дайнека - Пошук - Энцыклапедыі

ДЖАЛІ́ЛЬ (Джалілаў) Муса Мустафіевіч

(15.2.1906, в. Мустафіна Арэнбургскай вобл., Расія — 25.8.1944),

татарскі паэт. Герой Сав. Саюза (1956). Скончыў Маск. ун-т (1931). Друкаваўся з 1919. Аўтар зб-каў паэзіі «Мы ідзём» (1925), «Ліст з акопа» (на рус. мове 1944), паэмы «Пісьманосец» (1938, выд. 1940), шматлікіх вершаў, лібрэта опер («Залатавалосая», 1941, Дзярж. прэмія СССР 1948; «Ільдар», 1941), літ.-крытычных і публіцыстычных артыкулаў. З 1941 на фронце. Цяжка паранены, у 1942 трапіў у палон. Вершамі працягваў падпольнае змаганне ў турме, за што быў пакараны смерцю. Блакнот з вершамі, напісанымі ў турме (больш за 100), быў перададзены з канцлагера на волю і склаў т.зв. «Маабіцкі сшытак» (1942—44, Ленінская прэмія 1957). Вершы гэтага цыкла прасякнуты верай у непераможнасць народа ў змаганні з фашызмам. На бел. мову творы Дж. пераклалі Э.Агняцвет, М.Аўрамчык, М.Гамолка, С.Гаўрусёў, Л.Дайнека, А.Пысін, Я.Семяжон і інш.

Тв.:

Бел. пер. — Маабіцкі сшытак: Вершы. Мн., 1975;

Я гляджу на зоры. Мн., 1985.

Літ.:

Воздвиженский В.Г. «Моабитские тетради» Мусы Джалиля. М., 1969;

Мустафин Р.А. По следам поэта-героя. М., 1971.

т. 6, с. 85

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

КАЛЬЦО́Ў (Аляксей Васілевіч) (15.10.1809, г. Варонеж, Расія — 10.11.1842),

рускі паэт. Дэбютаваў ананімна ў 1830. Адзіны прыжыццёвы зб. паэзіі «Вершы» (1835). На лёс К. як паэта і на фарміраванне яго ідэйна-маст. поглядаў паўплывала знаёмства з А.Пушкіным і В.Бялінскім. У вершах 1825—30, напісаных у духу сентыментальнай і рамант. паэзіі, паявіліся і рэаліст. рысы («Падарожны», «Начлег чумакоў»). Пісаў пасланні, элегіі, рамансы, мадрыгалы, трыялеты. Вяршыня творчасці К. — песні, створаныя ў традыцыях рус. фальклору. Многія сталі нар. песнямі. Апяваў працу земляроба, красу роднай прыроды («Песня аратага», «Ураджай», «Касец»), расказваў пра цяжкі лёс беднаты («Горкая доля», «Гора», «Доля бедняка»), пра імкненне нар. мас да лепшай долі, выказваў пратэст супраць прыгонніцтва («Дума сокала», «Лес»). Паэзія К. вызначаецца рэалізмам і народнасцю, глыбокім лірызмам і шчырасцю, выразнасцю мовы, рытміка-інтанацыйным багаццем. Паасобныя вершы К. на бел. мову пераклалі Л.Дайнека, Я.Міклашэўскі, М.Мятліцкі.

Тв.:

Полн. собр. стихотворений. Л., 1958;

Соч. Т. 1—2. М., 1961;

Соч. Л., 1984;

Стихотворения. М., 1989;

Утешение. Можайск, 1994;

Бел. пер. — [Вершы] // Полымя. 1984. № 10;

У кн.: Братэрства, 88. Мн., 1988.

Літ.:

Скатов Н.Н. Кольцов. 2 изд. М., 1989;

Кузнецов В.И. Нетленные строки. Воронеж, 1984.

І.У.Саламееіч.

т. 7, с. 493

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МАТУЗЯ́ВІЧУС ((Matuzevičius) Эўгеніюс) (24.12.1917, г. Урупінск Валгаградскай вобл., Расія — 20.6.1994),

літоўскі паэт, перакладчык, крытык. Засл. дз. маст. Літвы (1977). Вучыўся ў Каўнаскім і Вільнюскім ун-тах (1939—43). Аўтар паэт. зб-каў «Веснавой сцежкай» (1941), «Песня дружбы» (1953), «Не гасні, агонь маяка!» (1960), «Месячны бераг» (1965), «Млечны шлях» (1970), «Зялёныя астравы гадоў» (1975, Дзярж. прэмія Літвы 1977), «Варыяцыі і вяртанні» (1980) і інш. Для яго вершаў характэрна рамант. прыўзнятасць, песенныя інтанацыі. Для зб. Я.Купалы на літ. мове «Не жалейка стогне» (1957, укладальнік разам з А.Жукаўскасам), анталогій «З беларускай паэзіі» (1952) і «Па Нёмане песня плыве» (1958) пераклаў паэмы Я.Купалы «Курган», «Барысаў», п’есы «Паўлінка», «Раскіданае гняздо», яго вершы і інш. бел. паэтаў. Укладальнік зб. твораў Я.Купалы «Мая доля» (Вільнюс, 1982). Аўтар артыкулаў пра Я.Купалу, бел. л-ру, культуру. На бел. мову асобныя яго вершы пераклалі А.Астрэйка, Р.Барадулін, А.Бачыла, А.Вярцінскі, А.Грачанікаў, Л.Дайнека, М.Калачынскі, Я.Крупенька, П.Марціновіч, А.Разанаў, М.Танк.

Тв.:

Бел. пер. — Просіцца ў песню мора. Мн., 1965;

Рус. пер. — Крылья над морем. М., 1976.

А.П.Лапінскене, А.В.Мальдзіс.

т. 10, с. 206

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МАЛЫ́ШКА (Андрэй Самойлавіч) (15.11. 1912, г. Абухаў Кіеўскай вобл. — 17.2.1970),

украінскі паэт. Скончыў Кіеўскі ін-т нар. адукацыі (1932). Друкаваўся з 1930. Аўтар зб-каў паэзіі «Радзіма» (1936), «Лірыка» (1938), «Жаваранкі» (1940), «Да бою ўставайце!» (1941), «За сінім морам» (1950, Дзярж. прэмія СССР 1951), «Далёкія арбіты» (1962, Дзярж. прэмія Украіны імя Шаўчэнкі 1964), «Дарога пад яварамі» (1964, Дзярж. прэмія Украіны імя Шаўчэнкі 1964, Дзярж. прэмія СССР 1969), «Жнівень маёй душы» (1970) і інш., адметных тэматычным багаццем, глыбокім лірызмам, эмацыянальнасцю, патрыятычным гучаннем і філас. насычанасцю. Гісторыі Украіны прысвяціў паэмы «Ярына» (1938), «Кармалюк» (1940), «Дума пра казака Данілу» (1941), «Праметэй» (1946, Дзярж. прэмія СССР 1947), «Тарас Шаўчэнка» (1961). Выступаў як літ. крытык (кн. «Думкі пра паэзію», 1959; «Слова пра паэта», 1960). Прапагандаваў бел. л-ру і культуру. Пераклаў на ўкр. мову кн. выбраных твораў Я.Купалы (зб. «Лірыка», 1967), асобныя творы П.Броўкі, А.Вялюгіна, А.Куляшова, П.Панчанкі, А.Русака, М.Танка. На бел. мову яго творы пераклалі Куляшоў (зб. «Запаветная крыніца», 1962), А.Астрэйка, М.Аўрамчык, А.Бачыла, Г.Бураўкін, Вялюгін, А.Грачанікаў, Л.Дайнека, С.Дзяргай, Х.Жычка, А.Звонак, М.Калачынскі, М.Машара, Р.Няхай, П.Прыходзька, М.Хведаровіч і інш.

Тв.:

Твори. Т. 1—5. Київ, 1986—87;

Бел. пер. — Выбр. творы. Мн., 1953;

Рус. пер. — Полдень века. М., 1975.

Літ.:

Костенко А.І. Андрій Малишко. Київ, 1981.

В.А.Чабаненка.

т. 10, с. 40

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

БАТА́ЛЬНЫ ЖАНР (ад франц. bataille бітва),

жанр выяўленчага мастацтва, які адлюстроўвае ваенныя сцэны і баявыя дзеянні. Яму ўласцівае імкненне паказаць найб. важныя ці характэрныя моманты бітваў, перадаць іх пафас, героіку, часам раскрыць і гіст. сэнс ваен. падзей. Батальныя сцэны могуць быць пабудаваны на гіст., дакументальна пацверджаных фактах, што збліжае батальны жанр з гістарычным жанрам, і на фалькл. матэрыяле (легенды, паданні, прытчы і гэтак далей). Батальны жанр уключае таксама паказ паўсядзённага жыцця арміі і флоту (у паходах, казармах, лагерах), што набліжае яго да бытавога жанру. Значная роля ў батальным жанры адводзіцца пейзажу. У працэсе развіцця ў станковых формах жывапісу і графікі батальны жанр наблізіўся да алегорыі, прытчы, набыў акцэнтаваны філас. падтэкст. Ён значна змяніўся, захаваўшы першапачатковую паэтыку і стылістыку ў панараме і дыяраме.

Батальныя сюжэты вядомыя з глыбокай старажытнасці: сцэны перамог над ворагам, алегарычныя і сімвалічныя вобразы ў рэльефах, размалёўках і дробнай пластыцы Стараж. Егіпта, Двухрэчча, Ірана; у расфарбоўцы вазаў, скульпт. кампазіцыях франтонаў храмаў, кампазіцыях рэльефаў і жывапісе Стараж. Грэцыі; у эліністычным мастацтве (рэльефы Пергамскага алтара); рэльефах і карцінах з адлюстраваннем бітваў і трыумфаў Стараж. Рыма; у мастацтве скіфаў, стараж. цывілізацый Амерыкі. У сярэднявеччы батальна-гіст. сюжэты пашыраны ў еўрап. і ўсх. кніжнай мініяцюры, у абразах (найб. выразна пасля 15 ст.), дэкар.-прыкладным мастацтве, рэльефах Кітая і Камбоджы, інд. размалёўках, японскім жывапісе. У эпоху Адраджэння мемар. кампазіцыі ў гонар ваен. перамог стваралі Джота, Паала Учэла, П’ера дэла Франчэска, Леанарда да Вінчы, Мікеланджэла, Тыцыян, Я.Тынтарэта. У 17 ст. значную ролю ў станаўленні батальнага жанру адыгралі творы Д.Веласкеса, П.П.Рубенса, графіка Ж.Кало. У гэты час сфарміраваліся асн. тыпы кампазіцыйнай будовы твораў батальнага жанру: умоўна-алегарычная кампазіцыя з выявай палкаводца на фоне бітвы (Ш.Лебрэн, Францыя), невял. батальная карціна з эфектнай дакументальна-хранікальнай выявай кавалерыйскага бою ці эпізодамі ваен. побыту (С.Роза, Італія; Ф.Ваўэрман, Галандыя), сцэны марскіх баёў (В. Ван дэ Велдэ, Галандыя). У 18 ст. батальны жанр пашыраны ў мастацтве Францыі (А.Вато), Расіі (І.Нікіцін, А.Зубаў, Р.Угрумаў), Амерыкі (Б.Уэст, Дж.С.Коплі, Дж.Трамбал). У 19 ст. ў батальным жанры працавалі А.Гро, Т.Шарле, А.Рафэ, А.Вернэ (Францыя), А.Адам (Германія), Ф.Гоя (Іспанія), П.Міхалоўскі, Я.Матэйка, А.Арлоўскі (Польшча), Г.Ваперс (Бельгія), М.Алеш, Я.Чэрмак (Чэхія), В.Машкоў, Б.Вілевальдэ, А.Кацэбу (Расія). З канца 19 ст. ў батальным жанры ўсё большая ўвага аддаецца адлюстраванню складаных псіхал. і філас. праблем: творы А.Менцэля (Германія), Дж.Фаторы (Італія), У.Хомера (ЗША), М.Герымскага (Польшча), М.Грыгарэску (Румынія), Я.Вешына (Балгарыя), Э.Дэтая, А.Нёвіля (Францыя), І.Айвазоўскага, А.Багалюбава, В.Паленава, В.Верашчагіна, А.Кіўшэнкі, В.Сурыкава (Расія). У 20 ст., насычаным войнамі і рэвалюцыямі, карэнныя змены адбываюцца і ў батальным жанры: пашыраюцца яго межы і тэматычны дыяпазон, узмацняецца гісторыка-філас. падтэкст. У батальным жанры працуюць О.Дзікс і К.Кольвіц (Германія), Ф.Мазерэль (Бельгія), М.Грамер і Т.Стэйнлен (Францыя), Ф.Ходлер (Швейцарыя), Л.Бабіч, І.Мештравіч (Харватыя), Н.Петравіч (Сербія), Ф.Брэнгвін (Англія), О.Какошка (Аўстрыя), Р.Гутуза (Італія), Марукі Іры, Марукі Тасіка (Японія), К.Пятроў-Водкін, М.Грэкаў, А.Дайнека, А.Бубнаў (Расія).

У бел. мастацтве батальныя кампазіцыі вядомыя ў творах дробнай пластыкі (пач. 12 ст.), мініяцюрах Радзівілаўскага летапісу (15 ст.), абразках (15—16 ст.), стылізаваных выявах бел. воінаў на кафлі 16 ст., гравюрах Ф.Скарыны, М.Цюнта (16 ст.), Л.Хршчановіча, Г.Келера, В.Хондыуса, ілюстрацыях М.Вашчанкі (17 ст.), манум. жывапісе 17—18 ст. У жывапісе найб. ранні з вядомых твораў батальнага жанру — «Бітва пад Оршай» (каля 1515), блізкі па стылістыцы да твораў еўрап. Адраджэння (дакладнасць у паказе адзення, панарамы бітвы, тыпажу). У 17 ст. серыю малюнкаў і карцін на тэмы ваен. паходаў кн. Я.Радзівіла стварыў А. ван Вестэрфельд. Батальныя сцэны адлюстраваны на шпалерах Карэліцкай мануфактуры (18 ст.). У 19 ст. батальныя кампазіцыі ў жывапісе стваралі В.Ваньковіч, Ф.Смуглевіч, Я.Сухадольскі, В.Дмахоўскі, у графіцы — М.Кулеша, К.Кукевіч, Я.Дамель, Э.Андрыёлі, Ю.Фалат, А.Гротгер. У жывапісе, графіцы і скульптуры 1-й трэці 20 ст. да батальнага жанру звярталіся В.Волкаў, Я.Зайцаў, П.Гаўрыленка, М.Манасзон, І.Гембіцкі, А.Жораў. Вобразы і падзеі нац. гісторыі адлюстраваны ў творах М.Філіповіча, П.Сергіевіча. Героіка-рамантычны апавядальны характар уласцівы кампазіцыям у жывапісе, графіцы і скульптуры 1940 — пач. 1960-х г. (творы І.Ахрэмчыка, Г.Бржазоўскага, М.Гуціева, І.Давідовіча, Я.Зайцава, С.Раманава, У.Сухаверхава, У.Хрусталёва, Я.Ціхановіча, А.Шыбнёва; скульптуры З.Азгура, А.Бембеля, А.Глебава, С.Селіханава). Пошукі новых стылістычных рашэнняў у 1970-я г. вылучаюць творы батальнага жанру М.Савіцкага, В.Грамыкі, Г.Вашчанкі, А.Анікейчыка. У 1980-я г. — пач. 1990-х г. у батальным жанры павялічваецца колькасць сімволіка-алегарычных элементаў, прытчавых вобразаў (жывапіс Б.Аракчэева, Ф.Бараноўскага, І.Белановіча, М.Глушко, А.Марачкіна, У.Мінейкі, П.Свентахоўскага, І.Стасевіча, І.Ціханава, Г.Ціхановіча, М.Якуніна; графіка Л.Асецкага, У.Басалыгі, С.Геруса, А.Дзямарына, А.Кашкурэвіча, Я.Куліка, М.Купавы, А.Паслядовіч, М.Селешчука; скульптурныя кампазіцыі А.Бацвінёнка, А.Заспіцкага, А.Курачкіна, В.Палійчука; манум. жывапіс Л.Асядоўскага, У.Крываблоцкага, Савіцкага).

Літ.:

Садовень В.В. Русские художники-баталисты XVIII—XIX веков. М., 1955;

Бродский В. Советская батальная живопись. М.; Л., 1950;

Орлова М. Искусство Советской Белоруссии. М., 1960;

Дробов Л.Н. Живопись Советской Белоруссии (1917—1975 гг.). Мн., 1979;

Шматаў В.Ф. Сучасная беларуская графіка Мн., 1979;

Беларуская савецкая скульптура. Мн., 1978.

М.Л.Цыбульскі.

Да арт. **Батальны жанр**. Б.Аракчэеў. Гродзенскія гусары. Атака ў Клясціцах. 1994.

т. 2, с. 344

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАБО́ТНІК СЕ́ЛЬСКАЙ ГАСПАДА́РКІ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафес. работнікам сельскай гаспадаркі, у т. л. работнікам фермерскіх гаспадарак, органаў дзярж. кіравання, н.-д. устаноў, прадпрыемстваў, арг-цый і аб’яднанняў, якія абслугоўваюць сельскую гаспадарку і працуюць у галіне сельскай гаспадаркі не менш як 15 гадоў, за заслугі ў павелічэнні вытв-сці і рэалізацыі с.-г. прадукцыі, забеспячэнні паспяховага функцыянавання с.-г. прадпрыемстваў. Устаноўлена законам ад 13.4.1995, прысвойваецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. З 1971 існавала званне засл. работнік сельскай гаспадаркі Беларускай ССР, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР.

Заслужаныя работнікі сельскай гаспадаркі Беларускай ССР

1972. І.В.Піліпенка.

1973. І.Л.Бабіцкі, К.Дз.Балай, У.Р.Барысаў, Дз.П.Белавусаў, Н.Я.Бяляўская, Б.В.Венядзіктаў, У.П.Гаўрыленка, М.Дз.Грачышкін, В.А.Грыгор’еў, Г.Л.Дзмітровіч, М.М.Дземідзенка, І.Дз.Дульскі, І.Б.Жалток, П.І.Жукоўская, А.Г.Жураўлёў, В.У.Загароўская, Т.Дз.Кавалёва, А.Я.Каліноўскі, А.У.Караткевіч, П.Я.Карпенка, Ф.А.Касько, Н.Л.Касяновіч, У.Г.Кобрын, А.Т.Корхава, Е.Дз.Косцік, Б.І.Кулінчык, Л.І.Лявонаў, А.А.Маскоўскі, А.І.Мялешка, Н.І.Ніканава, А.Ц.Новікаў, М.Ц.Пашкоў, Л.М.Пунтус, У.Т.Самалётаў, У.Ц.Самойленка, Н.М.Сарока, М.І.Сачыўка, М.К.Светлік, В.С.Свянціцкі, А.Т.Седукова, А.Ц.Сідарэнка, А.І.Сілаева, І.А.Сініла, У.А.Сцепчапка, А.Л.Трапкоў, А.П.Удавенкаў, П.Я.Уцянаў, Н.Я.Цімафеенкава, У.І.Шаблюк, Р.І.Шавякоў, К.І.Шаплыка, З.М.Шчэрбіч, Ф.А.Яроцкі, І.П.Яршоў.

1974. І.Л.Асколкін, А.П.Бандарэнка, Дз.І.Бярозкін, М.В.Бялясаў, А.А.Гламазда, І.Д.Жаваранкаў, С.С.Сяліцкі, А.С.Осіпава, Я.Б.Фрыдлянд.

1975. А.А.Акуловіч, У.А.Амельяновіч, М.З.Асмыковіч, А.Т.Ахраменя, М.В.Баркевіч, Р.М.Басалыга, П.Р.Баярчук, С.І.Белавус, В.І.Бранавец, В.М.Будніцкая, К.П.Буснюк, М.М.Буцько, В.А.Валанцэвіч, П.Т.Валатковіч, І.А.Вараб’ёў, Г.Р.Васілеўскі, І.К.Вятушка, У.Дз.Гамеза, І.В.Ганчароў, Ф.А.Гармаш, І.І.Герасімаў, В.І.Грыдзюшка, А.В.Гурло, А.І.Дамарацкі, П.В.Дзяменцьеў, К.М.Дзям’янаў, Дз.М.Дзяржаўцаў, В.І.Жук, М.С.Жукоўскі, В.А.Зазноба, М.Д.Захараў, А.В.Змушко, І.П.Зуйкевіч, М.І.Іваноў, С.С.Каваленка, Я.М.Казлоў, М.П.Каланчук, С.Ф.Канавалаў, С.А.Карняевец, Р.Р.Касмін, І.І.Каян, А.А.Кніга, Л.П.Козел, Я.І.Козін, С.А.Комлеў, У.Ф.Коўзік, Д.А.Крыцук, К.А.Кузьміч, М.М.Купрацэвіч, Л.І.Курлючэнка, І.С.Лазовік, В.П.Лазука, Р.М.Ланец, І.Д.Лебедзеў, А.І.Ліс, К.В.Лукашэвіч, М.М.Лупееў, В.М.Лучкоўскі, У.Я.Максіменка, І.Т.Малаеў, В.А.Мацецкі, С.І.Мяжуеў, І.А.Панамар, А.В.Папок, А.І.Петрукевіч, А.Ф.Пілецкі, В.І.Пішчулін, С.С.Працько, С.П.Пыжык, І.П.Рай, І.У.Рудзько, В.С.Рулніцкі, І.П.Рудніцкі, Ю.С.Рымковіч, М.В.Сапановіч, Д.І.Сапліцкі, Л.А.Сачыўка, І.А.Спадабаеў, І.С.Сурта, В.Л.Талочка, Ф.С.Трус, В.І.Урбановіч, І.Я.Халаеў, Р.М.Халам’еў, М.Н.Храменкаў, В.І.Цагельнік, С.Я.Целяпнёў, У.Я.Цуба, А.С.Чагін, У.Ц.Чарвякоўскі, М.М.Чаркесаў, В.С.Чарнякоў, А.В.Часнакоў, К.Ф.Чыркоў, М.С.Шумчык, Н.С.Шынкароў, Р.С.Якуш, М.К.Ярошаў.

