быць

1. (жыць, існаваць) sein* vi (s);

гэ́тага не мо́жа быць! das kann nicht sein!;

2. (утрымлівацца на працягу часу) wérden* vi (s), sein* vi (s);

бу́дзе во́сень es wird Herbst;

3. (прысутнічаць, знаходзіцца) sein* vi (s), sich befínden*, sich áufhalten*, ánwesend sein;

я быў там ich war da [dort];

4. (рабіцца, здарацца) geschéhen* vi (s), passíeren vi (s), sich eréignen, sich zútragen*;

калі́ гэ́та было́ [зда́рылася]? wann ist das passíert [geschéhen]?

5. (прыходзіць, прыязджаць) kómmen* vi (s);

ён бу́дзе пад ве́чар er kommt gégen Ábend;

6. (у знач. цяпер. часу) wérden* vi (s), sein* vi (s);

кім ты хо́чаш быць? was willst du wérden?

7. (у функцыі дапаможнага дзеяслова) sein, wérden;

рабо́та была зако́нчаная die Árbeit war beéndet, die Árbeit wurde beéndet;

◊

як ма́е быць wie es sich gehört;

было́ не ні было́! разм. es sei gewágt; auf gut Glück

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

durch

1.

prp (a)

1) це́раз, праз, скрозь; па

~ die Stráße — па ву́ліцы

2) дзя́куючы, з дапамо́гай

~ díesen Beschlúss — дзя́куючы гэ́таму рашэ́нню

3) (стаіць пасля назоўніка) на праця́гу

das gánze Jahr ~ — на праця́гу ўсяго́ го́да

4) пераклад залежыць ад кіравання беларускага дзеяслова: sich ~ séine Kénntnisse áuszeichnen вызнача́цца сваі́мі ве́дамі

2.

adv

es ist acht Uhr ~ — ужо́ больш васьмі́ гадзі́н

~ und ~ — ца́лкам

3.

~, sein

vi (s)

1) прайсці́ (праз натоўп і г.д.)

2) вы́трымаць выпрабава́нне

3) прамо́кнуць (наскро́зь)

4) пранасі́цца, знасі́цца

die Hósen sind ~ — штаны́ [по́рткі] знасі́ліся [праце́рліся]

◊ bei j-m únten ~ sein — стра́ціць аўтарытэ́т [пава́гу] у каго́-н.

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

um

1.

prp (a)

1) вако́л

éine Réise ~ die Welt — падаро́жжа вако́л све́ту

~ den Tisch (herúm) — вако́л стала́

2) у, каля́

~ zwei Uhr — у дзве гадзі́ны

3) на (пры абазначэнні колькасці, часта пры параўнанні)

~ drei Jáhre jünger — на тры гады́ маладзе́йшы

4) за, праз (аб паслядоўнасці)

Wóche ~ Wóche — тддзень за тды́нем

5) за, на (у абмен)

~ zwei Éuro káufen — купі́ць за два е́ўра

~ Geld spíelen — гуля́ць на гро́шы

~ nichts und wíeder nichts — ні за што, ні пра што

6) пераклад залежыць ад кіравання беларускага дзеяслова:

wie steht es ~ ihn? — як яго́ здаро́ўе?

7)

~ déinetwillen — дзе́ля цябе́

2.

adv

rechts um! — напра́ва! (каманда)

~ und ~ — з усі́х бако́ў

~ sein — канча́цца, міна́ць (пра час)

3.

cj

um… — (zu + inf) (дзе́ля таго́) каб

er kommt, ~ es mítzuteilen — ён ідзе́ сюды́, каб гэ́та паве́даміць

◊ ~ so bésser — тым лепш

~ so mehr — тым больш [бо́лей]

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

für

1.

prp (a)

1) для, за, на

das ist ~ Sie — гэ́та для Вас

2) за (пры абазначэнні паслядоўнасці)

Schritt ~ Schritt — крок за кро́кам

Wort ~ Wort — сло́ва за сло́вам

3) за, заме́ст

~ j-n etw. tun* — рабі́ць што-н. для каго́-н.; рабі́ць што-н. за(ме́ст) каго́-н.

4) на (пры абазначэнні часу)

~ zwei Táge — на два дні

5) па (або перадаецца беларускім родным склонам)

Léhrbuch ~ Mathematík — падру́чнік па матэма́тыцы [матэма́тыкі]

6) (пераклад залежыць ад кіравання беларускага дзеяслова)

~ j-n sórgen — клапаці́цца аб кім-н.

es ~ séine Pflicht hálten* — лічы́ць гэ́та сваі́м абавя́зкам

◊ was ~ ein [éine, ein]..? was ~..? — што за..?, які́ [яка́я, яко́е], які́я..?

