Verbum

Herz n -ens, -en

1) сэ́рца;

mítten ins ~ tréffen* папа́сці ў са́мае сэ́рца

2) асяродак, цэнтр

3) сэ́рца, душа́;

von gánzem ~en ад усяго́ [шчы́рага] сэ́рца;

das liegt mir sehr am ~en гэ́та мне ве́льмі ва́жна;

Hand aufs ~! (пакладзі́) руку́ на сэ́рца!;

j-n auf ~ und Níeren prüfen даскана́ла праве́рыць каго́-н.;

aus tíefstem ~en з глыбіні́ душы́;

es ist mir schwer ums ~ у мяне́ ця́жка на душы́;

mir wúrde leicht ums ~ у мяне́ адлягло́ ад сэ́рца;

es war mir aus dem ~en gespróchen гэ́та мне было́ па душы́;

sein ~ áusschütten раскрыва́ць душу́;

sich (D) sein ~ fássen набра́цца сме́ласці;

◊

er hat das ~ auf dem réchten Fleck ён сапра́ўдны [надзе́йны] чалаве́к;

séinem ~en Luft máchen вы́казаць усё, што набале́ла;

sie sind ein ~ und éine Séele яны́ жыву́ць душа́ ў душу́

4) карт. чы́рва

spíelen vt, vi

1) гуля́ць;

Ball ~ гуля́ць у мя́ч(ык);

falsch ~ разм. махлява́ць, ашу́кваць;

j-m etw. aus der Tásche ~ разм. вы́цягнуць у каго́-н. што-н. з кішэ́ні

2) (і)гра́ць; выко́нваць;

die érste Géige ~ ігра́ць пе́ршую скры́пку (тс. перан.)

3) разы́грываць, прытвары́цца, прыкі́нуцца, стро́іць з сябе́;

den (gróßen) Herrn ~ ко́рчыць з сябе́ (ва́жнага) па́на

4) mit (D) жартава́ць [ба́віцца] (чым-н.);

er lässt nicht mit sich ~ ён не дазваля́е жартава́ць з сябе́

5) адбыва́цца, разы́грывацца;

die Hándlung spielt in Berlín дзе́янне [падзе́я] адбыва́ецца ў Берлі́не

6) гуля́ць, блішча́ць, пераліва́цца (пра каштоўныя камяні і г.д.);

ins Bläuliche ~ мець сі́няе адце́нне, адліва́ць сі́нім;

díeser Diamánt spielt schön гэ́ты брылья́нт чы́стай вады́;

in állen Fárben ~ пераліва́ць усі́мі ко́лерамі вясёлкі [ра́дугі];

séinen Witz ~ lássen* выто́нчвацца ў во́стрых жа́ртах;

sie ließ álle íhre Künste ~ яна́ пусці́ла ў ход усе́ свае́ ча́ры

spréchen*

1. vi (mit j-m über A, von D) гавары́ць, размаўля́ць (з кім-н. аб кім-н., чым-н.);

gut [geläufig, flíeßend] Deutsch ~ до́бра [бе́гла, свабо́дна] размаўля́ць па-няме́цку;

durch [über] den Rúndfunk ~ выступа́ць па ра́дыё;

wir ~ uns noch! мы яшчэ́ паразмаўля́ем!;

ich hábe mit dir zu ~ мне трэ́ба з табо́й пагавары́ць;

ich bin héute für ihn nicht zu ~ я не прыму́ [не магу́ прыня́ць] яго́ сёння;

auf j-n, auf etw. (A) zu ~ kómmen* загавары́ць аб кім-н., аб чым-н.;

auf j-n gut zu ~ sein до́бра адкліка́цца аб кім-н., быць высо́кай ду́мкі аб кім-н.

2. vt

1) гавары́ць;

ein Úrteil ~ выно́сіць прысу́д [прыгаво́р];

Recht ~ выно́сіць рашэ́нне па спра́ве;

j-m das Wort ~ абараня́ць каго́-н.;

man spricht ка́жуць, гаво́раць, хо́дзяць чу́ткі

2) размаўля́ць, ве́сці размо́ву (з кім-н.)

3) (auf A) нагаво́рваць (што-н. на магнітафонную стужку)

tréffen*

1. vt

1) папада́ць, трапля́ць (у мэту, y цэль);

das Ziel ~ тра́піць у цэль;

vom Blitz getróffen забі́ты [паражо́ны] мала́нкай;

den ríchtigen Ton ~ папа́сці ў тон;

sich getróffen fühlen адчува́ць сябе́ знява́жаным [абра́жаным]

2) напатка́ць, зда́рыцца (пра няшчасце);

ein Únglück traf ihn яго́ напатка́ла [спасці́гла] няшча́сце

3) сустрака́ць, спатка́ць

4) датыка́цца (каго-н.), закрана́ць (каго-н.); адно́сіцца, ста́віцца (да каго-н., чаго-н.); ты́чыцца, даты́чыцца (каго-н., чаго-н.);

die Bemérkung trifft ihn заўва́га ты́чыцца яго́;

wen trifft die Schuld? хто вінава́ты?