1977. С.Т.Анісаў, В.Г.Анісенка, А.А.Архіпаўскі, М.Т.Арыстава, Л С.Астаноўка, Я.В.Баранаў, К.Ф.Барысавец, М.П.Брацянкоў, З.І.Бычкова, Р.А.Варабей, Т.І.Галіца, У.С.Грынюк, І.М.Дайнека, М.І.Данілкаў, С.М.Жуковіч, М.У.Знак, В.С.Кадушкіна, Л.І.Казырын, А.Дз.Канаплянікаў, Г.М.Катляроў, Я.І.Кімстач, Ф.Я.Красінская, М.А.Крысіна, Д.І.Кудравец, І.І.Курзянкоў, А.В.Марцынкевіч, В.Р.Масюткін, М.М.Мельнік, В.С.Мілеўскі, К.П.Місюк, К.І.Пазняк, П.С.Палто, А.Ф.Рапецкая, Б.М.Сак, Л.В.Сакоўскі, І.П.Салёнаў, І.М.Саўко, В.А.Сідаровіч, Н.С.Скамарохава, В.І.Снапкова, Л.І.Сыса, А.К.Усава, Б.М.Фунцікаў, А.М.Ходас, А.М.Шаўчурка, А.П.Шугкін, А.П.Шыбека.

1978. А.Т.Анішчанка, Л.Ц.Батвінёнак, І.С.Гатоўскі, І.В.Грынашкевіч, А.М.Дудук, Б.М.Жураўль, М.Дз.Іванова, Г.К.Іваноў, Ф.Б.Ненартовіч, М.П.Пазднякова, А.А.Патапікін, У.П.Самсонаў, В.К.Старавойтаў, Л.Ф.Сычова, У.І.Урбан, Ф.І.Чэрнікаў.

1979. В.С.Ждановіч, В.Ф.Карманаў, В.П.Махлай, А.В.Пятрова, І.І.Савенка, Р.А.Сініцына, У.Ф.Скрыцкі, М.К.Снегіроў, Л.І.Хітрун, В.П.Цімашэнка.

1980. А.А.Валадзько. А.П.Жыбуль, М.П.Жыдаль, І.І.Лазарчук, І.Е.Мядзведзеў, Я.У.Рудэнка, У.М.Рэпкін, Л.І.Сарокіна.

1981. А.С.Гераскін, Л.Я.Падымака, І.І.Сяргееў.

1982. М.К.Андрасюк, М.А.Германовіч, К.К.Кавалёва, Т.І.Капчонкава, В.І.Каравай, Н.К.Лапука, Г.Ц.Новікаў, А.А.Пакала, Р.С.Самцова, А.К.Халенкава.

1983. Н.І.Барадаценка, М.Ф.Дзехцярова, К.А.Карабко, У.У.Конан, Я.Ф.Кульгавеня, Э.Я.Ляшнеўскі, Ф.У.Мірачыцкі, А.К.Петрушкевіч, М.І.Сідарэнка, Ф.А.Скудная, Н.В.Тарасевіч. 1984. М.А.Магучы.

1985. В.І.Арцюшэўская, Н.М.Бакун, Н.У.Бутрымовіч, А.М.Бухаўка, І.Я.Бяспалых, А.Я.Васільеў, А.К.Віцкоўскі, В.А.Галінская, П.І.Гамза, Ю.І.Гурыновіч, У.А.Давыдаў, І.К.Даніловіч, М.У.Жук, С.А.Жукоўская, П.А.Жушма, С.П.Зяневіч, Л.І.Кадлубовіч, Л.М.Казакова, Г.У.Казляк, М.М.Кандаулаў, В.М.Каравай, Я.П.Каспяровіч, У.М.Клімовіч, М.А.Кляпец, І.С.Ключынскі, А.Т.Кобрусеў, В.Я.Лапушынскі, А.В.Ляснічы, А.В.Майсевіч, С.М.Мурашкін, У.І.Мядзведзеў, Г.У.Налівайка, М.І.Ніканчык, М.П.Панасенка, У.І.Панкратаў, Н.А.Панцялеева, Н.А.Пархоменка, М.У.Раманчык, Г.І.Расолава, М.А.Рэмізанава, К.С.Савановіч, М.П.Смаляк, Б.І.Таракан, С.В.Тарасава, М.І.Уласік, Т.С.Федасенка, Т.А.Шаўчэнка, Р.К.Шпакаў, М.С.Шыракапыт, М.Л.Яркевіч.

1986. І.С.Барыскін, В.У.Барысюк, А.М.Беза, Э.І.Бербаш, М.Дз.Варабей, І.І.Дзяміда, З.У.Дубінка, Я.М.Дудкевіч, Ю.І.Жураўская, В.Б.Жаўнова, А.Р.Зарэмскі, В.С.Кавалёва. Р.Я.Капчыкава, У.П.Кемежук, У.М.Коршунаў, Я.І.Кудзінаў, А.М.Ладзюкоў, Я.І.Лявіцкая, Ф.М.Мардухай, Ф.І.Маскаленка. Я.В.Машарскі, Н.А.Мельнікава, Л.П.Новік, Н.В.Паўлючкова, В.С.Прэнза, А.У.Пяхота, В.І.Развадоўскі, А.Ф.Раманюк, А.І.Русак, В.І.Савіцкі, М.В.Саленік, В.М.Сваток, Ф.А.Сякацкі, С.В.Трусевіч. І.Я.Харашкевіч, І.Г.Хільмановіч, Л.П.Цэд, Я.С.Чарняўская, Г.Р.Шантаровіч, М.Е.Шчарбіна, Л.А.Шыдлоўская, В.К.Шынкевіч.

1987. У.А.Баум, Дз.С.Ляшук, В.Я.Расянкова.

1988. В.І.Бабушкіна, П.В.Галадко, Н.А.Гладышава, А.М.Зінкевіч, Т.В.Конан, М.М.Міндзюкевіч, Г.І.Няфёдава, Н.І.Сянчыла.

1989. А.В.Караткевіч, В.М.Котаў, Ф.А.Наркевіч, В.А.Тарасюк, А.Л.Фрыдман.

1990. У.А.Быкаў, Р.Р.Гарашчэня, Л.А.Дазорцаў, У.С.Кітаеў, Я.С.Ліўшыц, І.З.Майдзін, І.Ф.Новікаў, В.А.Папкоў, Э.А.Пятровіч, П.М.Шарснёў.

1991. Р.П.Бараноўскі, І.В.Геведзе, А.П.Герасімаў, У.І.Дубоўскі, М.Н.Кананчук, М.Дз.Лянкевіч, Ч.І.Рынкевіч, М.І.Рэдказубаў, М.У.Саўчык, М.Ц.Славашэвіч, Ф.П.Цыганоў, А.А.Яроменка.

1992. П.М.Бацяноўскі, З.Д.Гільман, П.С.Жукава, В.А.Матусевіч, І.І.Мікановіч, В.М.Шарэшык.

1993. М.С.Герасімук, П.М.Заяц, Н.І.Мілановіч, А.І.Паўлоўскі, А.С.Скакун.

1994. А.І.Антановіч, А.А.Багушэвіч, Л.І.Бярдзічавец, Г.І.Віяленцій, Я.М.Вырко, В.П.Груша, А.М.Жук, А.К.Захарэвіч, М.А.Канстанцінаў, М.А.Карчміт, М.А.Мароз, М.У.Нячаеў, М.С.Пронька, К.У.Рахатка, У.В.Савашынскі, М.Т.Смалянка, В.П.Яцкевіч.

1995. В.С.Кашуй, К.К.Курыловіч, Л.П.Навуменка, І.І.Плаўскі, М.А.Расолька, У.І.Урбан, Б.М.Шапіра.

1996. Я.А.Бухавецкі, І.А.Голуб, У.І.Крамко, Л.С.Майсееў, У.В.Рудзянок. У.Ч.Серахан, К.С.Шкраба.

1997. С.У.Сабко, Дз.І.Самусік, Г.Ф.Скакун, Я.П.Разнічэнка.

т. 6, с. 566

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ГІСТАРЫ́ЧНЫ ЖАНР,

1) у літаратуры мастацкае ўзнаўленне канкрэтна-гіст. зместу пэўнай эпохі, а таксама вобразаў вядомых гіст. асоб. Ідэйна-эстэт. каштоўнасць твораў гістарычнага жанру вызначаецца глыбінёй пранікнення ў гіст. тэму, характары і псіхалогію людзей мінулага, грамадска-паліт., культ.-быт. і інш. сферы іх жыцця. Важнейшыя задачы гістарычнага жанру: стварэнне гіст. каларыту, суаднесенасць дакумент. фактаў і маст. вымыслу, гіст. герояў і народа.

Пра з’яўленне ўласна гістарычнага жанру ў л-ры можна гаварыць, пачынаючы з творчасці В.Скота. Сярод празаікаў, якія пісалі ў жанры гіст. рамана, таксама класікі франц. (П.Мерымэ, А.Дзюма), ням. (Т.Ман, Л.Фейхтвангер), бельг. (Ш. дэ Кастэр), рус. (А.Пушкін, Л.Талстой, А.М.Талстой), польскай (Г.Сянкевіч, Б.Прус), укр. (Т.Шаўчэнка, П.Заграбельны, І.Лэ) і інш. літаратур.

У бел. л-ры вытокі гістарычнага жанру ў стараж. летапісах, хроніках і жыціях, прадмовах Ф.Скарыны, у «Песні пра зубра» М.Гусоўскага і інш. Этапным у развіцці гіст. тэмы стаў пач. 20 ст., калі вобразы з гісторыі, легенд і нар. песень інтэрпрэтаваныя ў вобразы нар. герояў (паэмы «Курган», «Бандароўна» Я.Купалы, «Максім і Магдалена» М.Багдановіча, апавяданні «Прылукі», «Навасадскае замчышча» К.Каганца, «Лірныя спевы» і «Рунь» М.Гарэцкага).

У 1920—30-я г. да гістарычнага жанру звярталіся Е.Міровіч (драма «Кастусь Каліноўскі»), М.Грамыка («Скарынін сын з Полацка»), С.Хурсік («Францішак Скарына»), М.Гарэцкі (раман-хроніка «Віленскія камунары»), М.Танк (паэма «Каліноўскі»), Аднак гіст. дакладнасць і эпічная шматпланавасць у іх часам падмяняліся дэкларацыйнасцю і героіка-рэв. рамантызацыяй. Першай спробай у бел. л-ры па-мастацку аб’ектыўна і рэалістычна ўзнавіць гісторыю Беларусі пач. 19 ст. быў раман Б.Мікуліча «Адвечнае». Найб. набыткі ў гістарычным жанры звязаны з творчасцю У.Караткевіча («Сівая легенда», «Дзікае паляванне караля Стаха», «Каласы пад сярпом тваім», «Хрыстос прызямліўся ў Гародні», «Зброя» і інш.).

Інтэнсіўна развіваецца гістарычны жанр у пасляваен. час. Напісаны раманы на гіст.-рэв. тэматыку («Сустрэнемся на барыкадах» П.Пестрака, «Засценак Малінаўка» і «На парозе будучыні» М.Лобана, «Петраград—Брэст» І.Шамякіна), дакумент.-маст. творы пра лёс бел. інтэлігенцыі 19 — пач. 20 ст. («На струнах буры» і «Стану песняй» Л.Арабей, «Кастусь Каліноўскі» А.Якімовіча, «Пры апазнанні — затрымаць» В.Хомчанкі, «На шырокі прастор» С.Александровіча, «Як агонь, як вада...» А.Лойкі, «Крыж міласэрнасці» В.Коўтун, «Жыццё і смерць, або Лёс Максіма Багдановіча» Я.Міклашэўскага). Створаны ўзоры нац. гіст. паэмы «Хамуціус» А.Куляшова, «Мікалай Дворнікаў» М.Танка), гіст. п’есы (трылогія «Георгій Скарына» М.Клімковіча, «Званы Віцебска», «Кастусь Каліноўскі» і «Маці ўрагану» У.Караткевіча, «Напісанае застаецца», «Русь Кіеўская» і «Прарок для Айчыны» А.Петрашкевіча, «Прымак» І.Чыгрынава, «Купала» А.Дударава, «Татры» А.Бажко, «Настасся Мякота» Я.Дылы, «Дыярыуш Мацея Белановіча» Б.Сачанкі). Пашыраюцца тэматычныя, прасторавыя і часавыя далягляды твораў гэтага жанру. Л.Дайнека даследуе вытокі станаўлення бел. дзяржаўнасці, гісторыю ўтварэння ВКЛ («След ваўкалака», «Меч князя Вячкі», «Жалезныя жалуды»). Да старонак нац. гісторыі звяртаюцца В.Іпатава («Чорная княгіня», «Давыд Гарадзенскі»), У.Арлоў («Кроніка Лаўрына Баршчэўскага», «Місія папскага нунцыя», «Пяць мужчын у леснічоўцы»), В.Чаропка («Храм без бога»), К.Тарасаў («Пагоня на Грунвальд»), Асобнае месца ў гістарычным жанры належыць творам былых рэпрэсіраваных пісьменнікаў («У кіпцюрах ГПУ» Ф.Аляхновіча, «Раман Корзюк» М.Сяднёва, «Споведзь» Л.Геніюш, «Зона маўчання», «Такія сінія снягі» С.Грахоўскага, «Забітае — не забытае» В.Хомчанкі, «Яжовыя рукавіцы» П.Пруднікава і інш.). Гіст. тэма ў сучаснай бел. л-ры развіваецца ў кірунку паглыблення дакументалізму, філасафічнасці, нац. спецыфікі.

2) У выяўленчым мастацтве — адзін з асн. жанраў жывапісу, графікі, скульптуры, прысвечаны гіст. падзеям і дзеячам, значным з’явам у гісторыі грамадства. Цесна звязаны з партрэтам, бытавым жанрам, пейзажам, асабліва з батальным жанрам.

Творы з адлюстраваннем гіст. падзей вядомы з глыбокай старажытнасці (скульптура, рэльефы і размалёўкі Стараж. Егіпта, Месапатаміі, Стараж. Грэцыі). Антычнасці найб. ўласціва міфалагічнае і паэтычнае ўспрыняцце гіст. жыцця народа. Больш адасоблена ад міфалагічнага жанру і канкрэтна асэнсавана выступіў гістарычны жанр у стараж.-рымскім мастацтве. Гіст. сюжэты сустракаюцца ў сярэдневяковых размалёўках і рэльефах Індыі, Інданезіі, Бірмы, Камбоджы, у 7 ст. ў кітайскім, у 11—12 ст. у японскім жывапісе, у 15—16 ст. у мініяцюрах Ірана, Азербайджана, Сярэдняй Азіі, Індыі. Як самастойны жанр сфарміраваўся ў эпоху Адраджэння. Італьян. мастакі 15 — пач. 16 ст. звярталіся да ант. мінулага як да ідэалу (П.Учэла, Д.Гірландайо, А.Мантэнья, П’ера дэла Франчэска). У 16 ст. Леанарда да Вінчы, Мікеланджэла, Рафаэль услаўлялі чалавека як гіст. асобу, спалучалі гіст. рэальнасць з фантазіямі і алегорыямі. Асабліва яскравага росквіту гістарычны жанр дасягнуў у Венецыі (П.Веранезе, Тыцыян, Я.Тынтарэта). З 16 ст. гіст. сюжэты сустракаюцца ў мініяцюрах стараж.-рус. абразоў. Развіццё гістарычнага жанру звязана з творчасцю буйнейшых мастакоў 17 ст.: Н.Пусэна (Францыя), Д.Веласкеса (Іспанія), П.П.Рубенса (Фландрыя), Рэмбранта (Галандыя). Для 18 ст. характэрны пампезныя гіст.-алегарычныя кампазіцыі, эфектныя манум.-дэкар. вырашэнні: гіст. тэмы Ш.Лебрэна (Францыя), Дж.Цьепала (Італія), парадныя дакументальна-дакладныя кампазіцыі А.Зубава і І.Нікіціна (Расія). У перыяд класіцызму гістарычны жанр заняў важнае месца ў творчасці Ж.Л.Давіда, А.Гро і Ж.Гудона (Францыя), А.Ласенкі, Р.Угрумава, І.Мартаса (Расія), Дж.Рэйналдса (Англія), Дж.Трамбала (ЗША). У гістарычным жанры 19 ст. акрэсліліся дзве процілеглыя тэндэнцыі: успрыняцце мінулага як сучаснасці або гераізацыя і ўзвышэнне сучаснасці да ступені гіст. факта. Значныя і трагічныя моманты гісторыі знайшлі адлюстраванне ў творах Ф.Гоі (Іспанія), Т.Жэрыко, Э.Дэлакруа, А.Дам’е (Францыя), А.Рэтэля, К.Лесінга (Германія), К.Брулова, А.Іванава (Расія), Я.Матэйкі (Польшча), М.Мункачы (Венгрыя). У канцы 19 ст. Гістарычны жанр вылучаўся цікавасцю да духоўнай атмасферы эпохі, узнятасцю над быт. канкрэтыкай, сімволікай абагульненняў, дэкар. стылізацыяй вобразаў: творы А.Радэна, П.Пюві дэ Шавана (Францыя), Ф.Ходлера (Швейцарыя), С.Выспянскага, К.Дунікоўскага (Польшча), І.Мештравіча (Харватыя), М.Несцерава, М.Урубеля, М.Рэрыха, А.Бенуа, К.Сомава, В.Сярова (Расія). Вял. ўклад у развіццё гістарычнага жанру зрабілі перасоўнікі, у творах якіх дакладнасць і пераканаўчасць бытавых характарыстык спалучалася з увагай да сац. калізій (кампазіцыі А.Апсіта, В.Васняцова, В.Верашчагіна, М.Ге, М.Неўрава, І.Рэпіна, В.Сурыкава, скульптура М.Антакольскага). Гістарычны жанр 20 ст. адметны сац. і паліт. ангажыраванасцю. Побач з канкрэтна-гіст. пашыранай стала сімволіка-алегарычная маст. інтэрпрэтацыя гісторыі ў творах О.Дзікса, Г.Грундыга, Ф.Крэмера, О.Нагеля (Германія), П.Пікасо, А.Фужэрона (Францыя), Р.Гутуза (Італія), Ф.Ходлера (Швейцарыя), А.Забранскага, К.Покарні (Чэхія), Н.Тоніцы, Б.Караджы (Румынія), С.Русева, Э.Баяджыева (Балгарыя), Дж.Андраевіч-Куна (Сербія), Г.Коса (Славенія), А.Аўгусцінчыча (Харватыя), Ф.Каварскага (Польша), Э.Даманоўскага (Венгрыя), К.Пятрова-Водкіна, К.Юона, Б.Кустодзіева, А.Дайнекі, Б.Іагансона, М.Грэкава, Я.Вучэціча, У.Фаворскага (Расія), Д.Рыверы, Х.К.Ароска, Д.Сікейраса (Мексіка), У.Ядамсурэна (Манголія), Сінсай Какую, Марукі Іры (Японія).

У бел. мастацтве гіст. сюжэтамі напоўнены мініяцюры Радзівілаўскага летапісу (15 ст.). Сустракаюцца яны ў манум. размалёўках (замкавая капліца ў Любліне, 15 ст. выканана бел. мастакамі), у кніжных гравюрах 16 ст. Ф.Скарыны і інш. У 17—18 ст. гіст. тэма прадстаўлена ў размалёўках царквы Куцеінскага манастыра, Мікалаеўскай царквы і ў Станіславаўскім касцёле ў Магілёве, касцёле кармелітаў у Мсціславе, гравюрах Т.Макоўскага, творах А. ван Вестэрфельда і А.Віта, дэкар.-прыкладным мастацтве (шпалеры карэліцкай, нясвіжскай, слонімскай, гродзенскай мануфактур).

У 18—19 ст. гістарычны жанр вельмі пашыраны ў свецкім жывапісе (І.Аляшкевіч, В.Ваньковіч, К.Альхімовіч, Я.Дамель, Я.Сухадольскі, В.Дмахоўскі, К.Бароўскі, Я.Траяноўскі, Я.Манюшка, І.Трутнеў, А.Ромер), графіцы (М.Падалінскі, Т.Кіслінг, М.Андрыёлі, М.Кулеша, Ф.Дмахоўскі, А.Гротгер), скульптуры (Г.Дмахоўскі, Я.Астроўскі).