(an und) ~ sich — сам [сама́, само́] па сабе́

jéder ~ sich — ко́жны сам за сябе́, ко́жны сам па сабе́

das ist éine Sáche ~ sich — гэ́та асо́бная спра́ва

ich ~ méine Persón — што ты́чыцца мяне́

2.

adv

~ und ~ — ве́чна; бесперапы́нна, пастая́нна, ста́ла, заўсёды, уве́сь час

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

у прыназ.

1. (у каго-н.) bei (D);

вучы́цца ў каго-н. bei [von] j-m lérnen;

2. (пры наяўнасці чаго-н.) спалучэнне яго з займ. або наз. перакладаецца: 1) займ. або наз. у N:

у мяне́ ёсць ich hábe;

у мяне́ няма́ ich hábe nicht [kein];

у мяне́ не было́ кні́гі ich hátte kein Buch; 2) займ., або наз. у D:

у яго́ балі́ць галава́ der Kopf tut ihm weh;

у мяне́ ўзні́кла ідэ́я mir kam ein Gedánke;

3. (пры пазбаўленні чаго-н.) спалучэнне яго з дзеясловам «узяць» і г. д. перакладаецца пры дапамозе адпаведнага дзеяслова і займ. або наз. у D);

у дзіця́ці адабра́лі ца́цку man hat dem Kind ein Spíelzeug wéggenommen;

4. (пры абазначэнні кірунку) in (A); nach (D) (перад геаграфічнымі назвамі):

ісці́ ў вёску ins Dorf géhen*;

е́хаць у Берлі́н nach Berlín fahren*;

5. (унутр, унутры чаго-н.) in (D на пыт. «дзе?», A на пыт. «куды?»):

запіса́ць у сшы́так ins Heft schréiben*;

у газе́це in der Zéitung;

6. (пры абазначэнні часу, даты) in (D):

у сту́дзені im Jánuar;

у двана́ццаць гадзі́н разм. um zwölf Uhr;

7. (пры абазначэнні колькасці) in (D):

у пяці́ экземпля́рах in fünf Exempláren;

два разы́ ў дзень разм. zwéimal am Tág(e);

сло́ва ў сло́ва Wort für Wort;

у пача́тку am Ánfang;

у я́касці каго-н. als (N);

у дождж bei [im] Régen;

у знак сябро́ўства als Zéichen der Fréundschaft;

у адкры́тым мо́ры auf óffener See;

біць сябе́ ў гру́дзі sich an die Brust schlágen* [klópfen];

быць у адпачы́нку im [auf] Úrlaub sein

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

do

I [du:]

1.

v.t., did, done, doing

1) рабі́ць; выко́нваць

to do one’s work — выко́нваць, рабі́ць сваю́ рабо́ту

What can I do for you? — чым магу́ вам служы́ць?

to do the dishes — памыць по́суд

to do one’s hair — зрабі́ць фрызу́ру

2) прычыня́ць

it’ll only do you good — Гэ́та вам то́лькі по́йдзе на кары́сьць

to do harm — спрычыня́ць шко́ду, шко́дзіць

3) аддава́ць

to do homage — аддава́ць паша́ну

to do justice — аддава́ць нале́жнае

4) гатава́ць; зака́нчваць

The roast will be done in an hour — Сма́жаніна бу́дзе гато́вая за гадзі́ну

2.

v.i.

1) рабі́ць

You have done wisely — Вы зрабі́лі разу́мна

2) ме́цца, адчува́ць сябе́

How do you do? — Як ма́ецеся? Як ма́ешся?

The farmers are doing badly — Земляро́бы ў цяжкі́м стано́вішчы

3) ужыва́ецца ў ро́лі дапамо́жнага дзеясло́ва

Do you speak French? — Ці Вы гаво́рыце па-францу́ску?

No, I do not speak French — Не, я не гавару́ па-францу́ску

He did not see me — Ён ня ба́чыў мяне́

Did you not see me? — Ці Вы мяне́ ня ба́чылі?

We did see you — Мы вас ба́чылі

I do want to go — Я запраўды́ хачу́ ісьці́

Do come — Калі́ ла́ска, прыдзе́це

He works as much as you do — Ён працу́е гэ́тулькі ж, ко́лькі й Вы

Do you know them? Yes, I do — Вы зна́еце іх? Але́, зна́ю

He likes swimming and so do I — Ён лю́біць пла́ваць і я такса́ма

•

- do a play

- do away with

- do in

- do over

- do with

- do without

- Done!

