заво́д¹, -а, М -дзе, мн. -ы, -аў, м.
1. Прамысловае прадпрыемства, звычайна буйное.
Трактарны з.
Цукровы з.
2. Прадпрыемства для развядзення жывёл.
Конны з.
Рыбаводны з.
|| прым. заво́дскі, -ая, -ае і заво́дскі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кантраба́нда, -ы, ДМ -дзе, ж.
Незаконны тайны правоз або перанос праз дзяржаўную граніцу абкладзеных пошлінай або забароненых тавараў каштоўнасцей і інш., а таксама тавары, перапраўленыя такім спосабам.
К. наркотыкаў.
|| прым. кантраба́ндны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кардо́н², -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Пагранічны або загараджальны атрад; пост аховы.
2. Месца, дзе знаходзіцца такі атрад ці пост, варта.
3. Дзяржаўная мяжа, граніца (разм.).
Жыць за кардонам.
|| прым. кардо́нны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
паваро́т, -у, М -ро́це, мн. -ы, -аў, м.
1. гл. павярнуцца, павярнуць.
2. Месца, дзе паварочваюць.
Выйсці з-за павароту.
3. перан. Поўная змена ў развіцці чаго-н.; пералом.
П. у жыцці.
П. лёсу.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
саты́ра, -ы, ж.
1. Рэзкая, з’едлівая іронія, высмейванне, развянчанне каго-, чаго-н.
2. Твор мастацтва і літаратуры, дзе высмейваюцца і рэзка асуджаюцца негатыўныя з’явы жыцця.
У сатыры вялікая сіла ачышчэння.
|| прым. сатыры́чны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
рэйд¹, -а, М -дзе, мн. -ы, -аў, м.
Водная прастора (каля марскога берага), зручная для стаянкі суднаў.
Стаяць на рэйдзе.
Знешні р. (на падыходах да порта). Унутраны р. (унутры порта).
|| прым. рэ́йдавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пасе́яць, -е́ю, -е́еш, -е́е; -е́й; -е́яны; зак., што.
1. гл. сеяць.
2. Змясціць мікраарганізмы ў пажыўнае асяроддзе (спец.).
3. Згубіць (разм.).
Дзе ты пасеяў шапку?
|| наз. пасе́ў, -е́ву, м. (да 1 і 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)