У 1920—40-я г. гістарычны жанр развіваецца ад дакладнага «сухога» адлюстравання гіст. падзей, наіўнай сімволікі і алегорый да разгорнутых маст.-дакументальных эпічных кампазіцыйных панарам. Ён пераважна звязаны з падзеямі недалёкага мінулага, рэв. падзеямі, 1-й сусв. і грамадзянскай войнамі: М.Філіповіч, В.Волкаў, І.Ахрэмчык, Я.Кругер, М.Эндэ, У.Хрусталёў, К.Касмачоў, С.Андруховіч, М.Гусеў, Я.Красоўскі, І.Давідовіч, З.Мірынгоф, П.Сергіевіч, А.Шаўчэнка, Х.Ліўшыц, М.Манасзон, А.Мазалёў — у жывапісе; А.Грубэ, А.Бразер, М.Манізер, А.Бембель, М.Керзін, З.Азгур, А.Глебаў, А.Жораў — у скульптуры; І.Гембіцкі і інш. — у графіцы. У канцы 1940 — пач. 70-х г. у творах гістарычнага жанру пераважае ваенна-рэв. тэматыка, ідэалізацыя гісторыі сав. часу, гераізацыя і рамантызацыя гіст. вобразаў, апавядальнасць вобразных рашэнняў. Падзеі 1-й і 2-й сусв. войнаў, рэвалюцый 1905—07 і 1917 знайшлі адлюстраванне ў творах Я.Зайцава, Г.Бржазоўскага, Я.Ціхановіча, З.Паўлоўскага, А.Шыбнёва, У.Сухаверхава, І.Стасевіча, Н.Воранава, Ф.Бараноўскага, А.Гугеля, П.Явіча, М.Савіцкага, П.Крахалёва, Л.Рана, В.Цвіркі, Л.Асядоўскага, А.Малішэўскага, У.Стальмашонка, Б.Аракчэева, Ф.Дарашэвіча, І.Белановіча, М.Аўчыннікава, В.Сахненкі, У.Гоманава, М.Данцыга, М.Залознага (станковы жывапіс), Б.Няпомняшчага, В.Мігаль, І.Рэя, У.Крываблоцкага (манум. жывапіс), А.Бембеля, А.Глебава, С.Селіханава, Азгура, А.Анікейчыка, Г.Мурамцава, У.Слабодчыкава, М.Канцавога, А.Курачкіна, М.Палякова (скульптура), А.Кашкурэвіча, П.Дурчына, С.Геруса, А.Дзямарына, Э.Агуновіч, В.Волкава, П.Драчова, Р.Маліноўскага, Л.Асецкага, І.Раманоўскага, Г.Паплаўскага, С.Раманава, Ю.Герасіменка-Жызнеўскага (графіка).

У 1970—90-я г. больш увагі ў гістарычным жанры аддаецца падзеям стараж. гісторыі, вобразам яе дзеячаў, нац.-вызв. барацьбе, помнікам культуры: кампазіцыі Р.Кудрэвіч, П.Сергіевіча, Л.Дударанкі, А.Марачкіна, Ф.Янушкевіча, Г.Вашчанкі, У.Пасюкевіча, Л.Шчамялёва, У.Ткачэнкі, У.Тоўсціка, А.Цыркунова, У.Мінейкі, І.Бархаткова, Я.Ждана, В.Маркаўца, В.Барабанцава, В.Шматава (у жывапісе); Бембеля, С.Вакара, Л.Гумілеўскага, Анікейчык, Э.Астаф’ева, І.Міско, М.Рыжанкова, А.Глебава, У.Церабуна, В.Янушкевіча, А.Фінскага, А.Шатэрніка (у скульптуры); Я.Куліка, М.Купавы, У. і М.Басалыгаў, М.Селешчука (у графіцы) і інш.

Л.І.Прашковіч (гіст. жанр у літаратуры), ~~М.І.Цыбульскі~~ М.Л.Цыбульскі.

т. 5, с. 267

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ГЕРО́Й САЦЫЯЛІСТЫ́ЧНАЙ ПРА́ЦЫ,

ганаровае званне ў СССР. Устаноўлена 27.12.1938 Указам Прэзідыума Вярх. Савета СССР. Герою Сацыялістычнай Працы ўручалі ордэн Леніна, залаты медаль «Серп і Молат» (устаноўлены Указам Прэзідыума Вярх. Савета СССР ад 22.5.1940) і грамату Прэзідыума Вярх. Савета СССР. Двойчы Героям Сацыялістычнай Працы на радзіме таксама ставілі іх бронзавы бюст. Пастановай Прэзідыума Вярх. Савета СССР ад 22.8.1988 адменены паўторнае ўзнагароджанне Героя Сацыялістычнай Працы залатым медалём і ўстаноўка бронзавага бюста на радзіме. На Беларусі званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена 527 чал. (на 1991).

Двойчы Героі Сацыялістычнай Працы:

У.А.Ралько (1958, 1976), В.К.Старавойтаў (1966, 1984), У.Л.Бядуля (1971, 1987).

Героі Сацыялістычнай Працы:

1948. П.Л.Калыска, Е.А.Кухарава, У.І.Пайграй, Ф.А.Саўчык, А.І.Стыкут, Т.І.Шкурко.

1949. Л.В.Аўсеенка, П.М.Аўсеенка, М.Д.Вяленка, Г.С.Гарэцкая, І.А.Глядчанка, У.В.Дубіна, П.Л.Калола, В.М.Качарга, Е.П.Ляснічая, У.П.Мацейка, В.Л.Новік, Р.Н.Пятроўская, Н.К.Рудніцкая, М.Л.Светлік, С.І.Слабадзян, А.А.Шаплыка, М.А.Эзерын.

1950. А.Ф.Гецман, М.В.Дытысаў, М.М.Мацюшонак, М.Я.Мялешчанка, К.А.Мятлушка, Ф.М.Статкевіч, С.Дз.Фешчанка, Н.А.Філіпава, А.Р.Юркевіч, М.Е.Юркевіч.

1951. В.А.Буцэвіч, П.І.Галай, В.І.Дарошка, А.П.Петухоў, А.Б.Сафонава, Р.П.Сушчэня, С.П.Тарашкевіч, К.Л.Шаплыка.

1952. Г.Л.Буднік, А.С.Рудаўскі, І.В.Сітніца.

1958. К.П.Арлоўскі, Л.І.Асіюк, І.М.Барадаўка, Я.І.Будай, Н.І.Букатая, Дз.Р.Булахаў, М.М.Валадзько, В.С.Галубцова, Т.І.Жыгалка, М.В.Занеўская, Т.С.Зубарава, С.П.Ільючык, М.І.Кавалёва, І.П.Камінская, Е.Р.Карачан, В.П.Кароткая, Ф.Ф.Кісялёва, І.І.Магілёўцаў, М.К.Макарэвіч, У.А.Мікуліч, С.М.Місуноў, Х.Ц.Міхнёва, К.К.Нікіцін, В.П.Палавінка, Л.К.Пугаўка, М.В.Рудэнка, А.Р.Сакун, Я.П.Сідарчук, Ц.Я.Смірноў, І.В.Сяргееў, А.М.Тарасевіч, М.Я.Ткачова, У.І.Усошын, Р.І.Шавякоў, С.М.Юргель.

1959. Г.І.Кацяш, І.У.Кулеш, У.А.Окаркаў, П.Дз.Суднікаў, Ф.Р.Фадзееў, А.П.Шабуняеў.

1960. Ф.П.Алексяевіч, Е.С.Белавусава, Г.А.Белявец, А.М.Віташкевіч, М.Я.Ігнатава, П.Н.Кавалёва, Р.Я.Казлова, Г.Д.Каліва, М.І.Мацэнка, Г.П.Назарава, Г.Г.Нікульская, А.Д.Панькова, Р.К.Прусава, М.А.Чэкель, Н.П.Якубовіч.

1962. І.С.Маліноўскі.

1964. І.М.Жыжаль, А.С.Крэмень, А.В.Селіванаў.

1965. І.М.Белічонак, В.Л.Калоша, П.С.Палто, І.М.Сярэдзіч.

1966. С.І.Абужынскі, П.Г.Альсмік, А.А.Анюхоўская, Т.Р.Арда, Н.П.Арсеньева, М.В.Арцёменка, В.М.Асяненка, П.І.Афіцэраў, Н.Ф.Бакунец, А.К.Балабава, П.В.Балюнова, Я.В.Бандак, Дз.І.Барашкін, В.І.Баркоўская, А.І.Барысевіч, В.І.Барысік, У.А.Баўм, А.Д.Богдан, М.В.Букшта, В.В.Буякова, П.Н.Быкава, У.К.Вайцецкі, Л.Т.Валадкевіч, Ф.К.Валасюк, А.М.Варанецкі, Д.І.Варац, Г.К.Васіленка, Т.В.Васількова, П.В.Верабей, І.Ц.Вераб’ёў, Б.Б.Вільчкоўскі, М.Ф.Вішнеўская, Г.К.Вяржбіцкая, З.Дз.Гарачка, А.М.Гарбацэвіч, П.С.Гарбач, В.А.Гардзеева, У.С.Гарнастаеў, Е.М.Гаўрыленка, А.У.Гічан, В.А.Глебка, В.І.Градовіч, А.М.Громаў, П.Я.Грыцук, А.У.Гусакоў, П.П.Дайнека, Р.І.Дарафеенка, М.М.Дземідзенка, В.С.Дзерваед, П.І.Дзянісаў, Н.П.Дудчык, Г.П.Елісеенка, А.В.Ермантовіч, В.А.Жукаў, В.М.Жураў, А.Г.Жураўлёў, А.В.Звераў, М.Р.Іваноўская, Г.Д.Іванюта, М.С.Ісаева, І.В.Ісаенка, А.Дз.Кажамякін, П.Ф.Казлова, У.М.Калачык, Э.С.Каляда, М.А.Каменскіх, П.П.Кандрашоў, П.І.Канопліч, А.С.Каралёў, М.С.Каранеўская, Г.Каргін, К.П.Кармызава, М.М.Карповіч, М.І.Касяк, М.П.Кахавец, М.І.Кац, М.-Х.Ш.Качароўскі, І.У.Кірыновіч, П.Дз.Клімкоў, Я.Л.Клімчанка, М.А.Клімянок, А.А.Клюбко, А.Ф.Клява, П.Козел, У.С.Козыр, У.П.Кот, Г.М.Крупская, В.С.Кудзін, Г.М.Кудзін, У.А.Кукаловіч, А.М.Кулажанка, В.В.Кулінчык, Ц.М.Кушняроў, С.А.Лабко, А.І.Літаш, Т.Ц.Ліцкевіч, Т.П.Лукашэнка, С.Дз.Лямешчанка, К.П.Ляснічая, С.К.Мадалінскі, Н.І.Маёрава, Г.В.Мазала, Н.Я.Марозава, І.Ц.Мартыненка, С.І.Марусіч, Е.Я.Маршалава, М.Г.Маршын, В.К.Мацюшка, Я.А.Мелісевіч, Р.М.Мігай, А.П.Мірутка, Э.Н.Модзін, В.П.Мыслівец, С.К.Наркевіч, М.Ф.Несцер, Г.Е.Нікалаева, Л.Л.Нічыпарук, Л.Я.Падлужны, І.А.Паліўка, С.Т.Пальвінская, К.С.Папко, К.А.Патапава, К.Р.Паўлянковіч, І.Д.Пашкевіч, Г.М.Пінчук, Л.П.Плыгаўка, П.Б.Пракапнёва, А.І.Прытульчык, Р.А.Пускін, В.І.Пятручак, Р.Н.Ракаед, Г.Я.Рамчанка, К.З.Рубіцель, М.С.Рудко, І.М.Рудкоўскі, Я.Л.Рэкуць, І.М.Сакольчык, Ц.Е.Салтановіч, Ф.К.Самусеў, А.Дз.Сарокіна, Г.С.Сарокіна, Д.К.Сасноўская, І.Дз.Сіраж, У.А.Скалуба, Я.К.Скуратовіч, А.І.Слабада, В.Д.Слук, К.В.Смірноў, Г.І.Сухарэбская, М.А.Сухій, Л.З.Сцепукова, У.А.Сцепчанка, М.В.Сядляр, Г.В.Сямёнаў, П.М.Сяркоў, А.Л.Торлін, Н.С.Трускоўская, А.А.Трыгубовіч, В.П.Уласенка, Я.І.Фаменка, М.П.Хаванскі, М.В.Харытановіч, І.Ф.Хмарун, Т.І.Хмялькова, В.М.Хурсан, Э.В.Ціхі, Л.П.Цэд, Г.Я.Цэдрык, Н.К.Чадовіч, Э.П.Шавейка, А.Т.Шакура, М.І.Шалупкіна, К.У.Шаўчук, Т.В.Шпакоўская, Я.К.Шчытоў, Г.С.Шыдлоўская, В.С.Шыкунец, Б.В.Шылец, В.П.Шыманскі, С.Б.Шымусік, М.П.Шынкароў, І.А.Юркоў, Я.І.Юшко, І.Дз.Янкоўскі.

1968. А.І.Казей, А.І.Маніна, С.Ф.Рубанаў.

1969. П.Д.Гарбацэвіч, В.Ф.Купрэвіч, У.Ю.Мірончык, З.П.Цітова, А.І.Шуба, М.П.Яругін.

1971. С.П.Агейчык, А.А.Апрышчанка, Г.Ф.Арцёменка, П.Д.Бабак, В.К.Бабіч, Н.М.Баранава, З.І.Баркоўскі, Б.А.Бароўскі, Р.В.Бельскі, А.Р.Бобрык, У.І.Быкоўскі, М.В.Вераб’ёў, М.Б.Вератнёва, У.М.Галка, Г.А.Галубкова, А.І.Ганжа, А.П.Ганчарык, М.М.Герман, Н.Р.Герман, В.М.Гладкоў, Б.М.Голубеў, В.А.Дземянкоў, Т.Я.Дзенісенка, П.І.Дзеншчыкоў, С.М.Дзікун, М.А.Дзмітрыеў, М.К.Дзямешка, А.І.Дубоўскі, К.М.Дубоўскі, П.І.Жаглоў, Ю.Я.Жлоба, Л.Б.Зімнік, М.Р.Змачынскі, М.П.Кавалёў, М.В.Казлова, Л.І.Канановіч, М.Б.Кандраценка, П.А.Карповіч, Н.В.Кастрова, А.С.Керко, Н.І.Куніцкая, Л.Ц.Мазоль, К.С.Макарава, У.А.Макаронак, М.Р.Макарчук, В.А.Малышка, В.Д.Махновіч, Г.Г.Т.Мягкова, Л.А.Навумава, А.Р.Падразенка, В.П.Паклікуха, С.С.Паляшчук, І.Я.Парфененка, В.Г.Пархоменка, Ф.І.Паташкевіч, С.Н.Пацукевіч, В.А.Пінчук, С.Я.Пісклячэнка, У.С.Піскун, І.І.Плаўскі, М.А.Процька, Л.М.Пунтус, І.Р.Пырко, К.Л.Радзевіч, Т.А.Сакалюк, В.М.Саламаха, І.С.Салей, К.П.Саленік, А.Н.Сеўчанка, І.В.Скопін, А.П.Старавойтаў, М.І.Сувораў, Ф.П.Сянько, П.Р.Тур, Р.С.Цакунова, М.Л.Цвяткоў, Р.І.Цітко, У.Т.Чуракоў, М.Я.Чуяшова, Л.В.Шапавалава, Г.П.Шушкевіч, Ф.В.Юданаў, У.Д.Юрчанка, П.І.Якімаў.

1972. А.М.Бабко, П.У.Броўка, В.С.Вачынская, А.А.Жамойцін, М.У.Карповіч, Я.Ф.Мірановіч, К.В.Шавель.

1973. У.Ц.Астрэйка, Т.У.Афанасік, А.А.Байкоў, З.М.Бычкоўская, М.П.Бяганскі, Р.Л.Ваньковіч, А.П.Вашкевіч, А.М.Выскварка, А.Я.Вяргейчык, Н.Ф.Даніленка, І.І.Дзяржынскі, Е.П.Дрозд, Л.М.Журбіла, І.Ф.Зелянкоўскі, М.У.Кошур, У.Ф.Крышталевіч, Л.С.Кучур, А.С.Лучко, Ц.П.Міхасенка, А.М.Мокат, М.Дз.Мухін, І.Я.Палякоў, В.А.Пятрушына, Л.В.Сакоўскі, І.С.Самуйлаў, Л.Е.Сіроткіна, Б.Л.Сцяпанаў, А.М.Тачыла, Т.І.Трафімовіч, А.Г.Хацько, А.А.Цабрук, М.Я.Шарснёў.

1974. С.І.Аўсіевіч, І.А.Беластоцкі, Т.В.Бірыч, А.А.Бужынскі, П.Т.Дземчанка, М.К.Ільін, А.В.Казачок, Г.Г.Калабук, А.А.Падабед, У.П.Пакроўскі, В.С.Палзуноў, І.І.Паўловіч, Я.І.Скурко (М.Танк), М.М.Слюнькоў, П.М.Судзілоўскі, П.П.Цімашэнка, А.У.Шатухіна.

1975. К.К.Атраховіч (К.Крапіва), Я.М.Багданчук, А.Дз.Гатоўчык, І.М.Дзёмін, Г.М.Катляроў, М.М.Купа, Н.З.Курносава, У.К.Марушчак, В.Ц.Марушчанка, І.Л.Сінягуб, К.С.Сямёнава.

1976. А.Я.Андрэеў, І.Е.Анісімаў, А.І.Бялко, Э.І.Валіцкая, Л.П.Варганаў, В.І.Трэсь, М.В.Другакоў, М.К.Дубінка, Дз.Канаплянікаў, М.І.Капцяроў, М.Т.Клімаў, Л.Г.Кляцкоў, Ф.П.Комар, Р.У.Кубліцкая, А.А.Мацкоўскі, Э.П.Ражко, Г.Ф.Сікорская, А.А.Сцепановіч, П.М.Фіткевіч, М.С.Цітоў, Я.Т.Чарвякоў, П.Шапавал.

1977. М.М.Аляксандраў, М.В.Анібраева, М.Я.Баркун, Л.А.Дземчанка, Ц.Я.Кісялёў, В.А.Руды, Л.А.Тозік, Р.Р.Шырма, С.М.Янчэўскі.

1978. З.І.Азгур, А.Г.Антонаў, А.Л.Белякова, В.М.Гарошка, С.Ф.Дубоўскі, Я.Я.Жлоба, А.Ф.Занько, Н.І.Кавалец, М.А.Караткевіч, П.М.Машэраў, Л.К.Тарасевіч, С.І.Шклярэўскі.

1979. М.А.Барысевіч, М.Дз.Дзеруноў, У.М.Кірыленка, Ф.І.Фёдараў.

1981. С.Ф.Акуліч, Л.Дз.Брызга, П.К.Кавалёў, Я.І.Кімстач, Н.І.Ніканава, В.Р.Масюткін, І.П.Шамякін.

1982. Я.І.Галухін, А.Л.Дубко, З.М.Задора.

1983. Т.У.Чубрык.

1984. Я.А.Аляксанкін, В.П.Булава, В.У.Быкаў, З.Дз.Мохарава.

1985. М.У.Даменікан.

1986. А.Р.Андрэеў, А.М.Дудук, М.Б.Дукшта, В.І.Жалязняк, Э.Я.Ляшнеўскі, М.В.Паляўкоў, Я.Я.Сакалоў, І.П.Сянько.

1991. А.А.Паташкін.

т. 5, с. 198

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ ЎРАЧ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафесійным урачам, што працуюць па спецыяльнасці 15 і больш гадоў, за заслугі ў ахове здароўя насельніцтва, арганізацыі і аказанні лячэбна-прафілактычнай дапамогі з выкарыстаннем у рабоце сучасных дасягненняў мед. навукі і тэхнікі. Устаноўлена законам ад 13.4.1995, прысвойваеца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. У 1940—79 існавала ганаровае званне засл. ўрач Беларускай ССР, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР.

Заслужаныя ўрачы Рэспублікі Беларусь

1941. М.Н.Анісімава, Б.А.Бароўскі, М.М.Глухоўскі, С.І.Гутман, І.П.Ермачэнка, Я.І.Іазефсон, С.Т.Ільін, М.І.Кавалёнак, Б.І.Каган, М А.Карначэнка, В.П.Лапцейка, Р.С.Левін, І.А.Лур’е, Р.М.Манесзон-Любіна, Б.В.Рыскін, Х.С.Скалабан, А.А.Стальберг, Г.І.Татарская, М.А.Тунік, А.А.Ушакевіч, Б.А.Файнштэйн, П.Я.Церашкоў, А.П.Цярпугаў, Г.П.Шаравараў, К.З.Швыркуноў.

1948. І.І.Багдановіч, Р.Ю.Берлін, Т.В.Бірыч, М.І.Бобрык, П.П.Даўголікаў, Н.М.Кавалёў, А.А.Караткевіч, П.Ц.Комаў, І.М.Літашэнка, С.С.Лукашэвіч, У.В.Марзон, М.С.Маскова, А.Я.Мітрашэнка, М.Ц.Пятроў, М.Б.Смольскі, І.М.Стальмашонак, І.М.Хмялеўскі, А.І.Шуба.

1949. І.Г.Бабіцкі, І.Г.Бахановіч, Д.С.Віткін, А.Л.Вольскі, А.Ф.Жаўрыд, М.І.Красоўскі, С.І.Ліяранцэвіч, М.Б.Майзель, А.С.Мікульскі, М.І.Намеснікаў, І.Е.Новаш, К.Дз.Паўлюкоў, А.Ф.Саламаха, І.М.Сафонаў, А.С.Сямёнаў, Л.А.Фігоўскі, І.М.Фінкевіч, Ф.А.Храпко, Л.А.Чарнышкова, Ф.Я.Шульц.

1956. К.Ф.Градзіцкі, Г.В.Кот, Д.М.Кулік, І.С.Лягенчанка, У.Ю.Мірончык, Г.І.Нядбайлік, Я.Я.Сяркова, В.В.Шушкевіч, З.А.Шымкевіч.

1958. А.А.Абановіч, М.А.Аляксеева, М.К.Арэшкава, І.І.Астапенка, С.П.Афоненкаў, В.А.Вараб’ёў, В.М.Гарыенка, І.А.Кажанкоў, Ф.Ф.Касуха, І.Г.Паляшчук, А.І.Перлаў, М.Л.Плугатар, П.М.Радкевіч, Т.Е.Савіч, Л.А.Стахоўская, М.А.Сяркова, П.М.Хлус, В.П.Шчогалева, Г.У.Якубоўскі.

1959. І.Б.Аляшкевіч, М.М.Громава, А.Р.Заводчыкава, Н.В.Клікунец, А.М.Палыгаліна.

