Verbum

nichts pron indef нічо́га, нішто́;

gar ~ зусі́м [абсалю́тна] нічо́га;

so gut wie ~ ама́ль нічо́га;

in ~ ні ў чым;

das macht ~ нічо́га, гэ́та не бяда́;

um ~ und wíeder ~ ні за што, ні пра што;

das tut ~! гэ́та нічо́га (не зна́чыць)!, нічо́га!;

~ ánders als… не што і́ншае як…;

es lässt sich ~ máchen нічо́га не́льга зрабі́ць, нічо́га не зро́біш;

ich máche mir ~ daráus мне гэ́та ўсё адно́;

~ Geméinsames mit etw. (D) háben не мець нічо́га агу́льнага з чым-н.;

◊

mir ~, dir ~ без нічо́га ніцкага; ні се́ла ні па́ла;

ich máche mir ~ daráus гэ́та мне абыя́кава;

~ da! нічо́га падо́бнага!

weit

1. a

1) далёкі

2) прасто́рны, шыро́кі; вялі́кі;

éine ~e Stráße шыро́кая [вялі́кая] ву́ліца;

ein ~er Únterschied вялі́кая ро́зніца;

es wird mir ~ ums Herz у мяне́ душа́ ра́дуецца;

~ geréist які́ шмат аб’е́здзіў [шмат дзе пабыва́ў]

2. adv

1) далёка, удалечыні́;

von ~ her здалёку;

~ von hier далёка адсю́ль;

von ~em здалёк(у);

bei ~em nicht so зусі́м не так;

~ áusholen пача́ць здалёку (размову)

2) шыро́ка;

die Tür stand ~ óffen дзве́ры былі́ шыро́ка расчы́нены

3) намно́га, зна́чна;

~ größer намно́га [значна́] бо́льшы;

so ~ уво́гуле, нао́гул, у пэўнай ме́ры;

nicht ~ her sein разм. быць невысо́кай я́касці; быць недалёкім (пра чалавека)

wérfen*

1. vt

1) кі́даць;

den Brief in den Kásten ~ кі́нуць [апусці́ць] пі́сьмо ў скры́нку;

die Tür ins Schloss ~ зачыні́ць (з трэ́скам) дзве́ры;

Blícke ~ кі́даць по́зіркі

2) нараджа́ць (пра жывёлу)

3) накі́нуць;

den Mántel über die Schúlter ~ накі́нуць паліто́ на пле́чы

4) выкі́дваць

5):

mit dem Geld um sich (A) ~ раскіда́цца граша́мі

2. ~, sich

1) кі́дацца (auf A) (на каго-н., што-н.);

sich zu Bóden ~ кі́нуцца на зямлю́;

sich in die Kléider ~ разм. ху́тка апрану́цца

2) (mit D) кі́дацца (чым-н.)

3) караба́ціцца, перако́швацца, дэфармава́цца;

◊

sich in die Brust ~ выхваля́цца

wíeder a (і)зно́ў;

~ und (ímmer) ~ усё зноў і зноў;

hin und ~ ча́сам;

für [um] nichts und ~ nichts ні за што ні пра што;

er wäre mítgegangen, áber auch ~ nicht з аднаго́ бо́ку, ён пайшо́ў бы з усі́мі, а з друго́га бо́ку, магчы́ма, і не;

~ áufnehmen аднаўля́ць (справу, сувязі); (in A) аднаўля́ць сябро́ўства (у партыі і г.д.), прыма́ць наза́д (у арганізацыю);

~ áuftauchen зноў вы́плыць; з’яві́цца зноў;

~ éinfallen* зноў прыхо́дзіць у галаву́;

~ éinsetzen [éinstellen] аднаўля́ць (на пасадзе, у правах);

~ gútmachen выпраўля́ць (віну); кампенсава́ць;

~ hérrichten выпраўля́ць, папраўля́ць;

~ erzählen перака́зваць;

~ erzéugen узнаўля́ць, аднаўля́ць;

~ ságen паўтара́ць; перадава́ць, перака́зваць

über

1. prp

1) (А – на пытанне «куды?», D – на пытанне «дзе?») над, паве́рх, на;

die Hände ~ dem Kopf zusámmenschlagen* залама́ць ру́кі над галаво́й;

éinen Hándschuh ~ die Hand zíehen* нацягну́ць пальча́тку на руку́

2) (a) це́раз, праз, па;

~ den Hof géhen* ісці́ праз двор;

~ den Kopf stréichen* гла́дзіць па галаве́;

~ Berlín nach Léipzig fáhren* е́хаць це́раз Берлі́н у Ле́йпцыг

3) (a) праз (пэўны час);

héute ~ zwei Wóchen ро́ўна праз два ты́дні;

ein Buch ~ Sónntag lésen* прачыта́ць кні́гу за нядзе́лю;

~ kurz óder lang ра́на ці по́зна

4) (a) больш, бо́лей як, звыш;

er ist ~ zwánzig яму́ больш як два́ццаць (гадо́ў);

das geht ~ séine Kräfte гэ́та звыш яго́ сіл

5) (a) аб, аба, пра;

~ éinen Vórfall erzählen раска́зваць [апавяда́ць] пра здарэ́нне

6) (D) за, над;

sie sitzt ~ den Büchern яна́ сядзі́ць над кні́гамі

7) пераклад залежыць ад кіравання беларускага дзеяслова:

~ den Feind síegen перамагчы́ во́рага;

~ j-n hérfallen* напа́сці на каго́-н.

2. adv

1) на праця́гу;

die Nacht ~ на праця́гу усёй но́чы;

den Wínter ~ усю́ зіму́

2):

das Gewéhr ~! вайск. на плячо́! (каманда)

3):

das ist mir ~ гэ́та мне надаку́чыла [абры́дла];

j-m ~ sein перасяга́ць, перавыша́ць (каго-н.);

er ist mir ~ ён ве́дае больш за мяне́, ён мяне́ перасягну́ў [перагна́ў]