Verbum

éhe

1. cj перш чым, ране́й чым

2. adv:

seit eh' und je з да́ўных часо́ў;

wie eh' und je як даўно́ павяло́ся

Ding n -es, -e

1) рэч

2) спра́ва, акалі́чнасць

3) разм. дзяўчы́н(к)а;

vor állen ~en перш за ўсё;

gúter ~e sein быць у до́брым настро́і;

das árme ~ небара́ка;

◊

áller gúten ~e sind drei ~ ≅ Бог тро́йцу лю́біць

all a

1) уве́сь;

vor ~em перш за ўсё;

~es Gúte! усяго́ до́брага!;

in ~er Frühe спазара́нку;

auf ~e Fälle на ўся́кі вы́падак;

das Geld ist ~e гро́шы ко́нчыліся

2) ко́жны;

~ und jéder пе́ршы – ле́пшы;

~ e zwei Minúten ко́жныя дзве хвілі́ны

vórtun*

1. vt

1) пака́зваць, дэманстрава́ць (які-н. прыём)

2) надзява́ць, падвя́зваць (фартух, сурвэтку)

3) пакла́сці (што-н. перад кім-н.);

éinen Ríegel ~ зачыні́ць на за́саўку

4) дзе́йнічаць неабду́мана [неразва́жліва];

◊

vórgetan und náchbedacht hat mánchen in groß' Leid gebrácht ≅ перш чым адрэ́заць – сем разо́ў паме́рай

2. ~, sich высо́ўвацца, выстаўля́ць сябе́ (на пярэдні план)

vor

1. prp (А – на пытанне «куды?», D – на пытанне «дзе», «калі»?)

1) пе́рад (у прасторавым значэнні);

ein Kilóméter ~ dem Dorf адзі́н кіламе́тр да вёскі;

~ das Tor géhen* вы́йсці за варо́ты;

~ sich (A) hin brúmmen мармыта́ць сабе́ пад нос

2) пе́рад, да (у тэмпаральным значэнні);

~ Sónnenuntergang пе́рад захо́дам со́нца;

zehn Minúten ~ fünf без дзесяці́ (хвілі́н) пяць;

nicht ~ acht не ране́й васьмі́

3) таму́ наза́д;

~ drei Jáhren тры гады́ таму́ наза́д

4) ад (аб прычыне);

~ Angst ад стра́ху

5) ад (каго-н., чаго-н. – бараніць і г.д.);

~ etw. schützen [wárnen] барані́ць [перасцерага́ць] ад чаго́-н.

6):

~ állem перш за ўсё

2. adv:

~! напе́рад!;

nach wie ~ па-ране́йшаму