1960. М.А.Азіміна, Н.М.Акімава, З.Г.Алікіна, В.Ф.Бабінцава, Е.Р.Брэус, А.Д.Бярговіна, Н.А.Вараб’ёва, Т.С.Гапеенка, П.Д.Гарбацэвіч, Н.К.Гарэнка, З.В.Грэчыкава, Н.П.Дабрыніна, Н.Я.Дзеравянка, А.Ф.Емяльяненка, Л.Ф.Жалахаўцова, Т.А.Ждановіч, М.А.Жыгар, С.А.Заблоцкая, Н.П.Залатарская, А.І.Іванова, М.В.Каваленка, В.Я.Каган, І.Ф.Каралёва, Н.Р.Катлоўская, Е.Р.Ківа, Л.Д.Корбут, Н.А.Корзан, Т.Я.Крывіцкая, Г.Л.Лаўрыненка, С.В.Лісоўская, А.Ф.Лойка, Г.Дз.Марчанкова, С.М.Мац, Л.А.Медраш, А.П.Меншыкава, Г.І.Меркушава, М.М.Мінайлава, В.П.Нікіфарава, З.Ф.Нікіціна, З.М.Пазняк, М.В.Папова, М.І.Пейсаховіч, В.М.Поляк, Н.М.Равяка, Е.І.Раманькова, Н.І.Рудзік, М.С.Сімановіч, Н.Л.Смірных, Н.С.Сняжко, К.М.Сянько, Т.Н.Фёдарава, А.А.Цвяткова, Л.А.Чарнуха, П.П.Шакалава. М.І.Шамко, З.Я.Шырын, Г.А.Юркаўцава, Т.І.Якаўлева, Г.М.Якубцынер, К.С.Янушкевіч, А.М.Ярошына.

1961. В.І.Альшэўская, Н.Р.Афанасьева, Г.І.Багданава, І.В.Балычаў, Р.І.Бір, Ф.А.Брагінская, В.М.Варажэйкіна, Е.І.Віталёў, М.К.Гардон, І.К.Гарэльчык, Т.М.Гельман, Дз.Я.Гіркін, Н.А.Гуцько, А.М.Дамброўская, К.М.Дарашэнка, І.І.Дзядзюра, С.Г.Дулаеў, Е.С.Жукоўская, В.Дз.Жукоўскі, Р.П.Індзікт, Т.Н.Каваленка, У.Л.Каладоўскі, Т.Ф.Корпусава, А.Ф.Крывашчокі, М.Ц.Кудрын, А.Е.Курачкаў, М.В.Лапаткіна, Н.С.Лебедзь, Л.А.Магер, Ф.А.Марыніч, Ф.А.Марынкевіч, А.М.Маўшовіч, К.А.Мацапура, І.А.Мацвееў, М.М.Мілер, Б.К.Някрасаў, А.І.Паліенка, С.І.Прасноў, А.М.Русаковіч, Я.С.Сает, Г.А.Саўкова, М.Ю.Сіліч, Л.К.Сокалава, М.М.Спірыдонаў, В.А.Старасціна, Р.А.Сырнікаў, В.Дз.Тамілін, А.І.Тоўба, В.Р.Цішчанка, В.І.Цымбарэвіч, М.А.Цярэшчанка, Н.М.Шчацініна, Н.М.Ярмаловіч.

1963. Ю.Г.Батура, Я.Я.Бонч-Асмалоўскі, Г.У.Бурдзін. І.М.Герасімовіч, В.П.Камароў, Л.П.Навалодскі, Р.А.Шапіра.

1964. В.А.Александровіч, Я.А.Алесін, В.Ф.Арленка, А.Л.Вейнберг, Г.М.Віко, М.М.Герасіменка, І.У.Гранкоў, К.П.Грышанкова, А.Л.Дарасінскі, І.Л.Друян, І.Ю.Жалкоўскі, І.А.Інсараў, В.Л.Казлова, У.Н.Капусцянскі, І.Б.Кардаш, А.К.Касач, А.Ф.Клімава, Н.В.Красоўская-Чарнышова, К.Р.Круцько, М.Г.Кулін, К.М.Леанкова, П.Р.Любянкова, Р.І.Палей, М.В.Паўлавец, З.К.Русанава, Ф.С.Сальнікаў, Н.Я.Сямак, Я.Р.Сянюк, А.Дз.Удавенкаў, Р.Я.Цемахоў, В.В.Шырын.

1965. Г.В.Адамава, В.М.Бяспалава, К.Я.Герасімава, В.Дз.Жукоўская, М.П.Казлоў, Д.Г.Б.Кантар, А.М.Кісялёва, Ф.А.Корбут, Г.М.Лебедзева, К.А.Ледаўскіх, Н.А.Нікалаенка, В.В.Папковіч, В.І.Паралова, П.С.Ржавускі, П.А.Рудзік, К.В.Сабалеўская, А.І.Салаўёва, Е.І.Смірнова, М.П.Усевіч, М.Дз.Фёдарава, В.І.Хорава, К.П.Чэпік, П.В.Шатровіч, А.У.Шыдлоўская, І.У.Яршоў.

1966. А.Ф.Апацёнак, В.Р.Бакурына, Р.В.Бараш, А.Ю.Беленькі, Р.А.Ганкіна, М.І.Герасімовіч, А.Р.Дзем’янкоў, С.У.Дзмітрыеў, М.У.Дзянісава, Г.Е.Дубіцкая, Н.М.Запясочная, М.І.Катовіч, М.А.Кнак, К.Ш.Кугель, М.П.Курчаў, І.Е.Кутасаў, Н.М.Макавец, Б.М.Мардвінаў, С.З.Меклер, Н.І.Наздра, Л.С.Пінчук, І.Л.Пруднікава, В.Ф.Пташнік, І.А.Радзецкі, І.І.Рамашка, Т.І.Русакова, Н.І.Сахарава, А.І.Сачак, Л.А.Светачава, Д.Ф.Скарапанава, Ф.В.Старавойтаў, Н.У.Стракалава, Н.І.Сцепаненка, У.М.Талкачоў, А.І.Фятняева, Г.А.Цгоеў, Дз.П.Шавялёў, І.М.Шапіра.

1967. К.Л.Анішчанка, Л.Ф.Байцова, Н.М.Берабеня, А.А.Бокач, Дз.П.Бяляцкі, Л.В.Галенчык, Т.Ф.Гузава, Г.А.Гуць, Е.П.Драздова, В.П.Зянько, Дз.І.Каласоўскі, Е.Я.Кронава, Н.М.Кучынская, С.К.Лапацін, В.М.Матора, Л.І.Міхновіч, С.А.Мішакова, І.В.Нічыпарук, М.П.Падбярэзная, А.М.Пазняк, В.М.Прохарава, Е.А.Ржавуская, Н.У.Селіванчык, А.М.Сільдзімірава, М.В.Трусава, М.І.Харын, В.П.Цімашкова, Р.Р.Чарнова, К.Р.Чарняўскі, Ф.М.Чмель, А.М.Шаўлягін, Г.У.Шаўлякова.

1968. П.В.Аляксейчык, Г.Г.Аляхновіч, Г.П.Андрусевіч, А.Г.Амтонаў, Л.М.Афоніна, А.М.Бакалаў, В.Ц.Бакун, А.К.Брагін, Г.Т.Буглак, Н.Дз.Букацкая, А.Ю.Букач, В.С.Былінская, Я.З.Бычкоўскі, А.Г.Бялевіч, Г.П.Валачковіч, В.Дз.Варанкова, Ю.І.Ваяводзін, В.М.Вейсенберг, Г.А.Векшына, Н.І.Вінаградава, В.А.Вяржбіцкая, Н.П.Галавана, М.А.Галубцоў, Г.С.Гарбацэвіч, В.А.Гаўрыленка, І.І.Гслікаў, Г.І.Гроздзева, М.І.Громава, А.І.Гурскі, А.М.Дабрыянін, В.І.Давыдоўская, К.Р.Дайнека, М.І.Дашкевіч, Н.Ф.Драгун, З.А.Дувакіна, В.Г.Дунке, А.І.Жаваранкаў, У.М.Ждан, Г.А.Забоеў, В.У.Забродскі, Дз.С.Ізмайловіч, У.С.Ілбоўнік, А.М.Кавалёва, А.М.Каешка, Г.Г.Казюра, А.П.Каласкоў, Н.Ф.Каленчыц, В.С.Калядка, М.А.Капцэвіч, Я.К.Карасёва, Г.М.Касцевіч, У.Ф.Клімаў, М.А.Жопцюх, Я.П.Круглік, Г.І.Лабзова, Я.Ц.Лахмакоў, Н.С.Леках, С.А.Лемяшонак, Г.А.Лешукова, А.А.Ліпень, Б.М.Ліўшыц, Л.Ц.Ліцкевіч, П.П.Лукашэвіч, В.І.Ляшчынскі, А.І.Малаш, Ю.І.Марцішонак, З.Р.Міхалап, С.І.Міцкевіч, Я.Н.Мядзвецкі, М.Л.Мяснікова, Я.З.Найдзёнава, В.А.Некрашэвіч, В.Ц.Новікаў, А.А.Няверка, М.Ф.Панцэвіч, Ф.А.Паперная, В.В.Папова, А.І.Паруль-Мяркулава, М.І.Паўлючук, Ф.Е.Плоткіна, Ю.А.Пшанічнікава, Л.Н.Рабец, В.А.Радзівонава, В.Г.Ражкова, Л.Г.Рукман, Р.А.Русак, П.Я.Рыжова, К.С.Рымша, І.М.Сабкевіч, Л.В.Савінкова, З.П.Савянкова, М.А.Саламаха, К.М.Самсонік, А.І.Саракавумаў, І.Г.Саркісян, К.Я.Саўчанка, А.П.Сідарава, М.М.Скрыган, В.А.Смалякоў, В.С.Спірыдонава, П.І.Станішэўскі, В.Б.Стараселец, Л.С.Суравіцкая, А.С.Сушко, А.Р.Сцяпанаў, М.В.Тарасік, С.С.Тарасік, А.Ц.Татарынаў, М.Г.Токар, Г.У.Толкач, А.А.Тшаскоўскі, М.Р.Умінская, Я.С.Урбановіч, Г.Л.Філімонава, Р.У.Фомчанка, Л.Х.Хасін, Л.С.Цімчанка, В.Л.Чарнуха, Н.А.Чахоўская, В.С.Чурылава, Я.С.Чыжыкаў, У.Г.Чэшык, В.У.Шавалдышава, Т.С.Шыкоўская, К.І.Юрчанка, М.Р.Якабсон, У.А.Януковіч, Я.Б.Яцкова.

1970. Т.М.Алефірэнка, К.М.Анішчанка, А.Р.Арцюшэнка, Ф.А.Багдановіч, М.У.Барысевіч, А.І.Бондараў, А.А.Дзядзюля, Л.Ц.Дзянісава, Ф.І.Жукоўскі, Л.Я.Забаронак, М.І.Калач, Л.Д.Каржуева, Л.М.Каронік, В.В.Кірыльчык, А.Ф.Кічаў, Р.В.Куліч, Т.А.Леановіч, Ф.Ц.Малышаў, Т.А.Наско, В.І.Невядомскі, Г.Ц.Несцер, Т.Ц.Паддубная, І.А.Паторская, Н.М.Расалоўская, С.І.Самарцыеў, Н.А.Сільнова, Л.К.Тапальскова, М.А.Турко, К.Ф.Усольцаў, Н.І.Хадасоўская, М.А.Чыгір.

1971. І.М.Акунёў, Р.Г.Аўсянікава, А.А.Барадзін, М.Р.Белы, А.І.Гурская, В.І.Дзем’яновіч, К.К.Забароўскі, М.І.Лягенчанка, П.Н.Мельнік.

1972. З.М.Жукава, Н.М.Пляцешкава, Е.Н.Сяліцкая, Л.А.Эвальд.

1973. Г.Ф.Лось.

1974. Л.І.Бондар, І.Я.Каленчыц, В.І.Каляда, І.М.Касім, Дз.А.Крупень, А.І.Ласіцкі, В.П.Малы, Ю.М.Мурашоў, Л.І.Нікановіч, Я.М.Пратасеня, А.П.Пятрухін, А.Г.Раўкін, М.П.Роўба, В.А.Сайкоўская, В.П.Салаўёва, А.В.Скачко.

1975. Г.А.Абухаў, У.А.Баранік, В.Дз.Бякоеў, М.І.Бяляўскі, М.М.Валошын, В.П.Вераксо, І.І.Гудовіч, М.Ф.Ермачэнка, А.М.Зайцаў, М.І.Ігнацік, К.В.Капралаў, Т.П.Клімава, С.А.Кудзялевіч, Ф.А.Макарэвіч, Ф.Л.Малочка, М.А.Мароз, С.Л.Матусевіч, В.М.Мешчаракова, В.М.Прохараў, А.І.Пятровіч, І.І.Рогач, З.А.Трафімава, С.Дз.Трухан, Н.І.Урублеўская, М.Я.Церахаў, А.П.Цюрына, М.П.Чарных.

1976. Р.С.А.Аксельрод, Л.П.Барадзіна, К.І.Бахановіч, Ф.Н.Грэчка, М.В.Дзятлава, А.Г.Захараў, Т.П.Кавалёва, В.І.Касмачоў, В.Дз.Конанаў, Г.Т.Краўчанка, В.М.Крукаў, Т.Ф.Крывіцкая, П.Н.Лагун, У.У.Ладышкін, М.М.Ляйкоўскі, В.С.Лубніна, Г.Л.Мазурава, І.І.Невяроўскі, З.М.Палівода, М.В.Патоцкі, П.Ф.Тупікаў, В.І.Хомчанка, Г.Г.Часнакова, В.П.Шабека, М.Я.Шугала, Дз.П.Шэнец, К.Г.Юрацкая, С.П.Эверсман.

1978. Г.В.Арлова, В.М.Варэнікаў, А.А.Герасімовіч, П.М.Дземяшкевіч, Г.К.Дзенісоўскі, А.А.Дзятко, Л.І.Дзятко, Т.М.Дуброўская, Л.А.Дуброўскіх, Г.А.Зуб, А.А.Імшанецкі, М.П.Кавалёў, Т.У.Камар, В.Ф.Каравянская, Ф.С.Кузнечык, М.П.Лапета, А.Б.Лаўрыновіч, М.Б.Левін, М.П.Марынкевіч, К.Ф.Мядзюшка, М.Я.Піліповіч, Л.В.Рагажынская, Т.В.Рудакоўская, Г.Я.Сівіцкая, К.З.Сякерыч, У.Я.Ткачэнка, В.А.Трацяк, Ф.К.Урублеўская, Т.В.Фокіна, Г.М.Харавец, Л.П.Шэлег, М.П.Янкоўскі, М.С.Яромін.

1979. М.М.Бірукова, В.В.Гарызонтаў, Г.І.Дзікавіцкі, А.С.Дзяркач, К.А.Жвалеўская, У.Г.Загашвілі, А.Ц.Кажэўнікава, М.І.Каляга, М.Я.Карэлін, Г.М.Клімовіч, Л.І.Макарэвіч, А.В.Манулік, Я.А.Маслакоў, Н.А.Матусевіч, Л.В.Параскевіч, А.С.Сахарук, Я.М.Славенка, М.С.Трафімчык, М.Г.Эранасьян.

1980. І.В.Дурэйка, Л.А.Емяльянаў, В.С.Казакоў, В.С.Кірылка, А.Г.Піўчанка, В.З.Родзін, Л.В.Самусевіч, У.І.Сёмуха, А.М.Усціновіч, А.А.Ярашэвіч.

1981. А.А.Андрушкін, З.І.Балакірава, В.А.Вайтовіч, Л.В.Варонежцава, П.Дз.Васільеў, Л.Д.Гаўрык, Г.П.Дасюкевіч, В.Я.Дзяржыцкі, М.П.Дзяругіна, Г.Я.Зянько, Н.Ц.Кавалеўская, Л.С.Капскі, А.І.Кондрусеў, А.П.Лебедзеў, М.П.Райкова, І.С.Сандрас, Г.М.Сільвестрава, А.А.Хартонік, М.А.Ходзінскі, М.В.Шалявальнік, В.З.Юрчанка.

1982. П.І.Берняк, І.С.Кудлач, А.М.Мізяк, С.К.Нямчанаў, К.П.Палулех, А.А.Ракіцянская, Г.А.Салагуб, А.М.Сівуха, Л.Р.Сінякова, Л.П.Сцяпанаў, С.Г.Турковіч, Т.Р.Харчанка, М.М.Хомчанка.

1983. А.А.Гарабурда, Г.М.Крупень, З.І.Ліўшыц, М.Н.Турбан.

1984. І.А.Шэін.

1985. І.П.Саханькоў, Я.Р.Ярмолаў.

1986. Г.С.Кузняцоў.

1987. Я.Дз.Гаварухін, В.М.Дронаў, Р.М.Кардаш, А.М.Лазарэнка, У.Ф.Пад’елец, М.В.Рагуліна, А.І.Рубінская, Е.П.Ярмак.

1988. Ю.Я.С.Дзеняшчук, Г.В.Піліпенка.

1996. А.Т.Зорка.

1997. М.І.Батвінкоў, Я.П.Дзямідчык, А.П.Майстровіч, Дз.А.Маслакоў, В.П.Паляшчук, Э.К.Русакоў.

т. 6, с. 569

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ НАСТА́ЎНІК РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафес. настаўнікам, выкладчыкам, выхавальнікам і інш. работнікам дашкольных устаноў, агульнаадук. устаноў усіх відаў, устаноў пазашкольнай і прафес.-тэхн. адукацыі, дзіцячых дамоў, якія працуюць па спецыяльнасці 15 і больш гадоў, за заслугі ў пед. і выхаваўчай дзейнасці, што забяспечвае атрыманне навучэнцамі і выхаванцамі глыбокіх ведаў, развіццё і ўдасканаленне іх творчага патэнцыялу. Устаноўлена законам ад 13.4.1995, прысвойваецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. У 1940—88 існавала званне засл. настаўнік Беларускай ССР, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР.

Заслужаныя настаўнікі Рэспублікі Беларусь

1941. М.А.Акульміна, Н.Ф.Арлова, Я.В.Астроўскі, М.С.Арцюхоў, П.І.Біран, В.С.Бірыч, М.І.Гайсёнак, А.Г.Гарачун, А.С.Дарашчанка, К.А.Зайцава, І.К.Зіновіч, М.І.Канавальчыкаў, І.Г.Крукоўскі, А.Ф.Крылова, А.С.Крыцкая, Э.А.Лютарэвіч, Г.В.Макарава, П.С.Нікалаенка, А.Р.Нікіценка, Х.Р.Пранік, У.П.Пушкарэвіч, П.І.Сівой, Н.І.Сіўко, Д.К.Талкачоў, Г.В.Харытановіч, А.А.Шаплыка.

1944. І.М.Галынец.

1945. В.Р.Адзінцова, К.В.Асмалоўская, Н.Г.Афанасьева, П.А.Бабіцкі, К.А.Барысевіч, Ю.І.Букатая, К.А.Бурдзілава, І.С.Вадэйка, Л.Г.Валачковіч, П.С.Васілеўскі, В.Л.Вільтоўская, І.П.Вольскі, А.П.Воранава, П.С.Вяндзіла, М.М.Гаваркоў, Г.П.Гілевіч, Я.Р.Грыгор’еў, Л.В.Грынаўцова, Г.Л.Дзівак, А.К.Дзяруга, Е.С.Елісеева, Н.П.Жукаў, А.І.Іваноў, М.А.Кавалевіч, М.К.Кандрацьеў, І.У.Капаевіч, А.А.Кармалітава, В.Ц.Карпенка, Г.І.Катлінскі, А.М.Кісялёва, К.Ф.Коріпук, Б.Р.Крупадзёраў, В.С.Кузьміна, В.М.Кунько, Б.М.Лаўрыновец, В.І.Ліяранцэвіч, Т.А.Лютароўская, М.С.Магільніцкая, П.Л.Макарэня, Ю.А.Марозава. З.П.Міроненка, С.А.Нікіцін, Н.Я.Паднясінская, М.Ф.Паніткова, Б.А.Петрашкевіч, М.М.Пруднікава, В.А.Прэйс, М.Р.Разоўскі, А.Н.Салоха, В.А.Самцэвіч, І.А.Сасіновіч, Г.К.Севярнёва, Я.У.Семяноўская, Н.І.Слайчэўская, М.Ф.Старычонак, М.М.Сяргеенка, Я.А.Федчанка, А.А.Чаркас, А.Б.Чарноў, П.А.Чуліцкі, І.П.Шаплыка, Н.В.Шыдлоўская, А.А.Яўнас, Е.С.Яўсеева.

1946. Ф.С.Голуб.

1947. Я.Г.Абросава, В.С.Бапдарчык, М.С.Баразнёнак, Р.Р.Барам, Л.М.Белавусава, Г.Р.Блаў, А.М.Былінская, А.А.Васілевіч, Дз.А.Вінаградаў, І.А.Гальчук, М.П.Гапановіч, В.С.Гарбацэвіч, М.Б.Голуб, Р.М.Гуткоўскі, М.Р.Дамарацкі, А.Я.Дарашэвіч, В.А.Дашук, І.А.Дзешчыц, С.С.Дзіковіч, П.І.Дубінін, Н.Я.Жыльчык, А.І.Ігнацьева, С.А.Казак-Цяста, Л.М.Казлоўская, А.І.Калістратава, А.С.Карась, Г.М.Кац, А.Н.Котаў, Г.К.Кузняцоў, Е.В.Лазарэтава, Н.М.Лапушанская, П.М.Лепяшынскі, М.І.Лобан, П.С.Лубяка, А.І.Львова, Г.Ф.Лявонава, А.Я.Мажэйка, І.А.Пісарчык, Е.С.Прэйс, Я.М.Разумоўская, Т.Ф.Сапелкіна, І.А.Скрынікава, А.Н.Стахоўскі, Т.П.Сцяшковіч, П.П.Фядотаў, Г.У.Хадоска, А.Г.Цыкуноў, З.А.Чарнагорцава, М.Ц.Шабураў, С.Ф.Шаснеўская, А.А.Шаўко, П.П.Шымановіч, М.К.Яновіч, Г.А.Ярмусік.

