Verbum

БЕКМЕ́С (тур.),

канцэнтраваны (упараны) сок вінаграду. Мае цукар, арган. к-ты і вітаміны. Выкарыстоўваюць у кандытарскай прам-сці, вінаробстве, таксама як пажыўны і лячэбны прадукт.

т. 2, с. 377

ВЕКСІЛАЛО́ГІЯ (ад лац. vexillum сцяг + ...логія),

сцягазнаўства, спецыяльная гіст. дысцыпліна, якая вывучае гісторыю ўзнікнення сцягоў і іх сімволікі. Звязана з геральдыкай. Гл. таксама Сцяг, Харугва.

т. 4, с. 63

ЗРЭ́Б’Е,

грубая кудзеля, атрыманая пры першаснай апрацоўцы (трапанні) лёну, пянькі, а таксама палатно з такой кудзелі і адзенне з такога палатна (напр., зрэбная кашуля, мешкавіна).

т. 7, с. 114

ІЗАМАРФІ́Я (ад іза... + грэч. morphe від, форма),

незалежнае з’яўленне аднолькавых марфал. прыкмет у прадстаўнікоў розных груп арганізмаў, аддаленых паміж сабой паводле паходжання. Гл. таксама Гамалогія.

т. 7, с. 176

МАЦЕРЫКО́ВАЕ ПАЎША́Р’Е,

паўшар’е Зямлі, у межах якога суша развіта найб. шырока (займае 47% плошчы М.п.). Цэнтр яго размешчаны на ПдЗ Францыі. Гл. таксама Акіянскае паўшар’е.

т. 10, с. 229

НЕ́ТА (італьян. netto літар. чысты),

чыстая маса (вага) тавару без упакоўкі; чыстая цана тавару за вылікам скідак; чысты даход за вылікам расходаў. Гл. таксама Брута.

т. 11, с. 301

ПАТО́К ВЫПРАМЯНЕ́ННЯ, прамяністы паток,

паток энергіі, якая пераносіцца эл.-магн. хвалямі. Шчыльнасць П.в. вызначаецца Пойнтынга вектарам. Адзінка П.в. ў СІ — ват. Гл. таксама Светлавы паток.

т. 12, с. 180

ПРАМІ́ЛЕ (ад лац. pro mille на тысячу),

тысячная частка лікавага значэння велічыні, прынятай за адзінку. Абазначаецца знакам ‰. 1‰ = 10​⁻³ = 0,001 = 0,1%. Гл. таксама Працэнт.

т. 13, с. 5

ПРОТЭРАГІНІ́Я, протагінія (ад npoma... + грэч. gynē жанчына),

выспяванне рыльцаў песцікаў раней за выспяванне пыльнікаў у кветках (напр., у бружмелевых, злакаў). Перашкаджае самаапыленню. Гл. таксама Протэрандрыя.

т. 13, с. 42

ПЯЧЫ́СТЫ,

у беларусаў адвараная, тушаная ці смажаная тушка парасяці, труса, свойскіх птушак або вял. кавалка свініны, ялавічыны. Наз. таксама пячыстае, пячыста. Гатавалі пераважна на святы.

т. 13, с. 180