5):

das Bild ist gut getróffen фатагра́фія ве́льмі ўда́лая;

◊

den Nágel auf den Kopf ~ ≅ тра́піць у кро́пку;

éine Entschéidung ~ прыма́ць рашэ́нне;

ein Ábkommen ~ заключа́ць пагадне́нне

2. vi (auf A) натыка́цца; (рапто́ўна) напатка́ць

3. ~, sich

1) сустрака́цца;

wóllen wir uns héute ~ сустрэ́немся сёння

2) здара́цца, надара́цца;

es traf sich so, dass… зда́рылася так, што…

Séite f -, -n

1) бок (дома, манеты і г.д.);

die réchte ~ des Stóffes до́бры [пра́вы] бок матэ́рыі;

~ an ~ по́бач, по́плеч;

an j-s ~ géhen* ісці́ по́плеч з кім-н.;

sich (D) vor Láchen die ~n hálten* смяя́цца да ўпа́ду;

ihm kann níemand an die ~ gestéllt wérden з ім ніхто́ не мо́жа параўна́цца;

sich auf die fáule ~ légen разм. ленава́цца, ло́дарнічаць

2) бок, накіру́нак;

von állen ~n з усі́х бако́ў;

von der ~ her з бо́ку;

er hat sich etwas auf die ~ gelégt у яго́ ёсць не́йкія зберажэ́нні

3) бок (характару, пытання і г.д.);

j-n von der bésten ~ kénnen* ве́даць каго́-н. з ле́пшага бо́ку

4) бок (які дамаўляецца, непрыяцельскі);

ich von méiner ~ я са свайго́ бо́ку, што даты́чыцца мяне́;

auf séine ~ bríngen* прыцягну́ць на свой бок

5) бок (лінія радства сваяцтва);

von mütterlicher ~ з бо́ку ма́ці

6) старо́нка (кнігі, жыцця і да т.п.)

gut (comp bésser, superl best)

1. a до́бры, харо́шы, дабрая́касны, прыда́тны;

~en Ábend! до́бры ве́чар!;

~en Mórgen! до́брай ра́ніцы!;

~e Nacht! дабра́нач!;

~en Tag! до́бры дзень!;

~en Erfólg! жада́ю по́спеху!;

~e Réise! шчаслі́вай даро́гі!;

Séien Sie so ~! бу́дзьце так ласка́вы!;

der ~e Hírt(e) до́бры па́стыр, Хрысто́с;

éine ~e Haut und ~e Séele до́брая душа́, дабра́к;

◊

~e Míene zum bösen Spiel máchen рабі́ць до́брую мі́ну пры дрэ́ннай гульні́;

éiner ist so ~ wie der ándere ≅ або́е рабо́е

2. adv до́бра;

~! до́бра!;

kurz und ~ адны́м сло́вам;

schon ~! до́бра!, ну, до́бра!, у зго́дзе!;

möglichst ~ найле́пшым чы́нам;

so ~ wie ама́ль, ні́бы;

so ~ wie nichts ама́ль (што) нічо́га;

er hat es ~ яму́ жыве́цца до́бра;

du hast ~ réden табе́ до́бра гавары́ць;

~er Dínge sein быць у до́брым настро́і [гумо́ры];

j-m ~ sein любі́ць каго́-н., до́бра ста́віцца да каго́-н.;

~ zwei Dútzend по́ўныя два ту́зіны;

◊

wer ~ sitzt, rücke nicht ≅ ад дабра́ дабра́ не шука́юць

Tag m -(e)s, -e дзень;

gúten ~ ! до́бры дзень!;

álle ~e штодня́;

am [bei] ~e удзе́нь; днём;

éines ~es аднаго́ ра́зу, адно́йчы;

~ für ~ штодня́, дзень за днём, дзень пры дні;

in díesen ~en гэ́тымі дня́мі;

von ~ zu ~ дзень пры дні;

den ~ nachhér на другі́ дзень;

(héute) über acht ~en (ро́ўна) праз ты́дзень;

den gánzen ~ уве́сь дзень;

~ und Nacht дзень і ноч, су́ткі;

der ~ bricht an [neigt sich] дзень наступа́е [канча́ецца];

die ~e néhmen zu [néhmen ab] дні прыбыва́юць [ме́ншаюць, караце́юць];

etw. an den ~ bríngen* праяўля́ць, выяўля́ць што-н.;

an den ~ kómmen* выяўля́цца; выступа́ць, выхо́дзіць;

über ~(e) горн. на паве́рхні;

únter ~e горн. пад зямлёй;

~ des Síeges дзень перамо́гі;

◊

in bésten ~en у ро́сквіце сіл;

der Jüngste ~ рэл. дзень Стра́шнага суда́;

álle ~e ist kein Sónntag не заўсягды́, як на дзяды́;

man soll den ~ nicht vor dem Ábend lóben ≅ не хвалі́ся се́ўшы, а хвалі́ся з’е́ўшы; не лічы́ кве́тачкі ўве́сну, а лічы́ я́гадкі ўво́сень