1949. М.М.Азараў, Т.І.Азёрнікава, У.К.Азёрнікаў, А.Г.Александровіч, Я.В.Андрэева, К.А.Арлова, В.П.Арлоў, Д.Д.Арцямюк, Я.М.Баранава, А.П.Балтрушэвіч, В.І.Бальшова, Г.М.Буланчыкава, І.Р.Вадэйка, Ю.В.Валавікова, Г.А.Варановіч, В.П.Васілеўская, Л.Я.Васільеў, К.М.Весяліцкая, К.М.Вярыга, Л.А.Вяткіна, З.І.Дарашэвіч-Дынкіна, І.І.Жардзецкі, П.І.Забелін, К.М.Захар’яш, М.А.Казлоўская, А.П.Калецкі, Д.К.Карага, В.І.Кацямірава, І.І.Кмеша, Л.Т.Кур’ян, Я.Д.Кушнер, Г.М.Лабузноў, С.М.Латушка, Я.Г.Лахнода, М.І.Леанёнак, К.С.Лучкоў, Ф.Я.Лысянкоў, М.І.Малкова, К.І.Мілановіч, К.Р.Нікалаева, І.В.Папко, Ф.І.Раманюк, А.Ф.Рымараў, С.А.Сацэвіч, К.Дз.Севасцьянава, В.І.Смірнова, М.С.Стральчэнка, Я.І.Фанкевіч, М.І.Федчанка, Т.А.Халыіукова, М.Ф.Хальпукоў, І.Ф.Шаланкевіч, В.У.Шкарубская, І.А.Шмуляўцаў, К.П.Шчаглавітава, М.Я.Якушэвіч.

1950. А.Дз.Базыка, В.Я.Высоцкая, П.Дз.Гагарын, В.А.Гусарэвіч, З.С.Жгун, З.І.Закржэўская, П.А.Клімковіч, Т.А.Красоўская, Н.А.Крыўцова, А.Ц.Навіцкая, І.П.Новікаў, В.П.Пучкоўская, Дз.С.Раздзёраў, Л.А.Ржавускі, А.М.Саламаха, А.П.Травулька, Я.М.Тэпо, М.Ф.Целяшоў, Р.В.Шакун.

1953. В.С.Багдановіч, М.К.Беразоўскі, Н.В.Міхалковіч, М.Л.Раман, У.М.Самусік, Г.Г.Субоціна.

1954. Ф.А.Азарава, І.Ф.Афанасенка, Г.В.Вайткевіч, З.С.Гуло, М.Ф.Гусак, В.Б.Іванчыкава, М.І.Пяшкоўская, У.П.Раздзялоўскі, Ф.С.Скеп’ян, Н.М.Талецкая, Ф.Н.Чаўновік.

1955. Т.І.Аўчыннікава, С.Дз.Белы, Я.П.Бярэзіна, В.А.Варончанка, І.Р.Герман, В.В.Гурыновіч, Я.М.Дабратворская, Н.Я.Дарасевіч, А.Дз.Ермакова, З.П.Калашнікава, С.Дз.Кітовіч. М.П.Красоўская, П.П.Куяўскі, Дз.Ц.Лушчаеў, М.Г.Мазінг, М.Ф.Марчанка, Р.Ш.Мендзелева, Н.І.Міцкевіч, Г.Р.Новікаў, А.А.Папоў, В.І.Савіцкая, М.Г.Сачнёва, У.С.Сліж, А.С.Смаршкова, А.М.Тычына, П.У.Хадоска, М.Р.Чарнышова, Н.А.Шамоўская, С.М.Шарабайка.

1956. В.Л.Градзенчык, А.М.Дудар, Р.І.Жыглевіч, Р.А.Зылькоў, К.А.Каліна, Н.С.Пятроўская, М.У.Салоха, Н.І.Сінская.

1957. У.Ц.Альфер, В.Ф.Альшэўская, С.С.Арлоўская, М.М.Арэхаў, М.М.Астраховіч, В.В.Багданенка, Т.А.Балтрукевіч, Дз.Ц.Басько, Д.В.Бекарэвіч, С.Г.Беланожка, А.К.Белашова, Н.Р.Бельская, І.Н.Булойчык, Ф.С.Бусел, Н.А.Быкоўская, В.У.Бяляева, Н.Д.Бярозкін, Л.П.Ванькевіч, Я.Н.Варонін, Дз.Я.Верам’юк, С.Л.Вестэрман, Я.І.Вігура, З.А.Вінаградава, Г.А.Вішнеўская. К.В.Волкава, А.С.Гайдаш, І.А.Грабцэвіч, А.А.Гуцько, Ю.Э.Дабражынецкая, К.С.Дабрынская, А.Я.Джэжорэ, І.К.Дзіковіч, А.І.Дробыш, А.С.Елісеенка, А.Ф.Ерафееў, А.В.Ждановіч, А.В.Жукава, Е.Ф.Жыгач, В.П.Зайцава, Г.В.Зайцава, А.І.Зайцаў, Н.К.Захарава, В.А.Захарошка, В.М.Зелянькевіч, Л.Ф.Знаменская, Дз.П.Івашка, Я.Н.Івашкова, К.Дз.Ігнацьеў, Г.М.Ісаева, Н.І.Ішчанка, М.А.Кавалёва, І.М.Казак, А.Р.Каласоўская, Дз.А.Карлоўскі, В.А.Карпінская, В.І.Касабуцкая, А.Ф.Качан, В.А.Кашыцкі, І.Дз.Кірэй, Г.П.Клейнава, А.Ш.Клябанаў, Ю.А.Краснова, С.П.Кузьма, К.Х.Кузьміцкая, П.П.Кучаравенкаў, М.П.Ладэс, В.Р.Лапіцкі, Ю.А.Лявоненка, К.Ф.Лявонцьева, Н.У.Ліпская, Я.П.Лосева, А.Р.Лукіна, К.С.Лукоўнікава, А.Л.Ляшкевіч, П.Р.Мазалаў, В.П.Мароцкая, А.Ф.Мацкевіч, А.М.Меркуль, М.В.Мілава, М.П.Молчан, Т.І.Мурашка, М.М.Мядзведзева, Н.М.Мялкоўская, М.І.Нікіценка, С.С.Нікіціна, В.Я.Новікава, К.А.Новікава, С.Р.Новікаў, А.М.Падбярэзная, Н.В.Палікарповіч, І.І.Праліска, Н.У.Пратасевіч, В.А.Прачук, Г.В.Пуплікава, П.А.Пцічкіна, М.Л.Пяткевіч, Н.Л.Рабчанка, З.В.Размыслова, З.І.Раманенка, Р.К.Рамановіч, С.Ф.Рубанаў, Г.А.Рудза, М.А.Рудкоўская, Л.А.Ружанцава, Е.І.Садкоўскі, А.П.Саковіч, В.І.Серапіна, Н.І.Случаноўская, Ю.В.Смаршкова, Г.К.Сталовіч, А.М.Субоціна, В.Т.Сцепаненка, К.П.Сцяпанава, А.І.Сычова, А.А.Сяргейчык, П.В.Тур, П.Р.Тышкевіч, Н.Я.Уласава, У.П.Фомчанка, М.Е.Францішаў, У.В.Фурсаў, М.А.Хадасевіч, Л.І.Хвалько, К.П.Цітавец, Н.В.Чарненкава, Н.Н.Шарай, М.П.Шаўчук, Н.М.Шляпіна, Г.С.Шумейка, М.Н.Шчэрбава, А.С.Якубчык.

1958. В.П.Александроўская, К.М.Астахава, А.Г.Атрошчанка, І.Ф.Бабковіч, Е.Е.Бабыр, А.В.Багамазава, Т.А.Балабаеў, Д.Б.Баршчоўская, М.С.Бахаўчук, Н.С.Бейзарава, Г.Ц.Гардзей, В.Р.Дубровіна, К.С.Кавалёнак, Н.Е.Кацько, М.М.Крукоўская, Ф.К.Лагацкая, Л.М.Нікалаева, Г.І.Рэут, К.Ц.Садоўская, Р.В.Сазоненка, Н.Я.Саковіч, А.Ц.Сарокіна, А.Ф.Сасноўскі, А.І.Страпчанка, В.Л.Філютовіч, К.А.Шабека.

1959. Н.А.Арол. М.Е.Арцем’ева, У.І.Баран, І.В.Барсукоў, В.І.Берзін, К.С.Бялова. І.К.Галіноўскі, Л.П.Гарбацкая. Н.А.Гарнакова, Л.В.Гітковіч. У.Дз.Грышановіч, М.П.Дарафеенка, М.Ф.Драбушэвіч, М.П.Дылёнак, І.Л.Запрудскі, А.І.Зяновіч, М.У.Івашын, П.С.Кісялёў, С.А.Крэмез, Л.І.Лешына, К.С.Несцяровіч, М.С.Няронскі, З.М.Пакроўская, А.А.Парабковіч, Дз.С.Прыхожы, Я.Л.Ржавуская, К.Л.Старынская, Л.А.Талкачова, Ф.Я.Таран, М.Я.Францэвіч, І.Н.Храмцоў, М.Г.Цыбульская, М.А.Цымановіч, К.А.Шкляроўская, М.В.Шляхота, Т.А.Шпакоўская, Г.А.Шчэмелеў.

1960. В.І.Адамовіч, Я.Ф.Анціпенка, Л.А.Асташкевіч, М.М.Аўчыннікава, Н.Л.Бабкова, М.П.Багамазава, Н.П.Бальшакова, Ф.М.Батурэвіч, Б.Л.Белкіна, М.І.Беціна, Е.В.Брусава. В.І.Буры, І.Д.Буяк, І.У.Бяляўскі, Н.У.Валькова, А.С.Васілеўская, В.М.Васільева, Ф.І.Велічкевіч, Н.Л.Вільтоўская, Т.С.Віткіна, Г.В.Волкава, Х.Я.Генкіна, В.І.Гіргель, Т.П.Гладкая, М.С.Грушэвіч, Н.В.Грыбко, М.Л.Грынкевіч, С.П.Гурын, С.П.Гурыновіч, Ф.М.Гуткоўскі, Е.П.Дайнека, М.І.Додалева, А.П.Драчылоўская, Г.П.Жук, В.Л.Жукоўская, В.В.Замыка, Я.Л.Злотнік, А.А.Зюзіна, М.Я.Іванчыкава, Д.А.Казлоўская, М.І.Казлоўская, Н.К.Калантаева, К.І.Кандратовіч, А.П.Каралёў, Г.І.Карпюк, Н.І.Кевіш, Я.А.Кернажыцкая, В.І.Кляўз, А.А.Корбут. К.А.Корзун, А.Л.Крэз, Н.С.Кузняцова, Л.М.Кузняцоў, А.К.Кулініч, А.М.Куляшова, З.П.Лапата, М.І.Ліхач, М.П.Лучына, В.І.Лысакова, П.М.Лычкоўскі, М.А.Любанская, Н.А.Мажэйка, А.А.Майсейкава, П.І.Малаток, Г.К.Мальцава, С.В.Масько, В.І.Матросава, Г.І.Мацвеенка, М.П.Машкоўская, В.І.Мельнікава, Н.Н.Моніч, В.Ц.Мядзведская, Т.М.Назарава, М.У.Назарэнка, Г.І.Назіна, Е.М.Небрадоўская, Э.М.Некрашэвіч, В.Б.Нікольская, М.П.Ніценка, В.Я.Озераў, М.Г.Осіпава, А.Ф.Палішына, І.Ф.Палтарацкі, А.П.Панамарова, Л.Дз.Папова, Л.Ф.Парфёнава, А.В.Паўлава, Л.Я.Паўлюшчанка, А.Л.Перагуд, М.В.Полаў, Я.В.Попала, М.П.Пусоўскі, А.У.Пятровіч, Г.К.Пятровіч, Н.С.Пятрэня, В.Я.Раманоўская, К.Ф.Рамашкова, А.Л.Рачок, В.М.Рудая, А.В.Рыбская, А.Л.Садоўская, Л.Г.Сакалова, В.А.Саўчанка, В.М.Семчанка, К.П.Славецкая, Н.Дз.Станкевіч, Г.Р.Ставер, В.В.Суша, С.Я.Сычоўская, С.І.Сяргееў, Х.Д.Тайманава, К.М.Туцкі, Л.П.Урагова, Ф.М.Уронская, П.М.Усцінаў, В.М.Храмовіч, В.А.Чувасава, М.Я.Шавельдзіна, Л.Е.Шаўлоўская, А.А.Шафарэнка, С.Д.Шмакава, Л.М.Шыкіравая, З.Г.Шынгель, Г.С.Шыянок, Э.А.Юшкевіч, М.В.Ядроўская, Н.І.Язерская, Я.Н.Ярмоленка, В.С.Ярэміна.

1961. І.С.Салдаценкаў, Л.І.Чыстоўскі.

1963. П.Л.Аленскі, Я.Ф.Анціпенка, Г.С.Апянчук, Л.Ю.Бань, Р.Р.Барысава, К.Л.Башаркіна, Ю.Н.Борда, А.А.Булат, К.Ц.Бялова, Я.А.Бярэзіна, С.М.Валодзін, І.М.Вашчылін, Н.Я.Ганчарова, К.П.Гарбялёва, М.Т.Глушнева, Г.А.Громава, В.А.Гудзень, М.М.Дудкіна, І.А.Ерафеенка, Р.І.Еўдакімчык, Г.А.Зарыцкевіч, Л.І.Зімацкая, К.С.Зінькевіч, Я.В.Зяблікава, В.Р.Іванова. В.К.Івашкевіч, В.В.Ізмайлаў, М.П.Ільінец, П.Ф.Ільюкевіч, В.Л.Камандзенка, Г.П.Касякова, Ф.У.Кец, М.К.Князева, М.Б.Коласава, І.Ф.Крук, У.І.Кудзеліч, А.С.Кудраўцава, В.І.Кулікоўская, Р.Ц.Куляшова, М.М.Курловіч, М.А.Лісава. Н.Г.Літвінава, М.Ф.Лосеў, Н.І.Лысенка. Л.У.Ляшкевіч, Я.І.Маеўская, Ц.М.Меднік, А.І.Мілеўскі, А.Н.Мінкова, В.С.Мірановіч, А.А.Міткевіч, А.В.Міхайлава. І.М.Мурзаў, Н.Я.Набярэжнева, П.Н.Несцярэнка, В.Я.Пагужэльская, М.І.Пасюцін, Н.С.Пашэвіч. К.Ф.Пшонка, І.М.Пярэдня, А.Л.Рамашова, А.Я.Рашэцька, І.С.Русаковіч, Н.Б.Савельева, М.В.Савічава, П.М.Свірка, М.М.Седранок, В.Дз.Семачкін, А.Р.Семяненя, Т.М.Сінельнікава, Л.П.Слепакурава, Н.Ф.Смірнова, М.А.Сталяроў, М.С.Старава, З.І.Студнева, Е.М.Сцепаненка, А.К.Тарайкоўская, Ф.В.Фёдараў, Н.Я.Цікунова, А.С.Чабан, В.Я.Чаранок, Н.І.Чэчыкава, Н.Л.Шаўрукова, Л.А.Штукар, Н.А.Шумілоўская. М.Ф.Шупейка, Р.І.Элькінд, М.Р.Юдава, Л.І.Язвінская.

1964. Н.Е.Агароднікава, А.С.Адамчык, М.Я.Аляшкевіч, Н.Я.Андрэева, В.Л.Андрэйчыкава, М.М.Арарэй, А.З.Арэшка, М.І.Базылёва, М.К.Балвановіч, Н.А.Банцырава, М.М.Бардовіч, З.А.Баўбель, М.М.Бачыла, С.А.Белік. М.Я.Белянкоў, М.Б.Біскін, З.З.Бондарава, В.І.Брэцкая, І.А.Букрэеў, Л.М.Быстрэнка, М.У.Бяспалава, М.І.Валасевіч, М.І.Варанько, Л.Я.Васільева, В.К.Вернікоўская, І.Л.Гайманаў, В.П.Галавашына, В.С.Ганчарова, М.П.Гаранін, М.К.Гарбаценка, В.В.Гарбачова, Г.Л.Генералава, Н.І.Грашнова, В.Ф.Грашчанка, Н.П.Гусінцава, К.П.Давідчык, Л.Дз.Дамарацкая, М.С.Данілевіч, М.А.Дзмітрыеў, Н.А.Еўдачэнка, І.В.Жук, З.ЛЖукоўская, К.П.Жураўкова, Л.І.Жыліна, М.М.Зарэцкі, Л.П.Звонава, С.М.Зубоўскі, Н.Дз.Зуева, Н.К.Зязюліна, М.Ф.Ільюшэнка, М.А.Кавальчук, Р.П.Казімірава, Г.Е.Казлова, В.І.Каленік, С.І.Калугіна, Л.Ф.Камароўскі, В.А.Кандрацьеў, Н.Ф.Капіч, М.А.Картузаў, В.С.Карцель, Т.І.Касцюкевіч, А.С.Кецко, Г.А.Кір’янава, В.Е.Клімовіч, В.Дз.Кляменценка, Т.Ф.Корж, Ф.Л.Крайнік, А.М.Красціна, М.М.Кудраўцава, В.П.Кукуруза, Г.І.Кунцэвіч, Г.А.Лабанок, Т.П.Лазарава, Л.І.Лайко, А.Т.Лебедзева, Н.М.Лебедзева, І.І.Луцаеў, Л.М.Любімцава, М.Ц.Макаева, Л.П.Малахава, В.Ф.Малышава, М.М.Манышаў, М.М.Марцінкевіч, М.М.Маторына, С.К.Мірановіч, А.Р.Міхалёнак, С.І.Мялешка, В.У.Навуменка, Н.А.Навуменка, А.М.Несцярук, В.М.Нікалаеня, В.І.Нікіфаровіч, Е.Дз.Новік, З.Н.Носава, В.Л.Някрасаў, М.М.Няпраўскі, В.Е.Паўлава, К.П.Паўлава, Л.Я.Паўлава, З.П.Петрачкоў, Г.А.Платонава, І.Ф.Пратасевіч, А.С.Пушкін, Т.В.Пушная, В.К.Раждзественская, В.В.Ражкова, Л.Ф.Разгуляева, В.І.Расінскі, В.І.Рузава, М.С.Рынкевіч, В.В.Рэгель, У.В.Савельеў, Р.М.Савіцкі, Р.У.Салаўёва, Р.І.Салдаценка, С.Д.Самушчаў, В.Ф.Самцэвіч, М.Р.Семяненя, С.Ф.Серапін, М.М.Сівакова, Т.Р.Сідарчук, А.М.Скавароднік, С.Т.Смялоўская, Н.Дз.Сокалава, Н.М.Сокалава, Н.А.Сосна, К.І.Стаброўская, Г.С.Стукалава. Л.Р.Суворава, М.М.Супічэнка, В.У.Сухавей, А.Я.Сцефаненка, М.М.Сянкевіч. М.І.Талейка, М.С.Талочка, Н.С.Талстая, І.Р.Тупіцын, Д.П.Уласава, Р.І.Ушакова, П.І.Фядоценка, Г.П.Хадкевіч, В.М.Хіль, В.Р.Цабкала, Н.М.Цітарэнка, Н.Е.Ціханава, В.А.Чанцава, А.М.Чарнякоў, Б.Я.Чорнабародава, В.Г.Чысцякова, С.П.Чэчка, М.М.Шайкоўскі, А.І.Шкурдзюк, Л.Я.Шляхціна, К.А.Шот-Чатовіч, Б.Б.Шумейка, К.Т.Шынкевіч, Н.А.Юркавец, В.А.Якушава.