- have to do with

- it is his doing

- it isn’t done

- That will do!

- That will not do

- What do you do for a living?

II [doʊ]

n.

до (но́та)

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

über

1.

prp

1) (А – на пытанне «куды?», D – на пытанне «дзе?») над, паве́рх, на

die Hände ~ dem Kopf zusámmenschlagen* — залама́ць ру́кі над галаво́й

éinen Hándschuh ~ die Hand zíehen* — нацягну́ць пальча́тку на руку́

2) (a) це́раз, праз, па

~ den Hof géhen* — ісці́ праз двор

~ den Kopf stréichen* — гла́дзіць па галаве́

~ Berlín nach Léipzig fáhren* — е́хаць це́раз Берлі́н у Ле́йпцыг

3) (a) праз (пэўны час)

héute ~ zwei Wóchen — ро́ўна праз два тды́ні

ein Buch ~ Sónntag lésen* — прачыта́ць кні́гу за нядзе́лю

~ kurz óder lang — ра́на ці по́зна

4) (a) больш, бо́лей як, звыш

er ist ~ zwánzig — яму́ больш як два́ццаць (гадо́ў)

das geht ~ séine Kräfte — гэ́та звыш яго́ сіл

5) (a) аб, аба, пра

~ éinen Vórfall erzählen — раска́зваць [апавяда́ць] пра здарэ́нне

6) (D) за, над

sie sitzt ~ den Büchern — яна́ сядзі́ць над кні́гамі

7) пераклад залежыць ад кіравання беларускага дзеяслова:

~ den Feind síegen — перамагчы́ во́рага

~ j-n hérfallen* — напа́сці на каго́-н.

2.

adv

1) на праця́гу

die Nacht ~ — на праця́гу усёй начы́

den Wínter ~ — усю́ зіму́

2)

das Gewéhr ~! — вайск. на плячо́! (каманда)

3)

das ist mir ~ — гэ́та мне надаку́чыла [абрды́ла]

j-m ~ sein — перасяга́ць, перавыша́ць (каго-н.)

er ist mir ~ — ён ве́дае больш за мяне́, ён мяне́ перасягну́ў [перагна́ў]

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

von

prp (D) aд, з, у (у прасторавым значэнні)

rechts ~ der Tür — спра́ва ад дзвярэ́й

~ wo? — адку́ль

~ dort — адту́ль

~ vorn — спе́раду

2) з, ад (у тэмпаральным значэнні)

vom 1. Fébruar bis zum 20. März — з пе́ршага лю́тага да 20 сакавіка́

~ klein auf — з дзяці́нства [мале́нства]

~ álters her — здаўна́

3) ад, з (аб крыніцы чаго-н.)

müde ~ der Árbeit — сто́млены ад пра́цы

~ úngefähr — незнаро́к, выпадко́ва

4) з (якога-н. матэрыялу)

der Ring ist ~ Gold — пярсцёнак з зо́лата [залатд]

5) з (групы рэчаў цэлага)

éine Grúppe ~ Studénten — гру́па студэ́нтаў

6) (перадаецца родным склонам, указваючы на прыналежнасць)

die Wérke ~ Góethe — тво́ры Гётэ

7) з, па (перадаецца тс. родным склонам, указваючы на якасць)

ein Mann ~ Charákter — [ka-] чалаве́к з хара́ктарам

er ist Léhrer ~ Berúf — ён наста́ўнік па прафе́сіі

8) (перадаецца творным склонам, абазначаючы дзеючую асобу пры дзеяслове ў залежным стане)

die Áufgabe wúrde vom Schüler ríchtig gelöst — зада́ча рэ́шана ву́чнем пра́вільна

9) фон (ставіцца перад прозвішчам дваранскага саслоўя)

~ Stein — фон Штайн

10) аб, пра

~ j-m, etw. (D) spréchen* [schréiben*] — гавары́ць [піса́ць] пра каго́-н., што-н. [аб кім-н., чым-н.]

11) пераклад залежыць ад кіравання беларускага дзеяслова:

sich verábschieden ~ j-m — развіта́цца з кім-н.

12)

~ …aus — (з якога-н. пункту прасторы)

~ mir aus… — што (да)ты́чыцца мяне́…

~ Grund aus falsch — зусі́м [ца́лкам] няпра́вільна

13)

~… an — з (у тэмпаральным значэнні)

~ Díenstag — an з аўто́рка

14)

~ Rechts wégen — па пра́ву

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)