1965. Н.М.Агалец, Д.К.Анісімава, В.У.Антановіч, В.І.Архіпаў, М.І.Аўраменка, А.І.Бабарыкіна, Ф.У.Багдановіч, А.М.Балаболіна, В.М.Баліна, Е.І.Банчук, Н.Н.Барысава, А.М.Барысенка, І.Д.Бельская, І.А.Беразінская, Д.Ц.Бірулёў, Н.Н.Бірыч, Я.В.Бродскі, В.Р.Бязмозгая, П.Ф.Бяляк, М.В.Бярэзіна, В.І.Вайцянкова, А.Ф.Валюкевіч, Н.Н.Вараб’ёва, Н.А.Верамейчык, Е.І.Вішнеўская, К.І.Воранава, Г.А.Вырадаў, А.В.Галкіна, У.А.Гардусенка, П.М.Гарэлінкаў, К.І.Геаргберыдзе, Р.С.Гінзбург, У.А.Глінскі, В.М.Голубеў, К.Л.Грабайла, Л.Ф.Грынчук, Ц.А.Грычанок, А.Ф.Гудоўская, А.С.Гулевіч, І.Ф.Гуркоў, І.С.Данілаў, П.А.Данюк, Е.С.Дзенісюк, Я.П.Дзіканава, В.Дз.Дзмітрыеў, Х.А.Драбкіна, Г.І.Жураўская, М.І.Забродзіна, Н.К.Залужная, І.І.Захарэнка, Я.А.Зінкевіч, Е.Д.Іваніцкая, Г.І.Іваноўская, Б.В.Іванюк. Т.С.Ігнаценка, Г.С.Кавалёва, У.А.Казакевіч, А.І.Казей, І.С.Казлоў, Л.С.Казлоў, М.А.Кайрыш, С.В.Калачык, А.С.Калеснікава, М.М.Калістратаў, М.М.Калкоўскі, А.В.Качкоў, К.М.Кіявіцкая, С.П.Класоўская, В.Р.Ключынская, Я.В.Кляноўская, Т.М.Краўцова, А.А.Круцько, С.І.Ксянзоў, В.В.Кузьмін, М.І.Кузьміна, Н.Б.Куляшова, Т.М.Курдо, М.І.Курловіч, Л.А.Кустова, М.П.Куцапалава, Т.А.Лазарава, М.Я.Лазук, В.Ф.Ларыёнава, К.С.Лісоўская, П.Г.Ліхачоў, Н.М.Лугавая, Р.М.Лук’янчык, А.А.Мазанік, Г.А.Майсеева, Я.П.Малюгіна, В.П.Маркаў, А.А.Мароз, Л.А.Мартыненка, І.Ф.Марціновіч, В.І.Маціеўская, Г.С.Мельнік, К.І.Мельнікава, Н.Х.Міхальчук, З.У.Мурашка, М.В.Мурашка, Г.І.Мусакоў, Е.С.Мядзведзева, А.І.Мякішкова, В.С.Мяцеліца, К.Ф.Мяшкоўская, А.П.Некрашэвіч, М.Д.Некрашэвіч, А.А.Нікіфарава, Л.Дз.Ніціеўская, Н.С.Новікава, М.С.Орсіч, П.Я.Паграбной, С.С.Палейка, В.І.Палянскоў, М.А.Панцыраў, У.А.Парахневіч, А.І.Пасько, Г.П.Перапёлава, М.Ф.Петрыкевіч, А.І.Прадзедава, Е.М.Прохарава, В.Р.Прохарык, Я.І.Пушкарова, А.І.Ржэўская, М.Р.Рыбак, М.Ц.Рыжанкова, В.С.Рымдзёнак, Ф.С.Савік, А.М.Савошчык, Р.Ф.Самойлаў, Г.Ф.Сініцына, А.Ф.Сіранькоў, Л.І.Сіткевіч, Б.Ф.Сіўко, Г.А.Смірнова, Г.А.Сташэўская, М.Д.Сукачова, Л.П.Сухадольская, Л.Н.Сянкевіч, А.Ф.Трафімаў, М.У.Трыпуцін, К.С.Тышкевіч, Ф.М.Ус, Б.Д.Фалкіна, Р.Ц.Футіна, К.А.Харкевіч, А.К.Цабкала, У.Ц.Цабо, І.Я.Цімашкоў, З.І.Чарапкоў, І.Н.Чаркасава, М.М.Шабурава, Л.М.Шапіра, Г.П.Шарай, А.А.Шаўчук. І.К.Шашэнька, А.П.Шнейдэр, Н.П.Шэмет, А.А.Эмінава, Г.М.Юхнавец, А.М.Якаўлева, С.С.Якаўлеў, К.В.Якімовіч, М.І.Якімюк, Я.Дз.Янчанка, В.Ф.Ясінская, Я.Ф.Ясноўскі, А.П.Яфрэменка.

1966. А.А.Абрамовіч, А.Р.Адзінец, Дз.С.Акімава, Р.П.Акуліч, В.П.Аленькава, В.А.Алешын, Л.І.Анжыеўская, І.А.Апанасевіч, М.Р.Арлова. Ф.Ф.Аскерка, А.В.Асмалоўскі, У.Т.Аўсеенкаў, Л.Ф.Афанасьева, М.І.Ачкін, А.І.Бабкоў, В.М.Балашова, А.С.Бандарэнка, В.І.Бараноўскі, В.С.Барысава, В.І.Барысавец, Т.Р.Белякова, Б.Х.Берлін, П.А.Берташ, А.Р.Будзіловіч, З.С.Буракова, Н.І.Быкава, А.В.Валчок, Н.К.Валчок, В.Э.Варатынская, В.І.Васілеўская, І.Р.Васільева, Б.Т.Васкавец, А.М.Віннічак, В.І.Воранава, В.І.Вярсоцкі, А.П.Гавароўская, Э.А.Гакава, З.С.Галаніна, А.М.Галкін, К.В.Гарбачова, І.С.Гаруноў, Н.К.Гаўры кава, П.С.Гершан, Г.А.Глуздакова. Б.С.Грачыха, М.С.Грынцэвіч, Г.І.Грышына, М.П.Гулевіч, М.М.Гуль, С.Р.Гушча, У.Ф.Далжанкоў, М.Г.Даманцэвіч, Э.М.Дамінікевіч, Е.Г.Дарафеева, У.А.Дарашук, Ю.І.Джасава, Я.П.Дземідовіч, П.Ц.Дзівакоў, К.В.Дзмітрыева, А.М.Дзмітрыеў, Э.М.Дзягілава, А.А.Дзядзюля, Ц.Ф.Дзянісаў, В.П.Драздоўская, К.Л.Дунец, Д.В.Ерамеева, Л.Р.Ерафеева, В.І.Жадзейка, В.Ю.Жалкоўскі, В.І.Жарская, В.А.Жорава, М.І.Жураўская, В.Г.Жываглод, Н.І.Жыгмунт, Г.С.Забалотная, Н.М.Зантовіч, В.М.Зікунова, А.В.Зубец, Н.Т.Зуева, В.Я.Ігнатовіч, Н.А.Ігнатовіч, Т.А.Ільінская, М.М.Іоначкіна, В.Н.Ісаевіч, А.П.Ісаенка. М.Я.Кавалеўскі, М.П.Казакоў, С.Р.Казачонак, В.В.Канавальчык, А.Р.Кандратовіч, К.А.Канцавой, М.Д.Капеліёвіч, І.М.Капітан, М.Ф.Капскі, С.І.Карпечкін, Л.У.Кармалітава, Ю.І.Касабуцкая, С.П.Каткоў, З.С.Качарэўская, А.М.Качынскі, Я.І.Кашалёва, П.Р.Квашніна. Т.А.Кляпацкая, Н.І.Кобрына, А.М.Колас, М.П.Краўцова, Г.У.Краўчанка, В.А.Кротава, В.Л.Крушаніцкая, З.А.Кубіцкая, І.М.Кузін, Н.П.Кузіна, Т.А.Кузнечык, І.М.Кузьмін, В.М.Кузьміна, Н.С.Кузьмянок, К.А.Кукушкіна, В.Я.Кулакова, М.В.Курдо, У.Я.Курловіч, А.Ц.Курылін, Г.Я.Кутневіч, Л.С.Лабус, М.І.Лавер, М.М.Лазоўская, В.І.Лаленка, Г.М.Лапо, Т.А.Лапчынская, М.Ф.Ларыёнава, Г.Ф.Лашкова, М.Ф.Левановіч, В.С.Леўчанкава, Н.І.Ліпская, Н.І.Логінава, І.М.Лукашык, П.Ф.Лук’янскі, Е.В.Ляцко, Я.Л.Макаеў, Я.Ф.Максіменка, І.В.Малец, С.П.Малішэўскі, В.І.Малюк, Н.М.Манеўская, М.А.Маніс, Я.Г.Марцінкевіч, Г.М.Марчанка, З.І.Марчанка, Л.П.Масальскі, Я.Р.Маткоўская, В.І.Матус, М.А.Махачкеева, А.П.Мельнікава, М.А.Мельнікаў, К.М.Мікрукова, Л.У.Мілей, С.А.Мілун, М.А.Мінюк, С.Я.Міронаў, Дз.С.Мішкуцёнак, І.А.Музычкіп. Е.С.Мяжэнін, В.С.Навагран, В.Р.Навумаў, А.С.Налягач, Н.П.Новік, С.П.Нярэціна, К.Б.Падольскі, Л.М.Пазнякоў, Н.В.Пакроўская, Е.П.Палоўнікава, М.І.Палтарацкая, Т.Ф.Палхоўская, С.Г.Папова, В.А.Паташкоў, Н.Дз.Паўлава, З.С.Пачкаева, І.І.Пашкоўская, Я.В.Перавозная, П.С.Пехцяроў, А.І.Печкурэнка, С.А.Піскунова, Н.Г.Пляханава, У.Ф.Праневіч, М.І.Пырачкін, М.М.Пятрэнка, Ф.С.Рабічка, В.Я.Раманава, Р.М.Раманенка, Г.Х.Раманькова, Р.Ф.Растаргуеў, В.Р.Рашкевіч, В.І.Рымашэўская, М.Л.Рэлес, Л.М.Садоўская, М.Н.Саковіч, М.Г.Сарагавец, В.В.Секержыцкая, В.І.Семяновіч, М.А.Семяняка, Г.М.Серабракова, М.С.Серада, А.М.Сеўба, І.У.Сівак, А.В.Сімакоў, В.М.Скотнікава, К.М.Скробаў, С.Г.Славінская, Т.В.Славінская, І.І.Смарыга, Г.М.Сопель, М.М.Станкевіч, І.А.Станілевіч, М.П.Старыковіч, А.Дз.Страўе, М.Ц.Стэльмах, Л.Б.Суле, Г.С.Сухадолец, М.Ф.Сцепанькова, К.М.Сцёпін, А.В.Сялюгін, Т.А.Тарасевіч, А.Я.Точын, А.М.Троцкая, Р.М.Туравец, З.І.Удальцова, А.В.Уласава, Г.І.Усольцава, М.А.Фалейчык, М.М.Федасенка, З.Л.Фенчанка, М.К.Фешчанка, І.М.Фёдараў, Г.П.Філіпава, У.І.Філіпенка, А.П.Фінскі, М.І.Хадаронак, С.Р.Халяўка, А.А.Хандожка, С.М.Хацьянаў, Л.В.Цімаховіч, Г.Е.Ціханава, М.Н.Цыбірова, К.В.Цыбулька, М.С.Цяслюк, С.Р.Чакмарова, Л.П.Чарткова, В.Дз.Шавялёва, П.І.Шадурын, А.Дз.Шайтэр, Е.М.Шамшурава, М.А.Шамкавяк, А.П.Шацікава, П.А.Шыбаева, А.П.Шышонак, Н.Л.Юрцэвіч, В.С.Юферава. В.В.Язвінскі, Л.В.Якаўлева, Г.Дз.Яроміна, Д.В.Яфрэмава, Р.М.Яфрэменка.

1967. П.Н.Абушкевіч, В.С.Агароднік, Т.П.Адамовіч, Г.П.Адамчык, Н.Ф.Азарава, М.Б.Аксельрод, А.І.Акуліч, Г.П.Алекса, З.І.Альхімовіч, А.М.Аляксееў, В.Ф.Амплейкін, Т.А.Андрэева, А.С.Анісімава, К.П.Антонава, Г.Л.Арлоўская, Л.І.Арлоўская, Н.Ф.Асінская, Л.Л.Асоўская, Л.Н.Астафурава, М.Р.Атрашонак, Н.В.Аўраменка, П.М.Багадзяж, Я.Е.Багатырова, А.І.Базылевіч, В.В.Бакунова, В.Ц.Баранава, Т.І.Барсток, А.С.Барысенка, В.І.Барысовіч, А.П.Берасцевіч, Б.З.Бодніч, Г.П.Бохан, Ф.І.Браноўская, В.К.Брыкін, Л.І.Буйневіч, М.І.Булан, І.М.Бурдзіна, Дз.С.Бяклемішаў, В.А.Бяліцкі, К.Л.Ваньковіч, К.С.Вараб’ёва, А.П.Васільеў, Г.А.Верамейчык, К.А.Віктароўскі, Віяна Гомес дэ фонсеа Харарда, Г.Ф.Воранава, І.М.Воюш, В.Р.Вялічка, Ф.А.Вярцінскі, М.В.Вяршкова, Э.С.Вярыга, К.П.Вятрова, Т.Ц.Гагалінская, Л.П.Гажэнка, Р.Р.Ганжураў, З.В.Гарадзецкая, Л.А.Гарадзецкая, Н.П.Гарбачова, Л.Г.Гарбузава, З.І.Гардзейка, М.К.Гардзіенка, Е.А.Гарнізонава, В.В.Гарох, Я.В.Гарэцкая, В.Р.Гатальскі, І.Г.Гаўрылаў, М.М.Генкіна, В.С.Герасіменка, Л.Дз.Герасімовіч, У.А.Германовіч, К.С.Главінская, З.А.Гладоўскі, У.І.Гляцэвіч, Л.А.Гніларыбава, М.Н.Горбач, Б.З.Гордзін, А.П.Грамыка, Л.А.Грахоўская, Т.П.Грысюк, М.М.Грыцкевіч, А.М.Грышкіна, М.Я.Гузман, П.А.Гулько, А.Р.Давыдзько, Г.І.Дайнека, Л.В.Дайнека, Г.А.Далецкая, А.А.Дамарацкі, І.П.Дзегялевіч, Р.П.Дзяйкун, Л.І.Дзялендзік, І.Ц.Дзямідаў, М.І.Драека, Ц.В.Дражын, Л.А.Драздова, С.П.Дрангоўскі, Г.І.Дуранкова, Ц.Р.Евельсон, Г.М.Емяльянава, М.А.Еўдакімаў, І.М.Жарыкаў, В.Г.Жук, У.С.Жук, Н.Я.Жукава, Н.А.Жыгарова, К.Ф.Жыгунова, А.Г.Жыткевіч, Г.Д.Зарачанская, С.М.Затоненка, М.П.Зыль, К.А.Іванова, Н.Т.Іванова, Р.М.Іванова, Л.Дз.Іванькова, В.Дз.Івашына, З.А.Іонкіна, К.Р.Іўковіч, А.В.Каваленка, Н.П.Кавалёва, Т.Л.Кавалёва, В.З.Кавалёў, Р.Б.Кадзін, В.У.Кадышаў, У.К.Казакова, К.М.Казьміна, П.Я.Каленчыц, В.А.Калінава, Н.А.Камарова, Н.В.Камарова, Ф.А.Камарова, В.П.Камароўская, Я.С.Кананюк, М.А.Капусціна, К.А.Каратай, І.В.Карнееў, А.П.Каршуноў, Н.А.Касабуцкая, А.А.Касабуцкі, Н.Ф.Катлярова, М.І.Кірылаў, Ф.С.Кісялёва, С.А.Клокаў, Г.Н.Клепча, П.В.Конанава, І.А.Корбан, М.А.Корнева, Н.Я.Коцікава, М.М.Красненкаў, В.А.Красуцкая, М.С.Круцікаў, Н.С.Круцько, А.М.Кузняцоў, М.А.Кулагіна, В.П.Кулай, А.П.Курганскі, К.А.Кухарэнка, Н.І.Лабанава, Ф.К.Лагугаў, Н.М.Ламакіна, Г.К.Ламіцэўская, Н.А.Лаўрэнава, М.А.Лебедзеў, У.А.Лебедзеў, Н.І.Левін, С.І.Леўчык, А.А.Лешчына, Л.Ц.Ліхачэўская, Г.М.Лугаўцова, М.І.Лунь, Л.І.Любецкая, Л.У.Лютко, А.А.Мазаляка, З.В.Макрыца, М.І.Максіменка, К.С.Малахава, М.В.Малышава, А.І.Маркаў, С.Р.Маркевіч, І.І.Мароз, М.М.Мартынаў, Н.В.Маскалёва, А.М.Маталыцкі, А.А.Мельнікава, Г.Р.Мельнікава, В.Дз.Мельнікаў, М.К.Мерабішвілі, Р.С.Мінчанка, М.М.Мірончык, М.В.Мірыцкі, С.В.Місяюк, В.В.Мурашка, В.У.Мурашка, Н.А.Мяшкова, Г.І.Набокіна, М.В.Навіцкая, Г.А.Немагай, А.Л.Новікава, В.К.Новікава, А.Дз.Нядзведская, А.Ф.Нячаеў, М.Г.Ойстрах, Г.І.Осіпава, Л.І.Пакаташкін, Н.В.Палавінка, Я А.Палішчук, В.А.Панамарова, М.І.Панасюк, В.С.Панцялеева, Т.П.Паплаўская, І.І.Папоў, П.С.Патапейка, З.Ф.Паўлоўская, М.П.Пацёмкіна, І.Я.Петраш, А.А.Пігулеўскі, Н.А.Платко, Л.П.Пракоф’ева, С.І.Праўко, М.Р.Прывалава, В.М.Прышчэпчык, Л.В.Прэйс, П.П.Пукала, У.І.Пуцееў, М.В.Пушкарова, У.А.Пятроўскі, В.Я.Пячаткіна, І.М.Равуцкі, Л.Дз.Раманенка, Э.А.Рапапорт, А.І.Ратковіч, А.Ц.Русакоў, Е.Ф.Савельева, Н.А.Савіцкая, Р.І.Садкоўская, Н.Д.Сазонава, У.Дз.Салавей, А.І.Салаўёва, Ф.П.Сапроненка, А.М.Сасноўская, Л.В.Сасноўская, У.М.Саўко, П.П.Сачыўка, М.Я.Свірыдзенка, Ц.Т.Свістуноў, М.С.Селіверстава, М.У.Семак, Ф.І.Семчанка, М.А.Семянкова, А.М.Семяновіч, Г.У.Сіліч, Н.А.Сілкіна, П.П.Сінякевіч, Ю.А.Скваркоўская, Л.І.Скварцова, Т.В.Скібіцкі, Л.І.Скокава, В.М.Станкевіч, А.Ф.Старавойтава, В.П.Старавойтаў, Н.Г.Строк, Н.І.Суворава, Л.А.Сцефаненка, А.І.Сцешыц, В.С.Сцяпанава, Г.Ц.Сцяпук, Г.А.Сяльскова, А.С.Сямашка, Г.М.Тагановіч, В.М.Такарэўская, Н.М.Тамарава, Т.П.Тамашэвіч, Б.В.Таранчук, В.А.Тарасевіч, П.Я.Тарасенка, У.І.Трафіменкаў, Г.І.Трубская, Н.М.Тужыкава, Г.В.Тумашкова, Ц.І.Тупіца, П.Дз.Урублеўскі, В.П.Ускоў, В.А.Усціменка, А.П.Ушкалава, З.І.Філімоненка, Г.М.Філілава, І.Г.Фясенка, Л.В.Хіжынская, М.Л.Ходар, К.Ф.Целюкова, Л.М.Цітко, М.М.Цітова, М.П.Ціцяк, А.П.Цыхун, Ю.А.Цярэня, В.М.Чабатаронак, Б.У.Чабоцька, А.П.Чакліна, Е.С.Чарнова, А.Ф.Чарнякова, М.А.Чорная, Г.І.Шавель, І.Г.Шадур, С.А.Шалак, Н.П.Шалонік, Т.М.Шалюта, Р.І.Шамко, В.В.Шапялевіч, Я.В.Шарыпава, П.Р.Шастакоў, Л.В.Шахлевіч, Г.І.Швабоўская, П.Ф.Шкаленка, К.Я.Шкуднова, Н.І.Шматкова, В.П.Шульга, М.М.Шумаў, М.С.Шумская, В.В.Шчасная, М.П.Шыпінская, Н.А.Шыфрына, З.К.Шышова, В.П.Эгліт, А.У.Юдашкіна, М.П.Юдзеніч, З.Ц.Юдзянкоў, Я.І.Юралайц, З.А.Язерская, Н.Ф.Якаўлева, Ц.С.Яльчык, Е.І.Янушкевіч, Н.А.Ярэміна, Я.Р.Ярэц, В.А.Яўнайс, М.І.Яфімава, Р.С.Яфрэмава, Ю.М.Яшчак.

1968. І.І.Абрамовіч, Е.Ф.Авярковіч, Т.С.Агеенка, А.С.Агінская, П.Д.Адзінцоў, К.С.Акачонак, Т.М.Аляксеенка, Н.Е.Амбразевіч, Ц.Ц.Андрэеў, К.М.Андраюк, Л.Г.Андрухіна, Ж.І.Андрушкевіч, А.Ф.Антончык, Н.В.Апацкая, І.Л.Архіпенка, З.Я.Арцем’ева, Я.П.Арэтаў, П.А.Астапенка, Н.Д.Асюлева, В.І.Аўрукевіч, К.С.Аўчыннікаў, З.М.Афонская, С.Р.Бажко, М.Н.Бакатанава, Н.М.Балвановіч, Н.А.Баравая, Н.В.Баранава, І.М.Барановіч, К.І.Бараноўская, М.С.Бароўскі, А.І.Барысевіч, А.І.Барэйка, Дз.Х.Батрова, В.Я.Баханькоў, Е.А.Бахарава, Г.В.Бежалёва, Р.Р.Бейненсон, Л.П.Бекерава, Н.М.Белайчук, В.А.Белакурская, В.В.Белая, С.М.Белы, У.І.Белы, М.П.Бельскі, А.П.Берасцнёў, М.Я.Берніптэйн, І.В.Бешанцаў, М.С.Блінкова, З.А.Бондар, І.Р.Бочкін, З.І.Бранавец, Я.С.Бранавіцкая, Ф.У.Бубен, І.А.Будай, Г.Дз.Буднікава, А.Г.Бузава, Н.І.Бузо, П.Я.Букініч, М.М.Буланкова, З.І.Булыга, І.П.Булыка, С.П.Бурак, С.В.Бусел, Г.Ю.Бухаўцова, Я.І.Бухцеева, Г.Я.Буцэнка, М.Ю.Буцявіцкі, Я.І.Бычкоўская, В.І.Бялугіна, А.Р.Бяспалава, С.Ф.Валатовіч, Т.М.Валадзько, В.А.Валожына, П.І.Валуй, Т.А.Валынец, А.П.Ванаршэнка, П.К.Варывончык, Ф.Ф.Васілевіч, М.М.Васілеўская, Б.Г.Васільеў, В.Э.Васілько, У.Я.Васілюк, А.П.Васькоўская, А.М.Ваўчкова, В.С.Вераб’ёў, А.Дз.Весялова, В.М.Віннікава, Я.П.Вішнеўскі, І.І.Волкаў, З.В.Вярбіцкая, М.М.Гавядзінаў, А.І.Галавешкін, А.С.Галакціёнава, П.Д.Галенчык, С.П.Гарабчанка, К.А.Гарбацэвіч, Л.В.Гарлачова, М.У.Гасцём, В.А.Гатоўка, Н.П.Гаўрусейка, Е.П.Гаўрылава, Н.П.Герашчанка, А.І.Гертман, Н.Г.Гетманская, В.В.Гіліцкая, Д.Г.Гінзбург, І.Л.Гінсбург, Е.В.Гладкевіч, І.І.Глушцоў, В.Г.Гоева, З.Л.Голубева, М.Дз.Гразнова, Г.І.Грыгор’ева, А.А.Грынчык, В.М.Грынчык, І.А.Грыцук, П.Н.Гурко, Т.Ц.Гурская, Д.І.Гурчанка, Н.В.Гурына, Л.С.Гурэвіч, І.С.Гуцеў, Н.А.Дабравольская, А.А.Даввдаў, І.П.Данілевіч, В.З.Данільчык, У.М.Дарафей, В.А.Дарошка, А.М.Дашкоўская, В.М.Дзенісюк, Г.К.Дзенчык, З.А.Дзіцяціна, Т.І.Дзядзюль, Н.П.Дзяжурка, М.І.Дзякевіч, С.Ц.Дзямешка, Н.І.Драбышэўская, Г.В.Драніцкая, К.Я.Друтамілава, Ф.С.Дубінчык, П.М.Дубовік, А.Ц.Дубоўская, П.А.Дуброўскі, Дз.В.Дудараў, Н.І.Дудко, В.А.Дунец, Я.П.Дусь, М.А.Елісееў, П.С.Ерамейчык, Ц.А.Ерафеенка, В.У.Жабуртовіч, А.С.Жук, М.А.Жук, А.П.Жукава, Л.А.Жукоўская, М.М.Жукоўскі, З.С.Жураўлёва, А.П.Забенька, І.В.Завадскі, А.І.Задора, П.М.Зайкін, Е.І.Зайкоўская, Л.Н.Зайчык, Г.С.Зароўская, У.І.Зарэцкі, А.Л.Захарэнка, Т.І.Заяц, У.А.Зінавенка, К.С.Злобіна, А.Т.Зялёны, В.М.Зяньковіч, Г.А.Іванова, З.К.Іванова, П.М.Іванцоў, В.К.Івашкевіч, І.М.Івашкоў, Г.І.Ігнацьева, Л.Э.Іофе, В.І.Іцянкоў, Л.А.Ішчанка, А.І.Кавалёва, Е.А.Кавальчук, Т.К.Кадрэвіч, Л.Р.Кажамякіна, А.В.Казлова, Ф.А.Казлоўскі, Л.Я.Калініна, Н.І.Каліноўская, С.К.Кальчук, А.К.Калясень, М.Дз.Камярылава, А.П.Кандратовіч, М.М.Кандраценка, М.Ф.Кандрацкі, Н.А.Кандрусь, У.І.Канецкі, Т.А.Канцавая, П.А.Капусцін, М.М.Капусціна, М.К.Каралёва, А.П.Каралькоў, А.Н.Караткова, С.С.Карачун, Я.Ц.Кардаш, В.А.Карміліна, Г.В.Кароль, М.М.Карпенка, М.Е.Карпучок, П.С.Карэтнікаў, В.Ф.Кастко, М.А.Касцюкевіч, І.П.Касцючэнка, М.І.Касяк, Н.В.Кацора, М.Т.Кіеня, М.А.Кілачыцкі, Е.М.Кіпнюк, А.А.Кісялёў, С.І.Кісялёў, А.С.Козік, Г.І.Конах, М.М.Кончыц, Н.Я.Корсікава, Ш.М.Коўнер, М.А.Кравец, Т.І.Крапошына, Л.В.Краўцова, П.В.Краўчанка, І.Г.Краўчанка, Г.Г.Круганава, А.І.Кругленя, А.Дз.Крукоўскі, У.Дз.Крукоўскі, Л.Л.Крупская, Я.С.Крываблоцкая, Т.Т.Крывалапава, В.М.Крышко, Л.К.Кудраўцава, П.І.Куземчык, А.Е.Кузняцова, Ф.І.Куксін, К.Ф.Кулакова, Л.Н.Кулакоўская, А.А.Кулікава, Т.М.Кулінковіч, Г.М.Кунцэвіч, К.Р.Купершток, Я.В.Купрыянава, М.Т.Купрыянец, В.П.Курацева, Н.І.Курачыцкая, А.П.Курносаў, А.М.Курчэўская, К.Ф.Кухарава, Ф.Дз.Кухарава, М.В.Кухараў, Г.П.Кушалеўскі, Р.В.Лагачова, М.А.Ладуцька, І.П.Лазук, І.І.Лакішык, А.Р.Лапанькоў, Н.Ф.Лапіцкая, П.Р.Лапіцкі, Р.І.Лапіцкі, А.М.Лапунова, З.Ф.Латышова, Ф.В.Лаўчынскі, М.В.Лебедзева, Н.С.Лебедзева, І.Ц.Леўкін, М.П.Літвінаў, В.К.Лобан, В.Ц.Лонь, В.П.Лукашовіч, Г.І.Лылава, К.Е.Лысенка, Н.П.Лысуха, Я.С.Лябецкая, Р.С.Ляндацкі, І.А.Ляўда, І.Ф.Ляўковіч, А.І.Ляхаў, Л.А.Мазгавая, Т.І.Макейчык, Я.І.Макутонін, Е.П.Малаковіч, М.А.Малашук, М.Ф.Маліноўская, А.М.Малышка, А.Л.Мальцаў, У.С.Марозаў, П.А.Мартыненка, І.М.Мартыновіч, П.А.Марцінята, М.І.Масальская, М.Г.Мастовіч, У.Ф.Матрунчык, К.І.Мачаліна, І.А.Мацкевіч, Т.П.Мацкевіч, А.В.Мілова, А.А.Мінчук, Л.Ф.Мірановіч, Т.В.Міроненка, Н.В.Місюк, Л.А.Міхановіч, І.І.Муравіцкі, А.А.Мусцейкіс, А.Б.Муха, Г.Р.Навумава, Н.В.Навумава, А.А.Налягач, В.І.Напрэенка, В.К.Насілоўская, М.С.Нацэвіч, П.П.Несцераў, З.А.Нікольская, С.К.Нікуленка, А.Ф.Новік, К.І.Новікава, В.А.Падзвінская, Г.І.Палонская, В.І.Папова, К.Дз.Папова, Л.К.Папова, М.М.Папоў, Я.С.Парфененка, Г.Ц.Парфёнава, В.Я.Паўлава, Л.М.Паўлоўская, Л.М.Пафнуцьева, П.К.Пацей, Н.С.Пацкевіч, Т.П.Пачынская, К.А.Пекар, Н.А.Петрачэнка, В.П.Піваварава, С.В.Піскун, Ф.А.Пішчыкава, Б.С.Пладуноў, М.М.Плескачоўская, К.Т.Прахарэвіч, Л.І.Прышчэпчык, Л.Ф.Пуранкоў, Э.М.Пяткевіч, А.Д.Пятрова, К.М.Пятровіч, Ю.Ф.Пятроўская, М.М.Пятрухін, Е.І.Рабцава, К.Л.Равянок, А.Н.Радзечка, М.Р.Радзянкова, Л.А.Радзішэўскі, А.А.Радоўская, Г.М.Радзько, Г.М.Разанка, Л.І.Разнюк, Д.Л.Ракашова, Ф.К.Расінскі, З.І.Родзін, Н.М.Роскач, Р.І.Румянцаў, В.С.Русакова, У.Т.Рыжыкаў, М.І.Рыльскі, Б.А.Рымашэўскі, В.В.Рытчык, Н.В.Саевіч, Р.П.Сакалова, В.А.Саковіч, С.В.Салагуб, Л.В.Самовіч, Г.М.Саўкіна, Н.Ф.Сачкова, Г.М.Селеванчук, М.Р.Семашкевіч, Г.І.Семянцова, В.П.Сергіеня, С.К.Сердзюкоў, К.А.Сідзюк, А.Р.Сімчанка, П.М.Сінічкін, П.П.Сірош, Н.М.Скалабова, В.В.Скалубовіч, М.А.Скуратовіч, К.Л.Слабуха, К.Н.Смірнова, В.Ф.Сопатава, І.А.Сотнікаў, П.М.Сотчанка, Я.А.Сошнікава, В.А.Сошына, М.Дз.Станевіч, М.І.Старчанка, У.А.Стаскевіч, С.Г.Статкевіч, Т.Л.Стахоўская, А.А.Сташэўскі, У.С.Субоцін, М.М.Сулкоўскі, Н.Я.Сумарокава, А.К.Сураўцова, І.А.Сухарукаў, В.М.Сушкевіч, У.М.Сцяпанаў, І.І.Сысой, П.М.Сяргеенка, Ф.І.Сяргееў, М.І.Сятун, Н.В.Талмазава, М.Я.Талмачоў, Р.І.Талюш, Е.А.Тамаева, Л.І.Тамковіч, Е.З.Тараноўская, С.І.Тарасевіч, Г.Б.Ткачэнка, А.П.Тоўсцік, С.Р.Троцкі, А.М.Трошына, М.І.Трусаў, С.І.Трызна, М.П.Тузаў, І.Г.Тунякоў, П.П.Турайкевіч, Ф.А.Турскі, Л.Ф.Украінская, М.І.Унучак, Дз.П.Усаў, Н.І.Усікава, З.І.Усовіч, В.С.Фаміна, К.М.Фаміна, В.У.Фомчанка, Ф.П.Фрайман, Г.А.Фядосава, Е.С.Хадарэнка, Р.І.Хамчонак, Н.Я.Хамякова, С.М.Ханенка, В.А.Хапалюк, А.Л.Хашкоўская, З.У.Хвір, Н.П.Хмурчык, Л.С.Храмцова, А.І.Цалко, Н.Дз.Царова, П.П.Ціванюк, Ш.В.Цівес, С.І.Цімошчанка, В.А.Цітова, Г.А.Цітова, В.К.Ціхамірава, С.І.Цішкавец, І.І.Цяртычная, М.П.Цярэшка, М.М.Цярэшчанка, Я.А.Чабан, В.К.Чайкоўская, Б.Р.Чамаданаў, М.Б.Чаркас, М.І.Чарняўскі, М.К.Чмярэнка, А.Т.Чубкоў, Р.Е.Чэрні, А.М.Чэрнік, В.С.Шабалтас, М.Я.Шабан, С.Л.Шакулава, Е.Г.Шалак, В.Дз.Шалуха, М.Ц.Шалышка, Я.К.Шалькевіч, М.П.Шалюта, Г.С.Шанько, Т.В.Шапавалава, І.З.Шапіра, А.С.Шарыбчанка, А.П.Шарэц, М.Л.Шатанава, Р.Ф.Шаўчук, С.С.Шаўчук, Л.Н.Шафранаў, Ф.Е.Шашэнька, І.М.Шведаў, Л.Ф.Шкляр, В.А.Школьнікаў, М.Р.Шкрабава, А.К.Шкутаў, В.М.Шлец, Н.А.Шляхценка, З.А.Шмуратка, В.І.Шніп, А.Ф.Шурупова, І.Г.Шут, У.М.Шутко, М.С.Шчарбачэня, А.А.Шчарбіна, У.Л.Шыла, Н.Р.Шылкіна, А.В.Шынгель, В.Г.Шынгель, П.А.Шынкароў, Н.Р.Шырай, А.В.Шэдаў, М.І.Шэйпак, С.Р.Шэміс, Г.І.Юркевіч, М.Н.Юркевіч, А.С.Юркоў, В.І.Якубовіч, М.І.Якуніна, М.І.Якушэнка, Я.Ц.Яраслаўцаў, М.Р.Ярашэвіч, А.В.Ярмоленка, І.І.Ярмусік, Б.К.Яроцкі, А.П.Яўланава.

1970. П.М.Абраменка, Н.А.Агнішчанка, В.М.Аксёнава, Н.М.Акунёва, В.А.Алісіевіч, М.С.Аляксеенкава, В.В.Анішчук, А.П.Анцімонік, С.Дз.Арлова, К.М.Бабіцкая, М.А.Багдановіч, В.І.Баран, А.В.Бараноўскі, Т.Я.Баталка, Г.М.Баўшава, Т.В.Белянкова, В.А.Бембель, М.Дз.Брашко, М.М.Буеўская, М.М.Бусел, А.К.Бяглюк, І.М.Валошын, Г.І.Вараненка, Н.А.Васілеўская, Г.Ф.Вянцковіч, М.І.Гараднічы, Б.І.Гемская, Н.П.Голікава, Г.М.Грыбоўская, Я.К.Дзяменцьеў, З.У.Дзямідзенка, Г.Н.Дрожжа, А.Р.Друшчыц, А.П.Дубініна, І.Я.Дуброўская, А.С.Жук, В.Р.Жукавец, І.І.Жураўскі, Т.І.Заяц, В.І.Іцянкова, Н.П.Кавака, Р.І.Кавалёва, І.К.Кавалёў, В.П.Кавалькоў, Т.П.Кажамякіна, М.М.Калеснікаў, Т.М.Калядка, З.І.Канавалава, Е.Т.Каралёва, Л.У.Каржыцкая, М.В.Каўцэвіч, Л.Г.Кірпічэнка, У.К.Кісялёва, М.В.Козел, Г.П.Корзун, М.П.Косцеў, Ф.Ф.Кудасаў, Дз.А.Кудрыс, Н.А.Кулакова, А.Дз.Кунцэвіч, В.А.Купрэйчык, М.П.Кучкоў, Г.С.Лабовіч, М.А.Лазарава, М.Ц.Лейфман, Н.М.Лістратава, Л.Я.Лукашок, Н.А.Лукічова, С.З.Ляйховіч, М.Ц.Лялькова, Е.І.Ляшчанка, Д.М.Маёрава, Р.М.Макарэвіч, У.С.Малчанаў, А.Ф.Марозава, Я.Л.Марцінюк, Г.А.Мілашэўскі, П.М.Міхалап, Я.І.Муралава, П.А.Мускі, В.І.Назарэвіч, Я.П.Нікіцін, І.А.Новік, Г.М.Новікава, Л.К.Новікава, Т.Р.Паборцава, І.Ф.Пабудзінская, Д.А.Пацеенка, Л.Дз.Петракова, С.Ц.Пігулеўскі, Г.Ф.Праходская, М.А.Пухава, Н.К.Рабёнкава, К.Дз.Рабчынская, Э.А.Рыдзеўскі, Ю.Ш.Рыўкіна, В.А.Савіцкая, Я.І.Санько, В.Е.Саўчанка, М.М.Саўчанчык, А.М.Сачок, А.Ф.Свістунова, Н.К.Сідаровіч, А.Р.Сідракова, А.А.Сімчанка, А.І.Сінкевіч, Э.Л.Сінкевіч, Н.І.Сляпчук, А.А.Собаль, М.І.Сушко, М.М.Сцепаненка, М.А.Сэй, В.А.Талокіна, А.Л.Таранда, Б.І.Таўбін, Н.С.Трафіменкава, А.Ц.Траццякова, Я.А.Урублеўскі, Т.М.Фадзеева, Н.Я.Філазафовіч, Т.П.Філіпенка, А.П.Церахаў, Н.П.Ціханюк, Л.Я.Цярэнцьеў, Г.М.Чэпікава, М.Дз.Шалай, Л.В.Шалуха, К.Ф.Шандрык, Л.М.Шарава, Л.А.Шнурко, П.П.Шпакоўская, В.П.Шупенькава, Н.І.Шыганава, М.А.Язвінская, Я.І.Якубоўскі, Л.М.Якушава.

1971. С.А.Абразцова, М.В.Абросімаў, К.І.Агурцова, А.І.Акуленка, В.М.Амялюсік, А.Ц.Армонік, М.А.Асмалоўскі, Г.І.Бабіч, М.Ц.Бабуркін, Э.І.Багдановіч, Л.А.Бакава, Ф.Ф.Бандаровіч, В.М.Бандарэнка, Г.Ю.Бароўка, М.Л.Басацкі, Н.І.Безбародзька, М.А.Берасцевіч, У.М.Бусел, В.М.Буяк, Г.У.Варабей, А.І.Варонін, Г.М.Васіленка, Р.І.Васілеўская, Н.Р.Вашацькова, В.І.Вільчынскі, Дз.К.Воранава, А.Л.Вялічка, А.І.Вярбіцкая, В.М.Гарэленка, Н.І.Герасімава, Л.М.Гінзбург, Г.Я.Гольцман, В.С.Гражданкіна, М.С.Давыдава, Т.П.Дзіканава, А.С.Дзялендзік, М.П.Дзятлава. Р.А.Дражнюк, Н.І.Ерамёнак, С.Р.Ерашова, В.С.Еўдакіменка, А.І.Жаваранкава, А.Р.Жукава, Н.М.Збітнева, І.Ц.Зяневіч, К.П.Зяньковіч, М.С.Іеўлева, І.Л.Каваленка, Г.Р.Кадырка, А.П.Казловіч, І.Дз.Калінін, К.Т.Камароў, Л.В.Камінская, М.Б.Карабан, І.У.Карабанава, А.Ц.Карпіловіч, С.І.Каршук, Л.Р.Катлярова, Г.Е.Кіршчына, В.І.Кірылава, І.В.Клікунец, К.К.Клімаў, З.Я.Кожар, В.В.Косцева, М.Ф.Красніцкая, Н.У.Красько, Н.А.Куляшова, Л.К.Купчэня, Г.І.Куцяпалава, З.Л.Лабкова, М.Дз.Лазарэвіч, Л.В.Ліпай, К.П.Лусікава, Л.П.Майсеня, Н.П.Малашка, В.А.Мамыкіна, С.У.Марозаў, В.П.Марудава, К.С.Маханькова, З.Я.Мельнікава, В.П.Млынарчык, З.П.Наронская, Н.І.Нахаева, В.М.Нікіценка, В.К.Нікіцін, П.У.Новік, Я.Дз.Панасенка, В.М.Панкевіч, В.Г.Пляскач, М.А.Побаль, Г.М.Прохарава, Е.Ц.Рабочая, Н.П.Рагацэвіч, М.І.Рамушэвіч, І.В.Раўнейка, Ч.К.Рацько, В.Д.Рубанава, У.А.Рыбчык, А.Н.Савінава, В.В.Савіч, А.П.Салдаткіна, А.І.Сіліна, А.М.Сіткевіч, М.Н.Смалюк, Л.І.Стока, Н.П.Стралкоўская, П.В.Студзянкоў, М.А.Сурта, М.К.Сцегін, С.С.Сянюк, Г.Р.Сяргеенка, Р.І.Сярноў, М.С.Талмачоў, Л.Б.Топаль, І.Ф.Тоўкач, С.А.Умрэйка, К.М.Філатава, Н.І.Фядосава, М.М.Ханцэвіч, З.І.Хілько, Н.А.Цілюпа, М.П.Цыганоў, Г.П.Цыялкава, А.В.Чапко, М.І.Чарнякевіч, А.Л.Чарткова, Г.К.Шарапаў, С.І.Шлапакова, В.А.Шульга, Г.Р.Шынкарова, Г.І.Яблонская, А.П.Яроменка, Ю.С.Яроцкая, Г.С.Яўстратчык.

1972. М.І.Антошчанка, Э.А.Аржанік, Н.П.Арыніч, Г.І.Аўчыннікава, А.В.Ахраменка, Н.В.Бабіна, А.Р.Бабова, М.К.Бакаць, Г.Ф.Баркоўская, Я.І.Бердашкевіч, А.П.Берднікава, Л.Л.Блешанкова, Г.М.Бондар, П.Р.Бондарава, В.Д.Брундукоў, К.П.Булыга, Л.І.Вялічка, М.І.Гавейна, Г.В.Ганчарова, Л.Б.Ганчарова, М.Ю.Гарашчук, Н.В.Гваздзюкевіч, К.І.Грузімава, В.А.Гурын, З.С.Дарафеева; К.Л.Дзешкавец, В.Д.Дрозд, Г.А.Явоста, Г.Я.Ерамейчык, А.Д.Жалковіч, Р.Т.Жанеўская, Н.Н.Жарнакова, І.І.Забабуха, Т.М.Забароўская, А.Ф.Занько, В.Дз.Іваноў, Л.І.Каваленка, У.В.Казлоў, Л.А.Кайровіч, А.А.Кандрацюк, Г.І.Канцавая, В.К.Карпікава, Н.Х.Касаткіна, М.А.Кірпічэнка, М.І.Кір’янаў, З.А.Клемзікава, М.У.Клігунова, М.П.Кляцкова, М.А.Кот, Е.А.Котава, Н.К.Кравец, В.Е.Краснік, Л.І.Кузняцова, Н.В.Кулагіна, Ч.І.Кучынская, С.П.Лагун, Р.Ф.Лазовік, Т.Э.Лапаціна, Г.А.Леанідава, М.І.Левы, А.Е.Ляончыкава, К.Ф.Майсевіч, Р.А.Манкевіч, Т.Р.Марозава, Н.Н.Матора, Н.А.Мохава. М.А.Мятліцкі, В.Л.Навіцкі, М.І.Няронская, П.С.Падалка, М.М.Палякоў, Я.В.Панкоў, П.П.Парункевіч, Н.А.Паўлава, А.У.Паўловіч, Т.Л.Паўловіч, М.С.Паўлючэнка, П.П.Пашкевіч, З.А.Прохар, М.У.Прэткель, А.Р.Пушкарэвіч, Н.Л.Рагаўцова, Н.П.Раентава, Ф.М.Раманчанка, А.А.Раткевіч, З.А.Рупрэхт, Я.У.Сакалінская, Н.Дз.Свадкоўская, А.С.Скабей, Я.Ц.Смірнова, Г.І.Станютка, М.М.Стрынкевіч, П.І.Трафімовіч, Л.М.Хаткевіч, А.П.Царэнка, Р.Р.Цодзікава, Ю.П.Цярохіна, В.В.Чачко, В.Х.Чыкіда, В.Л.Шаблюк, Е.І.Шавель, Л.К.Шапялевіч, К.Я.Шпадарук, У.У.Юрчык, Дз.П.Якаўчык, У.К.Якімовіч, Н.П.Ярмак, М.М.Яскевіч, М.С.Яўневіч, Г.Ц.Яцына, Т.М.Яшына.

1973. Л.М.Антонава, П.З.Антонаў, В.С.Аўраменка, Л.С.Багдановіч, А.Л.Байчык, П.М.Бобрык, Г.П.Бруштунава, В.П.Вашкевіч, В.С.Галуза, Н.Я.Грачанкова, А.А.Гонтарава, Я.А.Гурыновіч, К.М.Данілава, Р.С.Дзенбург, В.М.Дзям’янкава, Г.І.Дзівак, Г.І.Дунец, В.П.Жук. Р.Ф.Жук, Я.А.Зінкевіч, В.Я.Зубар, У.І.Іваноў, У.А.Іваньковіч, Н.І.Кавалец, І.В.Капуста, З.М.Карасёва, А.В.Карпава, Б.А.Карпаў, І.А.Касуха, В.Н.Катасонава, П.І.Катлярчук, К.І.Каўбаска, В.І.Клімовіч, Т.І.Крачэўская, М.М.Круглей, І.С.Кулага, Т.К.Лазарэвіч, В.М.Лакатко, З.В.Ліцвіненка, Л.В.Лясовіч, Р.І.Макшова, М.М.Манак, Н.Т.Маторная, С.К.Мікульская, М.Г.Мінкевіч, Н.Т.Міцкевіч, В.А.Навіцкі, Г.П.Нагорная, Г.К.Нацэўскі, Л.А.Недарэзава, Р.С.Паляшчук, К.Я.Панамарова, Г.І.Паспелава, В.М.Пішчалава, Р.М.Прохарава, Т.Ц.Пясоцкая, А.Я.Ралзішэўская. М.І.Раманава, В.Д.Рывоненка, З.Н.Рыдлеўская, Г.С.Рэянтовіч, М.С.Семяняка, М.А.Сідарэнка, Л.А.Сініцкая, К.С.Слесарчук, Л.В.Старавойтава, В.Р.Старасотнікава, Л.І.Старчанка, І.С.Сукрысцік, Г.Д.Сыроватка, А.І.Фаміна, Г.П.Фрол, Л.А.Цішкевіч, Я.А.Чаховіч, Л.Т.Шарко, З.Р.Шкурынская, С.І.Штурыч, К.В.Шчацінкіна, Т.Л.Шыпількевіч, А.В.Язвінская, М.Я.Яўсеенка.

1974. Н.І.Андрушкіна, М.М.Антановіч, Н.І.Бабровіч, А.А.Бандарэнка, В.З.Басарыгіна, Ф.Г.Бядунька, Г.Е.Бурак, В.К.Валадзько, А.Ю.Валошына, М.П.Васілеўскі, В.М.Верамяюк, А.В.Верас, А.А.Вінакураў, Д.Б.Ганусевіч, В.Г.Гаховіч, М.П.Герасіменка. П.Б.Голад, М.Г.Голікава, В.В.Голубева, С.М.Грэнкаў, Н.Ф.Дзёміна, Я.Я.Дзмітрук, М.І.Драгун, У.А.Дударэнка, У.А.Жукоўскі, Р.Ф.Закржэўская, М.Н.Зубчынская, С.П.Зяцікаў, В.А.Іванова, К.Ф.Іванова, П.М.Іовік, В.М.Казак, У.С.Казлова, А.Ф.Казлоўская, Л.К.Кандратава, А.П.Комлеў, І.П.Кашына, Н.П.Краміч. І.Р.Краўцоў, В.П.Кукішаў, В.Ф.Кульбіцкі, К.А.Лісоўская, В.С.Лось, Н.А.Лур’е, Н.Ц.Лычова, В.Ф.Мазурын, Н.Б.Мажайская, Л.Ф.Маркевіч, Я.І.Масквічоў, Ч.П.Махнач, М.А.Мікульскі, Л.М.Міцкевіч, І.Я.Мішэнін. М.Ф.Мяснікоў, Г.А.Мяцеліца, Н.Ф.Новік, А.Ф.Новікава, В.І.Палубан, М.І.Паўлаў, Н.П.Пуцькова, П.І.Пшанічная, М.С.Радзюкоў, Т.П.Раманоўская, Г.А.Раманчык, Г.І.Рымараў, І.В.Семянчук. Н.А.Сесіцкі, У.В.Скараходаў, Э.І.Смольская, Т.Б.Стасевіч, Л.К.Тарасевіч, Е.Р.Тараховіч, Я.І.Траснікова, Г.Я.Трухан, Н.В.Усевіч, Л.С.Харловіч, Л.М.Цвірко, Н.С.Цвяткова, В.У.Чаркасава, У.М.Чупрынскі, Т.І.Шабаліна, П.М.Шарэпа, Л.В.Шутава, У.Шырко, І.С.Ярмолінскі.

1975. Л.С.Абазоўскі, В.З.Алейнікава, В.І.Александроўская, П.М.Анічэнка, В.Р.Арлоў, Н.І.Арлоўская, Р.І.Арцімовіч, Н.Я.Асмалоўская, У.М.Асамлоўскі, А.С.Астапенка, Я.В.Аўсянская, Н.Я.Балмакова, В.С.Банадзькева, Т.Н.Бандарчык, В.А.Баркоўская, В.А.Баркоўскі, А.Дз.Белагорцаў, М.А.Бетанава, М.Ф.Бобаў, П.А.Бобрык, Ч.П.Бондар, А.А.Бранкоўская, А.А.Булаўка, А.Д.Булашаў, І.У.Буры, І.І.Варабей, Ф.С.Варабей, Л.І.Васько, Т.П.Відура, Л.К.Вярбіцкая, Т.Ц.Ганчарова, І.К.Гінтаўт, Г.П.Грозберг, Т.Я.Гурэвіч, Я.М.Гучак, В.А.Дабаровіч, І.Д.Дворкін, Л.М.Ермачонак, Т.Л.Еўдакімава, А.К.Еўсявіцкая, Г.Л.Жызнеўская, Г.Я.Жызнеўская, А.П.Жукава, В.С.Заброцкая, Л.А.Зарэцкая, А.А.Здраеўскі, Р.І.Зянькоў, В.І.Кабяк, Н.С.Кавалкіна, У.С.Казлоў, Я.М.Кананчук, І.В.Каравацкі, А.І.Карпава, Л.А.Карпінская, А.Р.Касцюкевіч, В.М.Касцян, В.Ф.Кашпар, А.Л.Кебец, І.І.Кожар, М.П.Корж, В.К.Котаў, М.П.Красікава, Г.С.Краўчанка, Н.І.Крэнь, Г.С.Кузёмкіна, В.Г.Кудрашоў, А.М.Кулік, Я.Л.Курган, М.П.Курганскі, Н.І.Кутынка, Я.А.Лазавік, В.І.Лазарава, М.І.Лазарэнка, М.І.Макарчук, М.І.Макеенак, В.Н.Маркевіч, Л.М.Марозава, М.С.Мароснікава, М.А.Марціновіч, Я.А.Марцулевіч, В.П.Маскаленка, Л.А.Маўчанюк, Л.М.Махнач, М.М.Мачанава, В.С.Міхайлаў, Г.А.Мураўёва, С.М.Муркоў, Г.І.Назарчук, Л.М.Палевікова, Я.В.Палонская, Г.Н.Панасенка, Н.Ф.Панасюк, З.А.Парыгіна, Л.Ф.Пашынскі, М.А.Прылуцкая, С.К.Радзевіч, Г.Я.Радзько, І.В.Радчанка, У.І.Радчанка, Я.Ф.Расудоўская. К.І.Савіцкі, С.С.Сазонік, Л.Ф.Салавей, Т.І.Самцова, І.Ф.Селязнёва, Р.М.Серыкава, Г.П.Сідорка, А.С.Сілівёрстава, В.І.Сіневіч, Н.І.Сіцкевіч, І.А.Скаруцкая, С.Б.Смолкін, М.К.Сувалаў, В.П.Сураўнёва, Л.Д.Сцефановіч, Р.І.Сянько, Я.С.Таборка, М.Г.Трафімовіч, А.Л.Траццякова, І.В.Філіпава, І.І.Фрадкін, Л.Ц.Фралянкова, Г.В.З.Хітрык, М.І.Царык, Ю.І.Цвірко, В.М.Цыуля, А.С.Чаранко, І.В.Чарніцкі, А.П.Чаша, А.М.Чурыла, А.І.Шалак, Г.Дз.Шаніна, Л.А.Шатраўка, М.С.Шаўкун, Дз.В.Шульгоўская, М.І.Шумская, Н.С.Шуплякова, У.Ф.Шутаў, В.С.Шышоў.

1976. Л.У.Андрэева, М.П.Аронаў, В.М.Бабакова, Я.М.Баркова, А.Б.Будніцкая, М.В.Ваніна, Т.С.Вараб’ёва, Ф.А.Варашніна, Н.М.Васілеўская, Г.У.Васільева, В.Ф.Васюшка, А.Е.Герашчанка, Я.П.Грыб, Я.Я.Грыгуць, П.Е.Гукаў, А.П.Дамарацкая, М.І.Дварэцкая, Н.Н.Еўпак, В.І.Жалезная, Т.С.Жук, К.Н.Загуста, М.П.Зайчук. Н.І.Засценская, А.І.Заяц, М.А.Казбярук, І.Ц.Казырыцкі, В.У.Каладзінская, Г.Н.Кандрацьева, Л.А.Капылова, Л.С.Караленка, С.Ф.Каранеўская, А.С.Каржукова, М.А.Кібісава, М.І.Козел, П.І.Краўцэвіч, Л.К.Крыцкая, Т.Р.Лабур, Г.Р.Лось, А.Т.Лукашэвіч, У.І.Ляпёшкін, А.А.Ляхота, В.І.Манаскіна, Р.А.Марачава, М.С.Марціновіч, Л.П.Мінчукова, Э.С.Мірановіч, З.Р.Мяшкова, С.С.Найдзен, Л.П.Нікановіч, В.І.Піляўская, Н.Т.Прыбыткіна, В.К.Рабцэвіч, М.Ф.Рыжанкова, В.І.Савенка, М.М.Сарынава, К.І.Серада, Г.І.Сідаровіч, П.І.Сікора, І.П.Сіманоўскі, Б.І.Смародзін, А.Р.Спарбер, Э.П.Стаховіч, А.М.Талабаева, І.І.Трус, В.А.Феакцістаў, Г.М.Фількова, Т.М.Цёмная, Т.І.Чобатава, В.Дз.Шасцерыкова, Л.І.Якімовіч.

1977. В.І.Акулава. К.А.Антонава, Т.В.Аўсеенка, Ю.А.Бабіч, Н.В.Багамолава, Н.І.Багацюк, М.І.Багачоў, Н.С.Багданава, Н.С.Балантэр, Т.К.Бандарэнка. П.Ц.Баравік, Н.Дз.Баравіцкая, Н.В.Беладзед, А.А.Брач, В.С.Былюк, К.Я.Бычкова, Н.І.Варанецкая, В.Т.Вірынскі, А.П.Герачынская, Ю.М.Гірдзь, Н.Р.Гняўко, П.П.Грабеннікаў, А.М.Грыцаў, А.І.Гурскі, А.П.Давыдаў, Г.П.Данешчык, Н.М.Данілава, Р.П.Дарошка, Л.К.Дзмітрыева, Л.М.Дзянісман, Э.К.Дубаневіч, Л.І.Ждановіч, Т.Дз.Жыліна. С.Л.Жылко, М.І.Жырніс, Н.П.Жыткова, З.П.Зайцава, А.І.Зарэцкая, М.К.Здрок, В.М.Зуб, Л.Л.Іваноў, М.П.Ігнаценка, В.І.Ісаева, Р.П.Калеснік, Т.М.Карпенка, В.П.Кацянкоў, В.Р.Качурка, З.З.Кашырына, Т.М.Кісель, Н.Р.Кіяшка, А.А.Крэнь, А.М.Куранкова, І.Б.Лебедзева, Н.Р.Лівенцава, В.Г.Лісоўскі, А.А.Лобач, Н.Р.Малей, В.І.Марціновіч, Г.В.Марцякова, М.Я.Мікульчык, Б.А.Муляраў, В.Г.Мурашка, І.Б.Навумовіч, А.М.Несцярчук, І.І.Палій, В.Дз.Палікіна, Г.А.Палуянская, Ф.П.Панцялеева, Р.М.Панчанка, М.Г.Парашчанка, Г.А.Паўлоўская, У.Ф.Піляк, К.А.Пісарык, Дз.В.Прастаквашын, І.Л.Пятрова, Л.С.Радкевіч, Т.А.Разгуліна, В.І.Разумава, А.З.Раса, П.К.Родзічкін, М.А.Семянчук, К.Л.Сімаковіч, І.М.Сіманенка, Р.А.Сташынская, В.А.Сташэўскі, А.А.Стральчонак, Л.Р.Сямёнава, К.М.Трафімук, Ф.А.Туміловіч, В.М.Турбан, У.В.Усціновіч, А.У.Хмяльніцкі, Л.П.Худалеева, А.Л.Хутарны, М.П.Цішчук, А.Я.Цярэнцьева, Л.В.Чыгір, Л.К.Шатухіна, П.М.Шэлест, В.Ц.Якаўлева, Я.Дз.Якімовіч, В.С.Якубовіч, Л.Я.Яшнова.

1978. А.М.Азарка, Н.В.Амельянюк, М.У.Андрончык, Л.А.Анзель, В.М.Анціпкіна, В.Р.Аўраменка, Г.П.Аўтуховіч, А.К.Афанасенка, Л.У.Барабанава, В.І.Бараноўская, А.А.Барысевіч, А.С.Бельская, А.П.Бузаева, І.П.Буланава, Н.М.Бяляцкая, З.І.Варшаўская, Г.А.Васілеўская, Л.М.Вінцэўская, В.А.Воран, А.Р.Галавач, Р.Ф.Ганчар, А.Н.Гарканава, А.П.Гілевіч, Н.А.Гірсянок, А.А.Глазоўскі, В.М.Грыгор’ева, Дз.Р.Дошчык, Л.Ц.Дубко, А.К.Жахоўская, В.П.Іваненка, В.С.Іванова, В.С.Казлякова, А.І.Каменка, В.П.Кручанок, Г.П.Крывянкова, С.С.Крэчка, З.У.Лазоўская, І.М.Лашук, М.І.Лівенцаў, А.П.Лісаў, Г.І.Ліцвіновіч, К.Я.Лойка, Л.С.Луцэвіч, В.П.Максімовіч, Г.Л.Малаш, М.В.Маркусенка, М.Ф.Марозаў, Л.Я.Мільшына, І.І.Міхалка, А.В.Міхнікевіч, Я.А.Мураўская. М.Дз.Мядзведзева, І.А.Палуянчык, Г.М.Паўлава, М.В.Петрашкевіч, В.П.Пілюта, П.І.Радзькоў, У.І.Рубан, І.І.Русак, В.Р.Русанава, М.І.Рында, М.Д.Сагановіч, К.В.Сажына, І.Ф.Салавейка, С.М.Самолейнка, Н.Дз.Сачанка, Г.А.Серакова, Н.Дз.Сідарава, М.А.Скіпар, В.С.Сраброўская, К.М.Сталярова, М.М.Труханава, Т.Р.Трыгубская, Р.П.Туравец, В.М.Туркевіч, А.А.Цімошчанка, А.І.Цітоў, Ф.Ф.Цудзіла, З.Дз.Цябут, Л.І.Шаўчэнка. А.С.Ясяновіч.

1979. М.Г.Аіурцоў, Г.І.Аляксеенка, Ф.Р.Багдановіч, М.У.Вараб’ёва, Р.Ц.Васілевіч, Н.Р.Ваяводзіна, В.Я.Верамеева, Л.І.Віткоўская, Л.І.Вялічка, К.І.Гаякоўская, Л.Б.Гінтаўт, Л.А.Грубенка, Н.В.Гурэева, Н.Ц.Забермаг, В.А.Здановіч, К.А.Ісай, М.А.Казакоўцава, У.Л.Кастрыцкі, Н.Н.Круглова, Я.А.Кудраўцава, М.І.Лацянкова, Л.М.Леўс, Г.К.Лісоўская, А.А.Лопан, А.А.Максімаў, В.П.Марозава, У.А.Мацюкевіч, Ж.П.Міронава, В.П.Мядзведзь, Л.Ф.Паваляева, Т.М.Патапава, Л.Н.Пісарэвіч, К.С.Пракаповіч, А.П.Пуцькоў, І.П.Пятрова, М.С.Пятрова, Н.М.Сандрозд, М.А.Санько, Н.М.Сідарэнка, Н.С.Слясарчык, Р.І.Старасвецкая, У.П.Стрэльнікаў, Г.Р.Табанюхава, Н.А.Хайноўская, І.І.Хацкевіч, В.П.Хургіна, Г.Р.Цітова, І.М.Шаламіцкі, Я.І.Шыбека, Н.А.Шэлехава, М.С.Юрэвіч, В.І.Якавенка.

1980. Д.М.Абразцова, Б.А.Акалатовіч, В.П.Бадабед, В.А.Бакава, А.В.Башчук, В.І.Башылава, Г.М.Бугрова, А.Я.Васільчанкаў, І.В.Валадзько, В.І.Варажэйкіна, А.Дз.Вяль, Г.М.Гараніна, В.А.Гурыновіч, Я.Р.Духовіч, К.Ф.Заяц, А.Дз.Зобнінская, М.Ф.Змітровіч, В.В.Зуева, Дз.М.Калапетка, А.Р.Каменшчыкаў, Р.Дз.Каралёў, В.К.Кісель, М.І.Краўчанка. І.П.Лейка, С.І.Ліноўскі, Б.А.Літкін, М.Г.Лугаўцова, Л.І.Лузгіна, А.І.Макарэвіч, І.П.Макарэвіч, М.М.Маталыгаў, М.В.Некрашэвіч, В.В.Нікалаеў, В.П.Пакаташкін, С.І.Палей, В.Д.Панкевіч, С.К.Пятрушка, Л.Дз.Румянцава, У.І.Рэкуць, І.А.Саковіч, Г.Р.Саўчанка, А.С.Саўчык, Т.В.Сушкова, М.Л.Федзяцова, В.З.Холад, А.Я.Чудакоў, Т.М.Чырычэнка, В.І.Шапавалава, М.Н.Юркавец, Р.Э.Юркевіч, М.І.Якубовіч, П.І.Ярмола.

1981. Б.Ф.Агароднікаў, Я.А.Аляхновіч, І.П.Антоненкаў, І.Л.Ведзянеева, А.П.Глухараў, Л.С.Жугер, В.А.Мацкевіч, Г.М.Попель, Г.Ф.Сцяжко, А.Я.Трафімук, К.А.Юша.

1982. А.С.Асіпенка, Г.Р.Атаманчук, С.Г.Багдановіч, М.П.Баранава, П.М.Валасюк, Л.Н.Волкава, Ф.М.Ф.Вранко, Ж.М.Гарбунова, У.П.Гуд, Б.А.Гуляеў, Т.А.Давідовіч, П.Дз.Дзмітрыеў, М.Ц.Кавалёва, Н.Л.Касяк, Ф.Р.Кітуновіч, А.М.Клачко, Е.Я.Лабачова, М.Ф.Падсіткаў, Н.Г.Паўлава, Н.С.Пашкоўская, Т.А.Пісьмянкова, Я.С.Рымкевіч, Б.Б.Федаровіч, М.К.Філановіч, Г.І.Шумская, Л.С.Шчарбовіч.

1983. М.М.Дворак, І.Л.Емяльянава. Л.Ц.Калядка, У.М.Кацнельсон, Я.М.Крылоў, С.І.Слізскі, Г.І.Тарасава.

1984. А.П.Агаркава, А.І.Брэсцкая, Л.В.Высоцкая, Г.А.Каршакоўскі, Г.І.Русак, Н.Г.Салаўёва, У.А.Сіневіч, В.Дз.Яцухно.

1985. Н.А.Анішчанка. Г.Ю.Бурынская, М.А.Быкоўскі, Ф.Р.Гераскевіч, М.Ф.Гукаў, В.Н.Кісялёў, В.І.Раманчук, Л.У.Рачкоўская, М.М.Рудэнка, А.Ф.Худалей.

1986. Л.У.Кур’ян, Т.П.Парфёнава.

1987. А.В.Букач, С.Е.Варакса, М.П.Жыгалава, Ф.Г.Забродскі, Н.П.Кароткая, М.Б.Касьянюк, Дж.А.Курчэўскі, А.В.Руцкая, Н.В.Сухоцкая.

1988. Л.К.Сухнат.

1996. В.А.Гербутаў, У.М.Здановіч, Ю.У.Маслаў, В.М.Прахарэнка, З.К.Чумакова.

1997. Л.М.Дзмітрыева, Г.А.Зарэцкі, М.М.Серафімава, К.С.Фарына.

т. 6, с. 555

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Verbum